Faktoring to usługa finansowa, w której firma sprzedaje swoje należności z faktur instytucji finansowej, zwanej faktorem. Faktor wypłaca pieniądze przed terminem płatności faktury, a potem sam odbiera zapłatę od kontrahenta. W zamian pobiera prowizję i odsetki za okres finansowania.
Firma, która sprzedaje faktury, to faktorant, a jej kontrahent, który ma zapłacić, to dłużnik. Faktoring pomaga zachować płynność finansową, gdy odbiorcy płacą z odroczonym terminem. Usługę oferują banki i wyspecjalizowane firmy faktoringowe.
Jak działa faktoring
Faktorant zawiera z faktorem umowę faktoringu i przekazuje mu kolejne faktury. Prawnie jest to przelew wierzytelności, czyli przeniesienie prawa do zapłaty na nowego wierzyciela. Wraz z wierzytelnością przechodzą na faktora związane z nią prawa, np. roszczenie o zaległe odsetki.
Faktor zwykle wypłaca od razu zaliczkę, czyli część kwoty faktury. Resztę, pomniejszoną o swoje wynagrodzenie, przekazuje po zapłacie przez dłużnika. Wysokość zaliczki, prowizji i odsetek określa umowa z danym faktorem.
Rodzaje faktoringu
W faktoringu niepełnym, czyli z regresem, ryzyko niewypłacalności dłużnika zostaje po stronie faktoranta. Jeśli kontrahent nie zapłaci, faktor może żądać zwrotu wypłaconych pieniędzy. W faktoringu pełnym, czyli bez regresu, faktor przejmuje to ryzyko w granicach ustalonego limitu.
W faktoringu jawnym dłużnik dostaje zawiadomienie o przelewie i płaci faktorowi. W faktoringu cichym nie wie o przelewie i płaci jak dotąd faktorantowi. Dopóki dłużnik nie został zawiadomiony, zapłata do rąk dotychczasowego wierzyciela zwalnia go z długu.
Faktoring odwrotny inicjuje nabywca towarów lub usług. Faktor płaci jego dostawcom wcześniej, a nabywca spłaca faktora w późniejszym terminie. Takie rozwiązanie wydłuża nabywcy czas na zapłatę.
Koszty i o czym pamiętać przed umową
Na koszt faktoringu składają się zwykle prowizja od wartości faktur i odsetki za czas od wypłaty do terminu płatności. Usługa faktoringu nie korzysta ze zwolnienia z VAT, które obejmuje większość usług finansowych. Porównując oferty, warto przeliczyć łączny koszt na konkretną fakturę.
Przed podpisaniem umowy sprawdź, czy kontrakty z odbiorcami nie zakazują przelewu wierzytelności. Taki zakaz w umowie z kontrahentem może uniemożliwić sprzedaż faktury. Dobrze jest też ustalić, kto i jak będzie kontaktował się z dłużnikami w sprawie płatności.
Przykład
Firma wystawia fakturę na 100 000 zł z 60-dniowym terminem zapłaty. Faktor wypłaca od razu zaliczkę 90%, czyli 90 000 zł. Po zapłacie przez kontrahenta przekazuje pozostałe 10 000 zł pomniejszone o prowizję i odsetki z umowy. Dzięki temu firma zachowuje płynność finansową bez czekania dwóch miesięcy na zapłatę.
Najczęstsze pytania
W faktoringu pełnym faktor przejmuje ryzyko, że dłużnik nie zapłaci. W niepełnym to ryzyko zostaje u faktoranta, który musi oddać zaliczkę, jeśli kontrahent nie ureguluje faktury. Zależy to od umowy, bo sprzedawca wierzytelności odpowiada za wypłacalność dłużnika tylko wtedy, gdy to przyjął.
Nie zawsze. W faktoringu jawnym dłużnik dostaje zawiadomienie i płaci faktorowi. W faktoringu cichym płaci faktorantowi, a jego zapłata jest skuteczna, dopóki nie wie o przelewie.
Tak. Ustawa o VAT wyłącza faktoring ze zwolnienia przewidzianego dla usług finansowych, więc wynagrodzenie faktora podlega VAT.
Nie. Przeszkodą może być zakaz przelewu w umowie z kontrahentem. O przyjęciu faktury decyduje też faktor, który ocenia m.in. wiarygodność dłużnika i dokumenty.
Źródła:
