Podatek regresywny to system opodatkowania, w którym stawka podatkowa maleje wraz ze wzrostem dochodu podatnika. Oznacza to, że osoby o niższych dochodach ponoszą większe obciążenie podatkowe w stosunku do swoich zarobków niż osoby o wyższych dochodach. Charakterystyczną cechą podatku regresywnego jest to, że chociaż nominalna kwota podatku może być wyższa dla bogatszych podatników, to jego procentowy udział w dochodzie maleje, co sprawia, że jest on mniej odczuwalny dla zamożniejszych osób. Przykładem podatku regresywnego mogą być podatki pośrednie, takie jak VAT, który obciąża wszystkie grupy społeczne proporcjonalnie, ale osoby o niższych dochodach wydają większy procent swoich zarobków na towary objęte takim podatkiem.
Regresywny charakter podatków może prowadzić do pogłębiania nierówności dochodowych w społeczeństwie. Osoby o niższych dochodach odczuwają większy ciężar finansowy związany z koniecznością opłacania takich podatków, ponieważ większa część ich dochodu jest przeznaczana na pokrycie obciążeń podatkowych. Dla porównania, osoby o wyższych dochodach, które mogą pozwolić sobie na większe oszczędności, nie są w takim samym stopniu obciążane podatkami regresywnymi. Tego typu system jest często krytykowany za niesprawiedliwość społeczną, ponieważ prowadzi do większego obciążenia finansowego dla mniej zamożnych osób, co może ograniczać ich możliwości ekonomiczne i mobilność finansową.
Podatek regresywny jest także trudny do zreformowania w kontekście polityki podatkowej, ponieważ wiele form opodatkowania, takich jak podatki konsumpcyjne, mają regresywny charakter. Wprowadzenie takich podatków może być atrakcyjne z punktu widzenia administracyjnego, ponieważ są łatwe do ściągania i powszechne. Niemniej jednak, ich negatywne skutki społeczne są powodem do refleksji nad tym, jak zrównoważyć budżet państwa, jednocześnie chroniąc osoby o niższych dochodach przed nadmiernym obciążeniem fiskalnym.
