Dywidenda to część zysku spółki przeznaczona do podziału między uprawnionych akcjonariuszy albo wspólników. Dla inwestora jest dochodem z posiadanych akcji lub udziałów, ale nie stanowi obietnicy regularnej wypłaty. Spółka może zatrzymać zysk na rozwój, spłatę zobowiązań lub przyszłe potrzeby.
Dywidendy nie należy mylić z całym zyskiem wypracowanym przez spółkę. O podziale zysku podejmuje się odrębną decyzję. Nawet spółka, która wykazała dobry wynik, może więc nie wypłacić pieniędzy właścicielom. Przy ocenie dywidendy liczą się także zasady ustalenia uprawnionych osób, termin wypłaty i podatek.
Kto ma prawo do dywidendy
Dywidendę otrzymuje osoba uprawniona z akcji lub udziałów zgodnie z zasadami właściwymi dla danej spółki. W spółce akcyjnej mówimy o akcjonariuszach, a w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością o wspólnikach posiadających udziały. Sam fakt, że spółka osiągnęła zysk, nie tworzy jeszcze prawa do konkretnej wypłaty. Potrzebna jest decyzja o przeznaczeniu zysku do podziału.
Kwota przypadająca inwestorowi zależy od przyznanych mu praw oraz wielkości posiadanego pakietu. Nie zawsze wystarczy więc pomnożyć jedną ogłoszoną kwotę przez liczbę wszystkich akcji. Niektóre akcje mogą dawać inne uprawnienia do dywidendy. Przed zakupem warto ustalić, jakie prawa daje konkretny papier wartościowy. Podstawowe pojęcia wyjaśnia hasło o akcjach i ich prawach.
Kto decyduje o podziale zysku
Decyzję o podziale zysku podejmują uprawnieni właściciele spółki: akcjonariusze na walnym zgromadzeniu albo wspólnicy na zgromadzeniu wspólników. Zarząd może przedstawiać propozycje, lecz sama propozycja nie jest przyznaniem dywidendy. Uchwała określa, jaka część środków trafi do uprawnionych osób. Pozostałe środki spółka może zatrzymać. Takie rozwiązanie opisuje pojęcie zatrzymania zysku w firmie.
Punktem wyjścia jest wynik finansowy, lecz kwota możliwa do podziału nie musi być równa zyskowi z ostatniego roku. Znaczenie mają także wcześniejsze wyniki i środki, które spółka może przeznaczyć na ten cel. Obowiązują przy tym ograniczenia chroniące majątek spółki. W spółce akcyjnej do podziału można przeznaczyć najwyżej zysk za ostatni rok, powiększony m.in. o niepodzielone zyski z lat ubiegłych. Dlatego informacja o wysokim zysku netto spółki nie mówi jeszcze, ile pieniędzy przypadnie inwestorom.
Dzień dywidendy i termin wypłaty
Dzień dywidendy służy ustaleniu, komu przysługuje wypłata. Jest czym innym niż termin, w którym pieniądze mają trafić do uprawnionych osób. W spółce publicznej dzień dywidendy ustala zwyczajne walne zgromadzenie, od 5 dni do 3 miesięcy po uchwale o podziale zysku. Jeśli uchwała go nie wskaże, przypada 5 dni po jej podjęciu. Przy akcjach kupowanych na rynku nie warto oceniać prawa do dywidendy wyłącznie na podstawie daty złożenia zlecenia. Znaczenie ma sposób rozliczenia transakcji oraz harmonogram podany dla danej wypłaty.
Po ustaleniu uprawnionych dywidenda jest wypłacana w wyznaczonym terminie. W spółce akcyjnej musi on przypaść w ciągu 3 miesięcy od dnia dywidendy. Inwestor powinien odróżnić kwotę dywidendy ogłoszoną przez spółkę od kwoty, która ostatecznie trafi do jego dyspozycji. Różnica może wynikać z podatku: od dywidendy osoba fizyczna płaci co do zasady 19%. W przypadku akcji posiadanych przez rachunek inwestycyjny sposób prezentacji wypłaty zależy również od obsługi tego rachunku.
Dywidenda pieniężna, rzeczowa i zaliczkowa
Najłatwiej rozpoznać dywidendę pieniężną: uprawniony otrzymuje określoną sumę. Możliwa jest też wypłata w innej postaci, lecz wymaga ona oceny zasad dotyczących danej spółki i konkretnej uchwały. Nie należy automatycznie utożsamiać jej z przyznaniem dodatkowych akcji. Takie akcje mogą pochodzić z odrębnej operacji dotyczącej kapitału spółki.
Osobną kategorią jest zaliczka na poczet przewidywanej dywidendy. Oznacza wcześniejszą wypłatę części środków, zanim zapadnie ostateczna decyzja o podziale zysku za dany okres. Nie każda spółka może wypłacić zaliczkę w dowolnej chwili: obowiązują warunki dotyczące takiej wypłaty. Szerzej opisuje je hasło zaliczka na poczet dywidendy.
Jak oceniać dywidendę jako inwestor
Stopa dywidendy porównuje dywidendę przypadającą na akcję z ceną tej akcji. Pomaga zestawić wypłatę z ceną zakupu lub bieżącą ceną rynkową, zależnie od użytej metody. Nie jest jednak gwarantowaną stopą zwrotu. Cena akcji może się zmieniać, a spółka może w przyszłości wypłacić inną kwotę albo zrezygnować z podziału zysku.
Przy ocenie spółki sprawdź, czy wypłata wynika z powtarzalnych zysków, czy z zasobów zgromadzonych wcześniej. Sam wysoki wskaźnik nie przesądza o dobrej kondycji firmy. Dywidenda otrzymana przez osobę prywatną może też podlegać opodatkowaniu. Sposób rozliczenia zależy między innymi od sytuacji podatkowej inwestora i źródła wypłaty.
Najczęstsze pytania
Nie. Zysk może pozostać w spółce i służyć jej dalszej działalności. Wypłata wymaga decyzji o podziale zysku oraz uwzględnienia zasad ograniczających kwotę możliwą do wypłacenia. Dodatni wynik finansowy sam w sobie nie daje akcjonariuszowi ani wspólnikowi roszczenia o określoną dywidendę.
Nie zawsze. O prawie do wypłaty decyduje to, kto jest uprawniony na dzień dywidendy, a nie sam termin przekazania pieniędzy. Przy zakupie akcji na rynku trzeba uwzględnić rozliczenie transakcji. Przed złożeniem zlecenia sprawdź harmonogram ogłoszony dla danej dywidendy.
Nie musi tak być, choć wypłata pieniężna jest najprostszą postacią dywidendy. Wypłata w innej formie wymaga sprawdzenia zasad dotyczących spółki oraz treści uchwały. Przyznania nowych akcji nie należy bez dodatkowych ustaleń nazywać dywidendą: może wynikać z innej operacji.
Nie. Wskaźnik może wzrosnąć również wtedy, gdy spada cena akcji. Nie mówi też, czy spółka będzie mogła powtórzyć wypłatę. Oceniając inwestycję, zestaw stopę dywidendy z wynikami spółki, źródłem finansowania wypłaty i ryzykiem zmiany ceny akcji.
Źródła:
