POLSTR to wskaźnik referencyjny, który w nowych kredytach ze zmiennym oprocentowaniem zastępuje WIBOR. Pierwsze banki przeszły na niego we wrześniu 2026 r., a od 2027 r. WIBOR ma służyć wyłącznie do obsługi wcześniej zawartych umów. Wyjaśniamy, kto wyznacza POLSTR, jak powstaje i czym w metodzie różni się od WIBOR-u. Pokazujemy też na liczbach, co zmiana wskaźnika oznacza dla raty, co stanie się z kredytem, który już spłacasz, i czy musisz podpisać aneks.
Czym jest POLSTR i kto go wyznacza
POLSTR (Polish Short Term Rate) to indeks stopy procentowej, który pokazuje koszt jednodniowych depozytów w złotych na hurtowym rynku pieniężnym. Jego administratorem jest GPW Benchmark S.A. z grupy Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie.
GPW Benchmark ma zezwolenie KNF na opracowywanie wskaźników referencyjnych i figuruje w rejestrze administratorów prowadzonym przez europejski urząd ESMA. Ta sama spółka wyznacza WIBOR, więc zmiana wskaźnika nie zmienia administratora.
Wskaźnika nie wybrał pojedynczy bank ani rząd. Decyzję podjął Komitet Sterujący Narodowej Grupy Roboczej ds. reformy wskaźników referencyjnych (KS NGR), w którym zasiadają m.in. przedstawiciele KNF, NBP, Ministerstwa Finansów i banków. Pracom komitetu przewodniczy prezes Związku Banków Polskich.
10 grudnia 2024 r. KS NGR wybrał propozycję indeksu o technicznej nazwie WIRF– jako docelowy wskaźnik zastępujący WIBOR. 24 stycznia 2025 r. nadał mu nazwę POLSTR, a 2 czerwca 2025 r. GPW Benchmark zaczęła go oficjalnie wyznaczać.
Decyzją z 21 sierpnia 2026 r. KNF wyznaczyła POLSTR jako istotny wskaźnik referencyjny w rozumieniu unijnego rozporządzenia BMR. Oznacza to dodatkowe wymogi dla administratora i stały nadzór KNF nad całym procesem wyznaczania.
Sam wskaźnik nie jest ofertą kredytową. W umowie kredytu o zmiennym oprocentowaniu pełni rolę części bazowej, do której bank dodaje swoją marżę. Banki stosują w kredytach hipotecznych wariant POLSTR 1M Stopa Składana.
Dlaczego WIBOR jest zastępowany nowym wskaźnikiem
WIBOR ma pokazywać, po jakiej stopie banki pożyczają sobie pieniądze na okres od jednego dnia do roku. Od 22 marca 2019 r. jest wpisany na unijny wykaz kluczowych wskaźników referencyjnych, a jego metoda podlega rozporządzeniu BMR.
Problem polega na tym, że banki rzadko zawierają między sobą transakcje depozytowe na trzy czy sześć miesięcy. Gdy brakuje transakcji, fixing opiera się w większym stopniu na wiążących kwotowaniach banków z panelu. Rozporządzenie BMR wymaga natomiast, by wskaźnik w jak największym stopniu odzwierciedlał rzeczywiste transakcje.
Nie oznacza to, że WIBOR jest wyznaczany dowolnie ani że umowy na nim oparte są nieważne. Trybunał Sprawiedliwości UE nie zakwestionował tego wskaźnika, o czym piszemy w tekście o tym, co TSUE orzekł o WIBOR-ze.
Reforma ruszyła w 2022 r. Pierwszym kandydatem na następcę był WIRON, oparty na depozytach także dużych przedsiębiorstw. W 2024 r. KS NGR odstąpił od niego po konsultacjach, m.in. z powodu dużej zmienności, i wybrał indeks z rodziny WIRF.
POLSTR powstaje wyłącznie z transakcji zawartych na jeden dzień, których na rynku jest najwięcej. Dzięki temu jego poziom da się powiązać z dużym wolumenem rzeczywistych transakcji, a nie z kwotowaniami.
Celem zmiany jest wiarygodniejszy punkt odniesienia, a nie niższe raty. Koszt kredytu nadal będzie zależał od decyzji Rady Polityki Pieniężnej i marży banku.
Jak liczy się POLSTR, a jak WIBOR – różnica w metodzie
POLSTR to średnia stopa ważona wolumenem niezabezpieczonych depozytów overnight w złotych. Dane o transakcjach przekazują codziennie banki z panelu administratora, których aktywa odpowiadają około 75% aktywów sektora bankowego.
Przed obliczeniem administrator stosuje tzw. Korektę Główną: symetrycznie odcina skrajnie wysokie i skrajnie niskie stawki. Z pozostałych transakcji liczy średnią ważoną wolumenem i zaokrągla ją do trzech miejsc po przecinku.
Wartość jest wyznaczana o 8:55 i publikowana o 12:55 następnego dnia roboczego po dniu transakcji. Standardowe obliczenie wymaga danych od co najmniej trzech banków, wolumenu co najmniej 1 mld zł i udziału jednego banku nie większego niż 75%.
Gdy te warunki nie są spełnione, działa procedura zastępcza. Wartość POLSTR ustala się wtedy na podstawie stopy referencyjnej NBP powiększonej o średnią różnicę między tą stopą a POLSTR z pięciu poprzednich dni.
W kredytach nie stosuje się pojedynczej stawki dziennej, lecz POLSTR 1M Stopa Składana. Powstaje ona ze złożenia dziennych stawek z minionego miesiąca metodą procentu składanego. GPW Benchmark publikuje też warianty 3M i 6M.
WIBOR działa odwrotnie. Stawka 3M jest znana na początku trzymiesięcznego okresu i zawiera oczekiwania banków co do przyszłych stóp NBP. POLSTR 1M Stopa Składana jest znana dopiero po zakończeniu miesiąca, bo opisuje to, co już się wydarzyło.
| Cecha | POLSTR 1M Stopa Składana | WIBOR 3M |
|---|---|---|
| Dane wejściowe | rzeczywiste transakcje depozytowe overnight | transakcje i wiążące kwotowania banków panelu |
| Kierunek | patrzy wstecz – złożenie stawek z minionego miesiąca | patrzy w przód – stawka na nadchodzące 3 miesiące |
| Kiedy znasz stawkę | po zakończeniu miesiąca | na początku okresu odsetkowego |
| Częstotliwość zmian w kredycie | co miesiąc | co 3 miesiące |
| Wartość 23–26.10.2026 | 3,546% | 3,89% |
Według GPW Benchmark 26 października 2026 r. POLSTR 1M Stopa Składana wynosił 3,546%, 3M – 3,555%, a 6M – 3,573%. WIBOR z 23 października: 1M 3,83%, 3M 3,89%, 6M 3,97%. Różnica wynika głównie z tego, że WIBOR zawiera premię za oczekiwania i dłuższy termin.
Co zmiana wskaźnika oznacza dla raty kredytu
Rata kredytu ze zmiennym oprocentowaniem zależy od sumy wskaźnika i marży, a nie od samego wskaźnika. Niższy POLSTR obniży ratę tylko wtedy, gdy bank nie zrekompensuje sobie różnicy wyższą marżą.
Sprawdźmy to na konkretnych liczbach: kredyt 400 000 zł na 25 lat, raty równe, marża 2,00%. Przy WIBOR 3M 3,89% oprocentowanie wynosi 5,89%, a rata około 2 550 zł. Przy POLSTR 1M Stopa Składana 3,546% oprocentowanie to 5,546%, a rata około 2 467 zł. Różnica to około 83 zł miesięcznie – przy założeniu tej samej marży.
W praktyce marże w ofertach na POLSTR bywają inne niż w ofertach na WIBOR. W poglądowym przykładzie mBanku z 9 października 2026 r. POLSTR 3,55% i marża 2,41% dawały oprocentowanie 5,96%. Dlatego porównuj pełne oprocentowanie i RRSO z formularza informacyjnego, a nie nazwę wskaźnika. Jak wygląda oferta na POLSTR w największych bankach, opisujemy w tekście o tym, jak mBank wprowadził POLSTR do hipotek.
Druga różnica to rytm zmian. Przy WIBOR 3M oprocentowanie zmienia się co trzy miesiące, a przy POLSTR 1M Stopa Składana – co miesiąc. Rata będzie więc częściej reagować na decyzje RPP, w obie strony.
Trzecia różnica dotyczy momentu, w którym poznajesz stawkę. Przy wskaźniku składanym wysokość odsetek za dany miesiąc jest znana dopiero po jego zakończeniu. Erste Bank Polska nazywa taką ratę „ratą uśrednioną (równą)”, a nie ratą równą.
Przy ocenie oferty sprawdź w umowie, z jakiego dnia bank bierze wartość wskaźnika, jak często aktualizuje oprocentowanie i czy przewiduje jakikolwiek dodatek do wskaźnika. Mechanikę zmian rat opisujemy w haśle o oprocentowaniu zmiennym.
- porównuj oprocentowanie łączne i RRSO, nie sam wskaźnik
- sprawdź marżę – w ofercie na POLSTR może być inna niż w ofercie na WIBOR
- ustal, jak często zmienia się oprocentowanie i z jakiego dnia bank bierze stawkę
- pamiętaj, że przy zmiennej stopie rata może wzrosnąć, gdy RPP podniesie stopy
Harmonogram reformy – nowe umowy i kredyty już spłacane
18 maja 2026 r. GPW Benchmark ogłosiła zaprzestanie opracowywania WIBID i WIBOR w trybie uporządkowanej likwidacji. Stawki 1M, 3M i 6M będą wyznaczane do 31 grudnia 2036 r., a 1 stycznia 2037 r. znikną z rynku. KNF uznała ten tryb za zgodny z BMR.
Krótsze terminy wygasają wcześniej. WIBOR O/N nie jest opracowywany od 1 października 2026 r. WIBOR 1Y ma być wyznaczany do 21 grudnia 2026 r. na podstawie obowiązku nałożonego przez KNF, który może go przedłużyć o 12 miesięcy.
Dla nowych umów kluczowa jest data 31 grudnia 2026 r. KNF oczekuje, że do tego dnia banki przestaną zawierać nowe umowy oparte na WIBOR-ze. Zgodnie z mapą drogową KS NGR zaktualizowaną 30 czerwca 2026 r. od 1 stycznia 2027 r. WIBOR ma służyć wyłącznie do obsługi umów zawartych wcześniej.
Banki nie czekały na koniec roku. PKO Bank Polski i PKO Bank Hipoteczny stosują POLSTR w nowych hipotekach od 3 września 2026 r., a kolejne banki dołączyły we wrześniu i październiku. Szczegóły pierwszych ofert opisujemy w tekście o tym, jak PKO BP, Erste i ING wprowadziły POLSTR.
| Bank | POLSTR w nowych kredytach hipotecznych od | Uwagi z komunikatu banku |
|---|---|---|
| PKO Bank Polski i PKO Bank Hipoteczny | 3 września 2026 r. | pierwsze banki na rynku |
| Erste Bank Polska | 26 września 2026 r. | wnioski przyjęte do 25 września jeszcze na WIBOR 3M |
| ING Bank Śląski | 28 września 2026 r. | oprocentowanie zmienne albo okresowo stałe na 5 lat |
| Bank Pekao | 1 października 2026 r. | kredyt mieszkaniowy, budowlano-hipoteczny i rodzinny kredyt mieszkaniowy |
| Bank Millennium | 1 października 2026 r. | oferta z oprocentowaniem okresowo stałym |
| VeloBank | 5 października 2026 r. | stała stopa przez pierwsze 5 lat, potem POLSTR |
| mBank | 7 października 2026 r. | nowych kredytów na WIBOR już nie sprzedaje |
| Bank BPS | 19 października 2026 r. | nowe kredyty o zmiennym oprocentowaniu |
Kredyt, który już spłacasz, pozostaje na WIBOR-ze. Nowe oferty banków niczego w Twojej umowie nie zmieniają. Według danych KNF na koniec 2025 r. na WIBOR-ze opartych było 1,7 mln umów o kredyt hipoteczny i 1,3 mln umów o kredyt konsumencki.
Przy nowym kredycie sprawdź, jaki wskaźnik jest wpisany do umowy, a nie tylko do opisu oferty. Przy spłacanym kredycie ustal, jaki wskaźnik obowiązuje dziś i co umowa przewiduje po zaprzestaniu jego publikacji.
Aneks do umowy – czy trzeba się zgodzić
Nie ma przepisu, który automatycznie zamienia WIBOR na POLSTR w trwających umowach. Komitet Stabilności Finansowej uznał w czerwcu 2026 r., że przy ponad dziesięcioletnim okresie likwidacji minister finansów nie musi wyznaczać zamiennika rozporządzeniem. Podstawą takiego rozporządzenia byłaby ustawa o nadzorze makroostrożnościowym.
Umowy zawierane od 2018 r. zwykle zawierają klauzulę awaryjną. Rozporządzenie BMR wymaga od banków planów na wypadek istotnej zmiany lub zaprzestania publikacji wskaźnika, a UKNF oczekuje odzwierciedlenia tych planów w umowach. Taka klauzula opisuje, jaki wskaźnik i z jakim dodatkiem zastąpi WIBOR po 2036 r.
Ministerstwo Finansów i Gospodarki przygotowało projekt ustawy (nr UC132 w wykazie prac rządu), który trafił do konsultacji pod koniec czerwca 2026 r. Bank miałby obowiązek złożyć kredytobiorcy ofertę zmiany oprocentowania w ciągu 9 miesięcy. Oferta ma dawać wybór między stałą stopą a zmiennym oprocentowaniem opartym na POLSTR, bez podwyższenia marży.
Projekt nie przewiduje sankcji: kto oferty nie przyjmie, spłaca kredyt dalej na WIBOR-ze. Na dzień 26 października 2026 r. ustawa nie została uchwalona, a projekt nie trafił jeszcze do Sejmu. Założenia projektu opisujemy w tekście o tym, jak banki mają składać oferty zamiany WIBOR-u.
Jeśli bank przyśle aneks, nie musisz podpisywać go od razu. Odmowa nie oznacza wypowiedzenia umowy ani wstrzymania spłaty. Do końca 2036 r. kredyt może być spłacany na dotychczasowych zasadach.
Przed podpisaniem porównaj aneks z umową. Sprawdź nazwę nowego wskaźnika, ewentualny dodatek wyrównujący różnicę między WIBOR-em a POLSTR, wysokość marży, częstotliwość zmian oprocentowania i datę, od której obowiązują nowe zasady. Poproś bank o pisemne wyjaśnienie, co się stanie, gdy aneksu nie podpiszesz.
- ustal, czy zmiana wynika z klauzuli awaryjnej w umowie, czy z nowej propozycji banku
- sprawdź, czy aneks nie zmienia marży, opłat ani innych warunków
- porównaj oprocentowanie po zmianie z obecnym, a nie same wskaźniki
- zachowaj pismo banku i swoją odpowiedź
POLSTR a oprocentowanie stałe – co wybrać
Przy zmiennym oprocentowaniu opartym na POLSTR rata spada, gdy RPP obniża stopy, i rośnie, gdy je podnosi. Przy oprocentowaniu okresowo stałym rata nie zmienia się przez ustalony czas – w ofertach banków zwykle przez 5 lat.
Po tym okresie bank proponuje nową stałą stopę na kolejne lata albo oprocentowanie przechodzi na zmienne oparte na POLSTR. Tak działa to m.in. w ING, VeloBanku i mBanku. W przykładzie mBanku z 9 października 2026 r. stała stopa na 5 lat wynosiła 7,03% wobec 5,96% przy stopie zmiennej.
Wyższa stała stopa to cena za przewidywalność. Jeśli stopy spadną, zapłacisz więcej niż przy POLSTR. Jeśli wzrosną, stała stopa ochroni budżet. Nikt nie zna przyszłej ścieżki stóp, więc wybór zależy od tego, jaki wzrost raty udźwigniesz.
Sprawdź też warunki wcześniejszej spłaty. Przy zmiennym oprocentowaniu bank może pobrać rekompensatę tylko w ciągu 36 miesięcy od zawarcia umowy, nie więcej niż 3% spłacanej kwoty. Przy stałej stopie może ją pobierać przez cały okres stałego oprocentowania, ale nie więcej niż własne koszty związane ze spłatą.
Czym różni się stała stopa od zmiennej w umowie i w harmonogramie, wyjaśniamy w haśle o oprocentowaniu stałym.
- oceń, czy budżet wytrzyma wzrost raty o kilkaset złotych przy stopie zmiennej
- sprawdź, co umowa przewiduje po zakończeniu okresu stałej stopy
- porównaj całkowity koszt kredytu w obu wariantach, a nie tylko pierwszą ratę
- jeśli planujesz nadpłaty, przeczytaj zasady rekompensaty w obu wariantach
Czym jest WIBOR i jak wpływał na raty przez ostatnie lata, opisujemy w haśle słownika o wskaźniku WIBOR.
Najczęstsze pytania o POLSTR
W odczycie z 26 października 2026 r. POLSTR 1M Stopa Składana wynosił 3,546%, a WIBOR 3M z 23 października – 3,89%. POLSTR patrzy wstecz, więc nie zawiera oczekiwań co do przyszłych stóp. O racie decyduje jednak suma wskaźnika i marży.
Nie. WIBOR 1M, 3M i 6M będzie wyznaczany do 31 grudnia 2036 r. na potrzeby wcześniej zawartych umów. Zmiana wskaźnika w trakcie spłaty wymaga aneksu albo przepisu ustawy, a projekt takiej ustawy nie został dotąd uchwalony.
Stawki 1M, 3M i 6M – do 31 grudnia 2036 r. WIBOR O/N nie jest opracowywany od 1 października 2026 r., a WIBOR 1Y ma być wyznaczany do 21 grudnia 2026 r. Nowe umowy na WIBOR nie powinny być zawierane po 31 grudnia 2026 r.
Nie. WIRON był pierwszym kandydatem na następcę WIBOR-u, ale w 2024 r. KS NGR odstąpił od niego i w grudniu 2024 r. wybrał indeks o technicznej nazwie WIRF–. Od 24 stycznia 2025 r. nosi on nazwę POLSTR.
Administratorem jest GPW Benchmark S.A., która ma zezwolenie KNF i jest wpisana do rejestru ESMA. Decyzją z 21 sierpnia 2026 r. KNF wyznaczyła POLSTR jako istotny wskaźnik referencyjny w rozumieniu rozporządzenia BMR.
Źródła:
- KNF – KS NGR dokonał wyboru propozycji indeksu z grupy WIRF (10.12.2024)
- KNF – KS NGR wybrał nazwę POLSTR (24.01.2025)
- KNF – KS NGR zaakceptował zaktualizowaną Mapę Drogową (28.03.2025)
- GPW Benchmark – Rozpoczęcie opracowywania POLSTR oraz POLSTR Stóp Składanych (2.06.2025)
- GPW Benchmark – Oświadczenie administratora Indeksu Stopy Procentowej POLSTR (t.j. 9.09.2025)
- GPW Benchmark – Zaprzestanie opracowywania Stawek Referencyjnych WIBID i WIBOR (18.05.2026)
- KNF – Zaprzestanie opracowywania Terminów Fixingowych 1M, 3M, 6M WIBOR – 31 grudnia 2036 roku (18.05.2026)
- Dz.Urz. KNF z 28.08.2026 poz. 17 – decyzja KNF z 21.08.2026 wyznaczająca POLSTR jako istotny wskaźnik referencyjny
- GPW Benchmark – bieżące wartości POLSTR, POLSTR Stóp Składanych oraz WIBID i WIBOR (odczyt 26.10.2026)
- Rozporządzenie (UE) 2016/1011 (BMR), art. 21, 23b–23c, 24, 28
- Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2019/482 – WIBOR na wykazie kluczowych wskaźników referencyjnych
- Ustawa o nadzorze makroostrożnościowym nad systemem finansowym (t.j. Dz.U. 2025 poz. 819), art. 61c
- Ustawa o kredycie hipotecznym (t.j. Dz.U. 2025 poz. 720), art. 40
- UKNF – Stanowisko w sprawie klauzul awaryjnych w rozumieniu rozporządzenia BMR (sierpień 2023)
- PKO Bank Polski – komunikat o wdrożeniu POLSTR do nowych kredytów hipotecznych (3.09.2026)
- Erste Bank Polska – zmiana wskaźnika referencyjnego w kredycie hipotecznym (od 26.09.2026)
- ING Bank Śląski – oferta kredytów hipotecznych opartych na POLSTR (od 28.09.2026)
- Bank Pekao – nowa oferta kredytów hipotecznych oparta o POLSTR 1M Stopa Składana (od 1.10.2026)
- Bank Millennium – POLSTR w ofercie kredytów hipotecznych (od 1.10.2026)
- mBank – wdrożenie POLSTR do nowych kredytów hipotecznych (od 7.10.2026)
