Kredytobiorcy spłacający kredyty oparte na WIBOR-ze dostaną z banków propozycję zmiany oprocentowania – tak zakłada projekt ustawy Ministerstwa Finansów (nr UC132 w wykazie prac legislacyjnych), skierowany do konsultacji pod koniec czerwca 2026 r. Oferta ma być dobrowolna: jeśli jej nie przyjmiesz, kredyt nadal będzie oprocentowany według WIBOR-u, który GPW Benchmark będzie wyznaczać do końca 2036 r.
Co zakłada projekt ustawy
Według opisu projektu, który przedstawili PAP Biznes i Bankier.pl:
- bank będzie musiał złożyć kredytobiorcy ofertę zmiany sposobu oprocentowania w ciągu 9 miesięcy od rozpoczęcia uporządkowanej likwidacji WIBOR-u albo od wejścia w życie przepisów;
- obowiązek obejmie umowy o kredyt hipoteczny i konsumencki ze zmiennym oprocentowaniem opartym na WIBOR-ze;
- oferta ma zawierać co najmniej wybór między stałą stopą a nowym zmiennym oprocentowaniem opartym na wskaźniku referencyjnym – docelowo na POLSTR;
- oferta nie może podnieść marży z dotychczasowej umowy, a w uzasadnieniu projektu wskazano, że marżę można obniżyć;
- przepis jest bezsankcyjny – jeśli klient nie przyjmie oferty, umowa dalej działa na WIBOR-ze.
Według danych KNF na koniec 2025 r. w bankach było 1,7 mln umów o kredyt hipoteczny i 1,3 mln umów o kredyt konsumencki opartych na WIBOR-ze, a łącznie z innymi rodzajami umów – 3,9 mln. Rząd planował przyjąć projekt w III kwartale 2026 r.
WIBOR nie zniknie z zawartych umów
W maju 2026 r. GPW Benchmark ogłosił zaprzestanie opracowywania WIBOR-u w trybie uporządkowanej likwidacji: stawki 1M, 3M i 6M będą wyznaczane do 31 grudnia 2036 r., a w nowych produktach i umowach WIBOR co do zasady nie może być stosowany – okres przejściowy potrwa najpóźniej do końca 2026 r. Projekt ustawy ma ten zakaz wzmocnić przepisem ustawowym.
Kredyt zawarty wcześniej może więc zostać spłacony do końca na WIBOR-ze – podpisanie aneksu nie jest warunkiem dalszej spłaty. W nowych kredytach hipotecznych część banków już stosuje POLSTR.
Spread korygujący – na razie teoria
Projekt odnosi się też do spreadu korygującego, czyli dodatku, który miałby wyrównać różnicę między WIBOR-em a POLSTR przy zamianie wskaźnika. Prezes Związku Banków Polskich Tadeusz Białek zwrócił uwagę, że w projekcie spread przewidziano tylko na wypadek wydania przez ministra finansów rozporządzenia wyznaczającego zamiennik WIBOR-u. Komitet Stabilności Finansowej uznał jednak w czerwcu, że przy ponad 10-letnim okresie likwidacji takie rozporządzenie nie jest potrzebne.
Warunki dobrowolnej zamiany – w tym to, czy do POLSTR zostanie doliczony jakikolwiek dodatek – określi więc konkretna oferta banku. Rekomendację w sprawie dobrowolnej konwersji umów konsumenckich przygotowuje Narodowa Grupa Robocza ds. reformy wskaźników referencyjnych.
Czym POLSTR różni się od WIBOR-u
POLSTR jest wyznaczany na podstawie faktycznie zawartych jednodniowych transakcji depozytowych w złotych na hurtowym rynku pieniężnym. Stosowany w kredytach POLSTR 1M Stopa Składana powstaje ze złożenia stawek z minionego miesiąca, więc „patrzy wstecz”: zmiany stóp NBP uwzględnia dopiero po ich wprowadzeniu. WIBOR odzwierciedla także oczekiwania rynku co do przyszłych stóp. Dlatego bieżąca różnica między oboma wskaźnikami nie mówi, ile zapłacisz w kolejnych latach. W kredytach opartych na POLSTR 1M Stopa Składana oprocentowanie zmienia się zwykle co miesiąc, a nie co kwartał.
Co sprawdzić, gdy dostaniesz ofertę
- pełne oprocentowanie po zmianie – wskaźnik, ewentualny dodatek i marżę – w porównaniu z obecnym;
- czy bank obniża marżę (podnieść jej nie może);
- przy stałej stopie: na jak długo obowiązuje i co dzieje się po tym okresie;
- jak często będzie się zmieniać rata;
- termin na odpowiedź i skutki odmowy.
Na razie to projekt – szczegóły mogą się jeszcze zmienić w trakcie prac rządu i parlamentu.
Źródła:
