High Frequency Trading (HFT) to technika handlu algorytmicznego, w której system automatycznie wysyła zlecenia i bardzo szybko reaguje na zmiany rynku. Po polsku używa się określenia „handel wysokiej częstotliwości”. O szybkości decyduje nie tylko program, lecz także infrastruktura ograniczająca opóźnienia w przesyłaniu danych i zleceń.
W HFT wiele komunikatów dotyczy zmiany lub anulowania zlecenia, a nie zawarcia transakcji. Dlatego liczba wysłanych zleceń nie mówi, ile razy rzeczywiście kupiono lub sprzedano instrument. Dla inwestora indywidualnego najważniejsze jest to, jak taka aktywność może wpływać na dostępne oferty kupna i sprzedaży.
Jak system HFT składa zlecenia
Algorytm odbiera dane rynkowe, sprawdza warunki zapisane w strategii i wysyła odpowiednie komunikaty do systemu obrotu. Może złożyć zlecenie, zmienić jego parametry albo je anulować. Człowiek ustala strategię i nadzoruje jej działanie, ale nie zatwierdza każdej decyzji osobno. HFT jest szczególnym zastosowaniem handlu algorytmicznego na rynku; sam fakt używania programu nie oznacza jeszcze HFT.
Szybka reakcja ma znaczenie, gdy atrakcyjna oferta może zniknąć przed dotarciem zlecenia. System może wtedy ograniczać opóźnienia na różnych etapach: od odbioru danych po przekazanie decyzji na rynek. Szybkość nie gwarantuje jednak wykonania po oczekiwanej cenie. Inne zlecenie może dotrzeć wcześniej, oferta może zostać anulowana, a warunki rynkowe mogą zmienić się podczas realizacji strategii.
Na czym strategie próbują zarabiać
Jedna ze strategii polega na jednoczesnym wystawianiu ofert kupna i sprzedaży. Jej operator próbuje zarobić na różnicy między tymi cenami, zwanej spreadem. Może jednak ponieść stratę, jeśli cena przesunie się przeciwko niemu, zanim zamknie pozycję. Takie działanie może przypominać aktywność animatora rynku, lecz nie każdy uczestnik HFT pełni tę funkcję.
Inne strategie szukają krótkotrwałych rozbieżności cen lub reagują na zmiany widoczne w dostępnych ofertach. Program może uznać, że wcześniejsze zlecenie przestało odpowiadać aktualnym warunkom, i szybko je anulować. Sama obecność wielu anulowań nie dowodzi osiągnięcia zysku ani nadużycia. Wynik zależy także od kosztów, konkurencji innych uczestników oraz ryzyka utrzymania kupionych lub sprzedanych instrumentów.
Co HFT zmienia dla zwykłego inwestora
Aktywne wystawianie ofert może zwiększać liczbę zleceń dostępnych po obu stronach rynku. Nie oznacza to jednak, że ta płynność będzie dostępna w każdej chwili. Podczas gwałtownych zmian cen uczestnicy mogą wycofywać swoje oferty, aby ograniczyć ryzyko. Z punktu widzenia inwestora ważniejsza od liczby komunikatów jest możliwość zawarcia transakcji po cenie, którą akceptuje.
Osoba składająca zlecenie na giełdzie papierów wartościowych może handlować z uczestnikiem stosującym HFT, choć zwykle nie rozpozna jego strategii. Powinna odróżniać cenę widoczną w danej chwili od ceny faktycznego wykonania. Oferta może zniknąć, zanim zlecenie dotrze na rynek. HFT nie jest osobnym instrumentem, który trzeba kupić, aby zetknąć się z jego skutkami.
Jak odróżnić HFT od niedozwolonych praktyk
Unijne przepisy wyróżniają technikę HFT w ramach handlu algorytmicznego, a w Polsce definicję przejęła ustawa o obrocie instrumentami finansowymi. W jej opisie uwzględniają infrastrukturę ograniczającą opóźnienia, automatyczne wyznaczanie zleceń oraz dużą liczbę komunikatów w trakcie dnia. Nie wystarczy więc stwierdzić, że program wysłał zlecenie szybciej niż człowiek. Ocena zależy od sposobu działania całego systemu, a nie od pojedynczej transakcji.
Firmy inwestycyjne stosujące handel algorytmiczny muszą m.in. zapewnić odporność systemów i zapobiegać kierowaniu błędnych zleceń. Wysyłanie zleceń przez automat nie zwalnia też z zakazu manipulacji rynkowej. Zlecenie może zostać anulowane z uzasadnionego powodu, na przykład po zmianie ceny. Czym innym jest używanie zleceń do tworzenia mylącego obrazu popytu lub podaży. Rozporządzenie MAR wprost wymienia strategie HFT wśród sposobów składania zleceń, które mogą stanowić manipulację. Ocenia się wtedy sposób i cel działania, nie samą szybkość.
Najczęstsze pytania
Nie. Handel algorytmiczny obejmuje różne sposoby automatycznego podejmowania decyzji o zleceniach. HFT to technika wyróżniająca się między innymi infrastrukturą ograniczającą opóźnienia i intensywną wymianą komunikatów z rynkiem. Program, który jedynie dzieli większe zlecenie na mniejsze części, nie musi stosować HFT.
Samo używanie automatycznego narzędzia nie czyni inwestora uczestnikiem HFT. Ta technika wymaga odpowiedniej infrastruktury i sposobu działania systemu. Inwestor indywidualny może natomiast zetknąć się ze zleceniami wysyłanymi przez uczestników HFT, gdy handluje na tym samym rynku.
Nie. Strategie wystawiające oferty kupna i sprzedaży mogą ułatwiać zawieranie transakcji w zwykłych warunkach. Dostępność tych ofert może się jednak zmienić, zwłaszcza gdy ceny poruszają się gwałtownie. Samo pojawienie się wielu zleceń nie zapewnia inwestorowi wykonania transakcji po oczekiwanej cenie.
Nie każde szybkie anulowanie oznacza naruszenie zasad. Uczestnik może wycofać ofertę, gdy zmienią się warunki rynku. Niedozwolone może być natomiast używanie zleceń do wprowadzania innych uczestników w błąd co do popytu lub podaży. Znaczenie ma przebieg i cel działania.
Źródła:
