Aktywa to kontrolowane przez firmę zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, które powstały w wyniku przeszłych zdarzeń i przyniosą w przyszłości korzyści ekonomiczne. Tak definiuje je ustawa o rachunkowości. Mówiąc prościej, to wszystko, czym firma dysponuje i na czym może zarabiać.
Aktywa pokazuje się po lewej stronie bilansu i dzieli przede wszystkim na aktywa trwałe oraz aktywa obrotowe. Prawa strona bilansu, czyli pasywa, pokazuje źródła ich finansowania. Suma aktywów zawsze równa się sumie pasywów.
Aktywa trwałe
Aktywa trwałe to aktywa, które nie są zaliczane do aktywów obrotowych. Zwykle firma używa ich dłużej niż rok. W bilansie obejmują wartości niematerialne i prawne, rzeczowe aktywa trwałe, należności i inwestycje długoterminowe oraz długoterminowe rozliczenia międzyokresowe.
Najważniejszą grupą rzeczowych aktywów trwałych są środki trwałe. To kompletne i zdatne do użytku rzeczy przeznaczone na potrzeby firmy, o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, np. budynki, maszyny i samochody. Ich wartość zmniejsza się z czasem przez odpisy amortyzacyjne.
Wartości niematerialne i prawne to nabyte prawa majątkowe, np. licencje, patenty, znaki towarowe i autorskie prawa majątkowe. Zalicza się do nich też nabytą wartość firmy i koszty zakończonych prac rozwojowych.
Aktywa obrotowe
Aktywa obrotowe to część majątku, która zostanie zużyta, sprzedana lub zamieniona na gotówkę w ciągu 12 miesięcy od dnia bilansowego. Liczy się też normalny cykl operacyjny firmy, jeśli trwa dłużej. W bilansie obejmują zapasy, należności krótkoterminowe, inwestycje krótkoterminowe i krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe.
Do inwestycji krótkoterminowych należą m.in. środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych. Aktywa obrotowe decydują o płynności, czyli zdolności do regulowania bieżących zobowiązań.
Przykład
Firma transportowa ma samochody warte 400 000 zł i program do zarządzania flotą za 20 000 zł. Ma też paliwo i części za 30 000 zł, należności od klientów 120 000 zł i 80 000 zł na rachunku. Aktywa trwałe wynoszą 420 000 zł, a aktywa obrotowe 230 000 zł. Suma aktywów to 650 000 zł.
Jeśli kapitał własny wynosi 350 000 zł, a zobowiązania 300 000 zł, pasywa też sumują się do 650 000 zł. Aktywa pomniejszone o zobowiązania to aktywa netto, odpowiadające wartości kapitału własnego.
Najczęstsze pytania
Aktywa obrotowe zostaną zużyte, sprzedane lub zamienione na gotówkę w ciągu 12 miesięcy albo w cyklu operacyjnym. Aktywa trwałe to pozostałe aktywa, z których firma korzysta przez dłuższy czas, np. budynki i maszyny.
Nie. Środki trwałe są częścią rzeczowych aktywów trwałych. Aktywa trwałe obejmują też m.in. wartości niematerialne i prawne oraz inwestycje i należności długoterminowe.
Tak. Środki pieniężne na rachunkach bankowych i w kasie należą do aktywów obrotowych, w pozycji inwestycji krótkoterminowych.
To aktywa pomniejszone o zobowiązania. Ich wartość odpowiada kapitałowi własnemu firmy.
Źródła:
