Fundusz parasolowy to fundusz inwestycyjny z wydzielonymi subfunduszami, między którymi uczestnik może zamieniać swoje jednostki. Poszczególne subfundusze mogą stosować różne strategie, lecz należą do jednego funduszu. „Parasol” nie jest osobnym produktem kupowanym obok nich. Inwestor wybiera subfundusz, którego jednostki chce posiadać, a później może zmienić ten wybór bez przenoszenia pieniędzy do innego funduszu. Nie oznacza to jednak, że zamiana jest bezpłatna lub wolna od ryzyka. Przed decyzją trzeba sprawdzić warunki dotyczące konkretnej pary subfunduszy.
Jak są zbudowane fundusz i subfundusze
Fundusz parasolowy stanowi całość, natomiast subfundusze mają przypisane własne aktywa i zobowiązania. Zobowiązania danego subfunduszu obciążają tylko jego, a egzekucja może nastąpić wyłącznie z jego aktywów. Każdy realizuje politykę inwestycyjną opisaną w dokumentach funduszu. Jeden może inwestować głównie w akcje, a drugi w instrumenty dłużne. Nie znaczy to, że każdy subfundusz jest osobną osobą prawną. To rozróżnienie pomaga zrozumieć, dlaczego inwestor wybiera strategię na poziomie subfunduszu, ale zamienia jednostki w ramach jednego funduszu. Szerzej zasadę wspólnego lokowania pieniędzy opisuje hasło fundusz inwestycyjny.
Za prowadzenie funduszu odpowiada towarzystwo funduszy inwestycyjnych, czyli TFI. To ono określa zasady inwestowania oraz obsługi uczestników w dokumentach funduszu. Sama nazwa subfunduszu nie wystarcza do oceny, co znajduje się w jego portfelu. Trzeba zajrzeć do opisu polityki inwestycyjnej i ryzyk. Dwa subfundusze pod jednym parasolem mogą bowiem reagować zupełnie inaczej na spadki cen akcji, zmiany stóp procentowych lub wahania kursów walut.
Na czym polega zamiana jednostek
Zamiana to jednoczesne umorzenie jednostek jednego subfunduszu i nabycie za uzyskane środki jednostek innego subfunduszu tego samego funduszu. Szczegółowe zasady zamiany określa statut. Inwestor składa odpowiednie zlecenie, zamiast samodzielnie wypłacać pieniądze i składać nowe zlecenie nabycia. Wartość posiadanych jednostek określa kwotę, która trafia do wybranego subfunduszu. Liczba otrzymanych jednostek zależy od ich wyceny oraz zasad realizacji zlecenia. Znaczenie tej wyceny wyjaśnia hasło jednostka funduszu.
Przeniesienie inwestycji do innego funduszu nie jest tym samym co zamiana między subfunduszami jednego parasola. W dokumentach można spotkać dla takiej operacji nazwę „konwersja”. Różnica ma znaczenie zwłaszcza przy rozliczeniu podatku. Zamiana nie pozwala też zachować starej wartości jednostek: po jej wykonaniu wynik inwestycji zależy od nowego subfunduszu. Przed zleceniem sprawdź dostępne kierunki zamiany, sposób ustalania wyceny oraz ewentualne opłaty.
Kiedy pojawia się podatek
U osoby prywatnej zamiana jednostek między subfunduszami tego samego funduszu co do zasady nie powoduje ustalenia przychodu do opodatkowania. Podatek od dochodu z inwestycji rozpatruje się zwykle wtedy, gdy uczestnik wychodzi z funduszu przez odkupienie jednostek. Dochód z umorzenia lub odkupienia jednostek podlega 19% podatkowi. Nie jest to zwolnienie każdego zysku osiągniętego pod parasolem. To odroczenie rozliczenia przy zamianie, które pozwala zmienić strategię bez wypłacania środków poza fundusz.
Przy ocenie podatku istotne jest, czy zlecenie rzeczywiście dotyczy subfunduszy tego samego funduszu. Podobne nazwy produktów lub ten sam podmiot zarządzający nie wystarczą. Inne zasady rozliczenia mogą dotyczyć osoby prowadzącej działalność gospodarczą, gdy inwestycja wiąże się z tą działalnością. Dlatego przedsiębiorca powinien ocenić własną sytuację podatkową, zamiast automatycznie stosować zasady opisane dla prywatnego inwestora.
Co porównać przed wyborem subfunduszu
Najpierw sprawdź, w jakie aktywa inwestuje dany subfundusz i jakie ryzyko bierzesz na siebie. Następnie porównaj koszty obciążające inwestycję oraz opłaty, które mogą wystąpić przy zamianie. Zapoznaj się też z zasadami realizacji zleceń i wyceny jednostek. Samo przeniesienie środków pod jednym parasolem nie chroni przed stratą. Zmienia przede wszystkim to, od jakich aktywów będzie zależał dalszy wynik.
Posiadanie jednostek kilku subfunduszy może rozłożyć inwestycję między różne rynki, ale nie gwarantuje niezależności ich wyników. Subfundusze mogą mieć podobne aktywa albo reagować podobnie na to samo wydarzenie. O rzeczywistym rozłożeniu ryzyka decyduje zawartość portfeli, nie liczba nazw na zestawieniu inwestora. Więcej o tej zasadzie przeczytasz w haśle dywersyfikacja portfela.
Najczęstsze pytania
Nie. Subfundusz stanowi część funduszu z wydzielonymi subfunduszami. Ma przypisane aktywa, zobowiązania i politykę inwestycyjną, ale nie jest odrębną osobą prawną. Dla inwestora oznacza to wybór konkretnej strategii w ramach wspólnej struktury.
U osoby inwestującej prywatnie zamiana jednostek między subfunduszami tego samego funduszu co do zasady nie powoduje ustalenia przychodu do opodatkowania. Nie oznacza to, że zysk nigdy nie będzie opodatkowany. Inaczej należy ocenić przeniesienie inwestycji do odrębnego funduszu.
Niekoniecznie. Warunki zależą od dokumentów danego funduszu oraz rodzaju składanych zleceń. Przed zamianą sprawdź możliwe opłaty i koszty nowego subfunduszu. Brak podatku w chwili zamiany nie oznacza braku kosztów inwestowania.
Nie. Wartość jednostek może spadać zarówno przed zamianą, jak i po niej. Parasol daje możliwość wyboru spośród subfunduszy w jednej strukturze, lecz nie gwarantuje wyniku inwestycji. Po zamianie ryzyko zależy przede wszystkim od aktywów nowego subfunduszu.
Źródła:
