Rentowność to stosunek zysku do wielkości, która ten zysk wygenerowała, np. przychodów, majątku albo zainwestowanego kapitału. Wyraża się ją zwykle w procentach. Pokazuje, ile zarabia firma lub inwestycja na każde 100 zł sprzedaży czy zaangażowanych pieniędzy.
W analizie firm rentowność mierzy się wskaźnikami rentowności, np. rentownością sprzedaży, aktywów i kapitału własnego. W odniesieniu do obligacji rentowność oznacza zwrot, jaki inwestor uzyska przy obecnej cenie papieru. To dwa różne, choć pokrewne znaczenia tego samego słowa.
Wskaźniki rentowności firmy
Rentowność sprzedaży (ROS) to zysk netto podzielony przez przychody ze sprzedaży. Pokazuje, jaka część każdej złotówki przychodu zostaje jako zysk po wszystkich kosztach i podatku. Liczy się też rentowność na poziomie zysku operacyjnego lub brutto, aby oddzielić wpływ odsetek i podatków.
Rentowność aktywów (ROA) to zysk netto podzielony przez aktywa, czyli cały majątek firmy. Rentowność kapitału własnego (ROE) to zysk netto podzielony przez kapitał wniesiony i zatrzymany przez właścicieli. ROE rośnie, gdy firma finansuje się długiem tańszym niż zwrot z aktywów.
Przykład obliczenia
Firma ma 2 000 000 zł przychodów i 150 000 zł zysku netto. Jej rentowność sprzedaży wynosi 7,5%. Przy aktywach o wartości 1 500 000 zł ROA wynosi 10%, a przy kapitale własnym 750 000 zł ROE wynosi 20%.
Dane do takich obliczeń pochodzą z rachunku zysków i strat oraz bilansu. Przy aktywach i kapitale własnym często używa się średniej z początku i końca roku. Wynik warto porównywać z wcześniejszymi latami i z firmami z tej samej branży.
Rentowność obligacji
Rentowność obligacji to roczna stopa zwrotu wynikająca z odsetek i ceny zakupu papieru. Gdy cena obligacji rośnie, jej rentowność spada, a gdy cena spada, rentowność rośnie. Dlatego w komunikatach rynkowych o obligacjach skarbowych podaje się zwykle ich rentowność, a nie cenę.
Przykład: obligacja o wartości nominalnej 1000 zł płaci 50 zł odsetek rocznie. Kupiona za 950 zł daje bieżącą rentowność około 5,3%. Jeśli inwestor trzyma ją do wykupu, zarabia też różnicę 50 zł między ceną zakupu a kwotą wykupu, więc rentowność do wykupu jest wyższa.
Jak interpretować rentowność
Wysoka rentowność nie zawsze oznacza dobrą sytuację. Może wynikać z jednorazowego zysku, np. ze sprzedaży majątku, albo z wysokiego zadłużenia. Niska rentowność bywa naturalna w branżach o dużych obrotach i niskich marżach, np. w handlu.
Najczęstsze pytania
Należy podzielić zysk netto przez przychody ze sprzedaży i pomnożyć przez 100%. Przy zysku 150 000 zł i przychodach 2 000 000 zł rentowność sprzedaży wynosi 7,5%.
ROA odnosi zysk netto do całego majątku firmy, a ROE tylko do kapitału własnego. Różnica między nimi wynika głównie z tego, jaką część majątku sfinansowano długiem.
Odsetki i kwota wykupu są z góry ustalone. Im więcej trzeba zapłacić za obligację, tym mniejszy procentowy zwrot przynoszą te same płatności.
W języku potocznym często tak. W finansach rentowność oznacza konkretny wskaźnik, czyli stosunek zysku do przychodów, majątku lub kapitału.
Źródła:
