Komisja Nadzoru Finansowego nałożyła na PKO Bank Polski pięć kar pieniężnych o łącznej wysokości 47,5 mln zł. Chodzi o lokaty strukturyzowane oferowane w latach 2021–2023. KNF wydała decyzję 5 sierpnia 2026 r. i poinformowała o niej 17 sierpnia. Decyzja nie jest prawomocna, a bank zapowiedział, że skorzysta ze środków prawnych.
Za co KNF ukarała bank
Według komunikatu KNF kary dotyczą pięciu naruszeń Prawa bankowego i rozporządzenia Ministra Finansów:
- 26 mln zł – za nieinformowanie klientów o konfliktach interesów związanych z lokatami strukturyzowanymi (od 7 lutego 2022 r. do 29 marca 2023 r.);
- 8 mln zł – za brak analizy, czy koszty i opłaty, w tym marże, nie niwelują oczekiwanych zysków klientów z lokat (od 31 grudnia 2021 r. do 15 marca 2023 r.);
- 4 mln zł – za to, że część klientów zawierała umowy bez ankiety sprawdzającej, czy lokata odpowiada ich grupie docelowej (od 7 lutego do 16 listopada 2022 r.);
- 8 mln zł – za nieprecyzyjne określenie kategorii ryzyka, bo bank zaliczył lokaty strukturyzowane do produktów nieskomplikowanych (od 31 grudnia 2021 r. do 15 marca 2023 r.);
- 1,5 mln zł – za nierzetelne i wprowadzające w błąd informacje sprzedażowe o 36-miesięcznej lokacie opartej na indeksie S&P 500 (7–18 lutego 2022 r.) i 25-miesięcznej lokacie opartej na indeksie Euro Stoxx 50 (16–30 sierpnia 2022 r.).
Maksymalny wymiar każdej z tych kar wynosił ponad 3,8 mld zł.
Na czym polegał konflikt interesów
Lokata strukturyzowana łączy depozyt z instrumentem pochodnym, zwykle opcją powiązaną np. z indeksem giełdowym. Według KNF w interesie banku było jak najtańsze kupowanie opcji. Bank stosował tzw. współczynnik partycypacji, czyli stosunek nominału opcji do wartości zebranych depozytów. Przyjęcie go poniżej 100% obniżało koszt opcji i podnosiło marżę banku, ale pogarszało warunki wypłaty odsetek dla klienta.
Drugi konflikt dotyczył różnych warunków dla klientów bankowości osobistej i prywatnej oraz bankowości podstawowej – m.in. wysokości współczynnika partycypacji i tzw. rabatu wypłacanego przy dotknięciu bariery. KNF zaznaczyła, że same te sytuacje nie byłyby podstawą do zastrzeżeń, gdyby bank właściwie zarządzał konfliktami interesów albo poinformował o nich klientów przed zawarciem umowy.
Stanowisko PKO BP
Bank przekazał PAP, że decyzja dotyczy historycznych spraw związanych z lokatami strukturyzowanymi z gwarancją kapitału z lat 2021–2023. Według PKO BP produkty objęte postępowaniem stanowiły ok. 1% wartości wszystkich produktów inwestycyjnych banku, a kwestie, których dotyczy decyzja, zostały już dostosowane do oczekiwań nadzoru. Bank nie zgadza się ze stanowiskiem KNF.
Co to oznacza dla klientów
Decyzja nakłada kary na bank – komunikat KNF nie przewiduje rekompensat dla klientów. Jeśli rozważasz lokatę strukturyzowaną w dowolnym banku, sprawdź przed podpisaniem umowy:
- jaki jest współczynnik partycypacji i od czego zależy wypłata odsetek,
- czy i w jakim zakresie kapitał jest gwarantowany,
- ile kosztuje wcześniejsze zerwanie lokaty,
- jaką kategorię ryzyka bank przypisał produktowi i czy sprawdził, czy lokata jest dla Ciebie odpowiednia.
Źródła:
