Błędny przelew – jak odzyskać pieniądze krok po kroku

Błędny przelew, czyli wysłanie pieniędzy na zły numer rachunku, zdarza się nawet doświadczonym użytkownikom bankowości internetowej. Bank nie cofnie takiego przelewu sam, ale ustawa o usługach płatniczych nakłada na niego obowiązek pomocy: na pierwsze działania ma 3 dni robocze od Twojego zgłoszenia. Jeśli po 30 dniach pieniądze nie wrócą, możesz na piśmie zażądać danych odbiorcy i dochodzić zwrotu w sądzie. Poniżej opisujemy, jak to zrobić krok po kroku.

Dlaczego bank nie odpowiada za pomyłkę

Przelew uznaje się za wykonany na rzecz właściwego odbiorcy, jeśli bank zrealizował go zgodnie z unikatowym identyfikatorem – przy przelewach z rachunku jest nim numer konta – bez względu na inne dane, np. nazwisko odbiorcy. Jeśli podasz błędny numer, bank nie odpowiada za wykonanie przelewu, ale ma obowiązek podjąć działania, by odzyskać pieniądze. Umowa z bankiem może przewidywać opłatę za odzyskanie środków – według Rzecznika Finansowego nie może ona przekraczać kosztów faktycznie poniesionych przez bank.

Krok 1: sprawdź, czy przelew da się jeszcze anulować

Zajrzyj do historii w bankowości internetowej. Przelew z przyszłą datą lub oczekujący na realizację zwykle można jeszcze anulować. Jeśli został już wykonany, przejdź do zgłoszenia w banku.

Krok 2: zgłoś pomyłkę w swoim banku

• zgłoś sprawę jak najszybciej – przez infolinię, bankowość elektroniczną albo w oddziale,
• podaj datę i kwotę przelewu, błędny numer rachunku oraz tytuł, dołącz potwierdzenie przelewu,
• poproś o numer sprawy lub potwierdzenie przyjęcia zgłoszenia – od dnia zgłoszenia liczą się terminy z ustawy,
• zachowuj całą korespondencję z bankiem.

Krok 3: co bank robi w ciągu 3 dni roboczych

Najpóźniej w 3 dni robocze od zgłoszenia bank, który prowadzi też rachunek odbiorcy, pisemnie zawiadamia odbiorcę o pomyłce, o możliwości bezpłatnego zwrotu na tzw. rachunek zwrotu, o obowiązku udostępnienia jego danych, jeśli nie odda pieniędzy, i o terminie, po którym może to nastąpić. Jeśli konto odbiorcy jest w innym banku, Twój bank zwraca się do tamtego banku, a ten zawiadamia odbiorcę na tych samych zasadach.

Odbiorca oddaje pieniądze na rachunek zwrotu swojego banku i nie płaci za to żadnych opłat ani prowizji. Po wpływie zwrotu pieniądze wracają na Twoje konto w ciągu 1 dnia roboczego, gdy oba rachunki są w tym samym banku. Przy różnych bankach każdy z nich ma na przekazanie środków 1 dzień roboczy.

Krok 4: po 30 dniach zażądaj danych odbiorcy

Jeśli w ciągu 30 dni od zgłoszenia nie uda się odzyskać pieniędzy, możesz złożyć w swoim banku pisemne żądanie udostępnienia danych odbiorcy: imienia i nazwiska lub nazwy oraz adresu zamieszkania albo siedziby. Bank, który prowadzi rachunek odbiorcy, przekazuje je w ciągu 3 dni roboczych. Gdy odbiorca ma konto w innym banku, tamten bank ma 3 dni robocze na przesłanie danych Twojemu bankowi, a Twój bank – kolejne 3 dni robocze na przekazanie ich Tobie.

W żądaniu wystarczy wskazać numer sprawy, datę, kwotę i błędny numer rachunku, a także powołać się na art. 143b ustawy o usługach płatniczych. Złóż je w formie, którą bank przyjmuje jako pisemną, i zachowaj potwierdzenie złożenia.

Krok 5: wezwij odbiorcę do zwrotu

Z danymi odbiorcy możesz wysłać mu wezwanie do zapłaty. Napisz rzeczowo i uprzejmie:

• czego dotyczy sprawa: data, kwota i tytuł przelewu, numer rachunku, na który trafiły pieniądze,
• że przelew był pomyłką i odbiorca nie miał podstawy, by go otrzymać,
• numer rachunku, na który ma oddać pieniądze, i termin zwrotu, np. 7 lub 14 dni,
• że po bezskutecznym upływie terminu skierujesz sprawę do sądu.

Dołącz kopię potwierdzenia przelewu, wyślij wezwanie listem poleconym i zachowaj kopię.

Krok 6: pozew o zwrot bezpodstawnego wzbogacenia

Jeśli wezwanie nie pomoże, możesz pozwać odbiorcę o zwrot bezpodstawnego wzbogacenia. Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, musi ją zwrócić (art. 405 Kodeksu cywilnego). Jak wyjaśnia Rzecznik Finansowy, pozew składa się w sądzie właściwym dla miejsca zamieszkania odbiorcy – przy kwocie do 75 tys. zł jest to sąd rejonowy. Pozwać trzeba odbiorcę, a nie bank.

Zatrzymanie pieniędzy z pomyłkowego przelewu to przede wszystkim sprawa cywilna. Jeśli jednak pomyłka była skutkiem oszustwa – np. ktoś podmienił numer rachunku na fakturze albo w wiadomości – zgłoś sprawę na policję i poinformuj bank, że podejrzewasz oszustwo.

Błędny przelew a transakcja nieautoryzowana

To dwie różne sytuacje. Przy błędnym przelewie sam zatwierdzasz operację, ale podajesz zły numer – bank pomaga odzyskać pieniądze od odbiorcy, ale nie oddaje ich z własnych środków. Przy transakcji nieautoryzowanej, czyli wykonanej bez Twojej zgody, bank co do zasady zwraca pieniądze najpóźniej do końca dnia roboczego następującego po zgłoszeniu. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy ma uzasadnione i udokumentowane podstawy, by podejrzewać oszustwo, i zawiadomi o tym organy ścigania. Dlatego w zgłoszeniu dokładnie opisz, co się stało.

O tym, jak UOKiK ocenił postępowanie banków po zgłoszeniach nieautoryzowanych transakcji, piszemy w artykule Alior, mBank, BNP i Millennium ponownie rozpatrzą reklamacje.

Jak uniknąć błędnego przelewu

Skoro bank kieruje przelew wyłącznie według numeru rachunku, to właśnie numer trzeba sprawdzać najdokładniej – zgodność nazwiska odbiorcy nie uchroni przed pomyłką.

• kopiuj numer rachunku zamiast przepisywać go ręcznie i porównuj początek oraz koniec numeru z dokumentem,
• zapisuj sprawdzonych odbiorców w bankowości i korzystaj z tej listy przy kolejnych przelewach,
• przy dużych kwotach rozważ najpierw przelew próbny na niewielką kwotę,
• nie wykonuj przelewów w pośpiechu i pod presją – zwłaszcza gdy ktoś nagle prosi o wpłatę na nowy numer konta.

Źródła:

• Ustawa o usługach płatniczych (t.j. Dz.U. 2026 poz. 623), art. 46 i art. 143–143b
• Rzecznik Finansowy – błędny przelew (pytania i odpowiedzi)

---