EURIBOR to wskaźnik referencyjny odzwierciedlający koszt niezabezpieczonego finansowania w euro na europejskim rynku hurtowym. Służy między innymi do ustalania oprocentowania części kredytów i instrumentów finansowych. Nie jest gotową stawką kredytu dla klienta ani stopą ustalaną przez bank centralny.
Jeśli umowa odwołuje się do EURIBOR-u, zmiana wskaźnika może zmienić należne odsetki. Skutek zależy jednak od zapisów umowy: wybranego okresu wskaźnika, terminu aktualizacji oprocentowania i ewentualnych ograniczeń jego zmian.
Jak powstaje EURIBOR
EURIBOR wyznacza się na podstawie danych przekazywanych przez banki uczestniczące w jego ustalaniu. Według administratora jest ich 20, a pierwszy odczyt opublikowano 30 grudnia 1998 r. Metodyka uwzględnia przede wszystkim informacje o rzeczywistych transakcjach. Gdy takich danych brakuje, dopuszcza również inne przewidziane w niej źródła i metody szacowania. Dlatego EURIBOR-u nie należy opisywać wyłącznie jako średniej ofert, po których banki deklarują gotowość pożyczenia pieniędzy innym bankom. Wskaźnik dotyczy finansowania w euro bez zabezpieczenia, a nie wszystkich rodzajów pożyczek na rynku.
Administratorem EURIBOR-u jest European Money Markets Institute (EMMI) z siedzibą w Brukseli. Rozporządzenie wykonawcze Komisji 2016/1368 uznaje EURIBOR za kluczowy wskaźnik referencyjny. EMMI publikuje go dla pięciu okresów: tygodnia oraz 1, 3, 6 i 12 miesięcy. Odczyt pojawia się w każdy dzień roboczy systemu TARGET2, o 11:00 czasu środkowoeuropejskiego lub krótko później. Okres wskazuje horyzont finansowania, którego dotyczy dana stawka. Nie mówi natomiast, jak często bank może zmienić oprocentowanie konkretnego kredytu. O tym rozstrzyga umowa. Przed porównaniem dwóch ofert trzeba więc sprawdzić zarówno nazwę wskaźnika, jak i przypisany mu okres oraz zasady odczytu.
Jak EURIBOR wpływa na odsetki od kredytu
W kredycie ze zmienną stopą oprocentowanie może składać się z EURIBOR-u i marży banku. Marża wynika z warunków umowy, natomiast część oparta na wskaźniku podąża za jego zmianami. Wyższy odczyt zwykle oznacza wyższe odsetki po aktualizacji oprocentowania, a niższy może je obniżyć. Nie musi to jednak oznaczać takiej samej zmiany raty: zależy ona również od pozostałego zadłużenia i sposobu spłaty. Szerzej ten mechanizm opisuje hasło oprocentowanie zmienne kredytu.
Umowa powinna pozwalać ustalić, który odczyt wskaźnika bank zastosuje oraz kiedy nowe oprocentowanie zacznie działać. Istotne są także zapisy o minimalnym oprocentowaniu, ograniczeniach zmian lub postępowaniu, gdy wskaźnik przestanie być dostępny. Takie warunki mogą sprawić, że spadek EURIBOR-u nie przełoży się wprost na spadek oprocentowania. Sama publikowana wartość wskaźnika nie wystarczy zatem do obliczenia przyszłej raty. Potrzebne są jeszcze warunki umowy i dane o kredycie.
Gdzie można spotkać EURIBOR w Polsce
Osoba w Polsce może zetknąć się z EURIBOR-em przy finansowaniu powiązanym z euro. Dotyczy to zarówno niektórych umów kredytowych, jak i rozliczeń instrumentów finansowych. Samo miejsce zamieszkania kredytobiorcy nie przesądza o wyborze wskaźnika. Decydują zapisy produktu i sposób ustalania jego oprocentowania. Przy porównywaniu ofert trzeba osobno ocenić koszt odsetek oraz ryzyko zmiany kursu, jeśli dochody i zobowiązanie są wyrażone w różnych walutach.
EURIBOR dotyczy euro, a wskaźnik WIBOR odnosi się do rynku złotowego. Nie są to zamienne nazwy tej samej stawki. Porównanie ich wartości bez uwzględnienia waluty i warunków umowy może prowadzić do błędnych wniosków. Kredytobiorca powinien też odróżniać walutę wypłaty i spłaty kredytu od waluty, do której odnosi się mechanizm jego oprocentowania. Szczegóły określa konkretna umowa.
Czym EURIBOR różni się od stopy banku centralnego
EURIBOR jest wskaźnikiem rynku hurtowego, a nie stopą procentową ogłaszaną przez Europejski Bank Centralny. Decyzje dotyczące polityki pieniężnej mogą wpływać na warunki finansowania w euro, lecz nie wyznaczają EURIBOR-u przez proste dodanie stałej wartości. Wskaźnik może też reagować na oczekiwania uczestników rynku. Dlatego jego odczyt nie musi być równy żadnej stopie banku centralnego ani zmieniać się dokładnie w tym samym momencie.
Przy czytaniu umowy najważniejsze jest ustalenie, jaką funkcję pełni wskazana stawka. EURIBOR może być składnikiem oprocentowania, ale nie obejmuje marży ani wszystkich kosztów kredytu. Sama stopa procentowa kredytu również nie opisuje jeszcze pełnego kosztu finansowania. Warto odczytać zapisy o aktualizacji stawki i dokumenty przedstawiające warunki produktu, zamiast opierać decyzję na pojedynczym odczycie wskaźnika.
Najczęstsze pytania
Oznacza, że wskazana w umowie stawka referencyjna służy do ustalania oprocentowania kredytu. Trzeba sprawdzić, jakiego okresu dotyczy, jak bank wybiera jej odczyt i kiedy aktualizuje oprocentowanie. Ostateczne odsetki zależą także od marży oraz pozostałych warunków umowy.
Nie zawsze i nie od razu. Bank stosuje nowy odczyt zgodnie z zasadami zapisanymi w umowie. Znaczenie mogą mieć również ograniczenia oprocentowania. Nawet gdy odsetki spadną, wysokość raty zależy od salda zadłużenia i ustalonego sposobu spłaty.
Nie. Oba pojęcia dotyczą wskaźników referencyjnych, ale odnoszą się do innych walut i rynków. EURIBOR dotyczy finansowania w euro, a WIBOR rynku złotowego. O tym, który wskaźnik ma znaczenie dla Twojego kredytu, przesądzają zapisy umowy.
Źródła:
