Cło to należność związana z przewozem towarów przez granicę obszaru celnego, najczęściej pobieraną przy imporcie. W Polsce stosuje się unijne zasady celne, dlatego zakup towaru z innego państwa Unii Europejskiej nie jest importem celnym. Samo przekroczenie granicy nie oznacza jednak, że trzeba zapłacić cło. Znaczenie mają rodzaj i pochodzenie towaru, wybrana procedura oraz możliwe zwolnienia. Cło może zwiększyć koszt zakupów zagranicznych, ale nie jest tym samym co podatek od importu ani opłata za obsługę przesyłki.
Kiedy powstaje obowiązek zapłaty cła
Przywóz towaru spoza obszaru celnego Unii Europejskiej wymaga ustalenia, co stanie się z nim po przybyciu. Jeśli towar ma trafić do swobodnego obrotu, zgłasza się go do odpowiedniej procedury celnej. Organ celny ustala wtedy należności według zasad właściwych dla tego towaru. Inaczej może wyglądać sytuacja towaru przewożonego tranzytem lub objętego inną procedurą. Dlatego nie każdy przewóz przez granicę kończy się natychmiastową zapłatą cła.
Wspólne zasady celne wynikają z unii celnej. Obejmuje ona całą wymianę towarową w UE i zakazuje ceł przywozowych i wywozowych między państwami członkowskimi (art. 28 ust. 1 TFUE). Wobec państw trzecich wszystkie państwa UE stosują wspólną taryfę celną. Dlatego o stawkach cła nie decyduje samodzielnie Polska.
Osoba prywatna również może zetknąć się z cłem, gdy zamawia rzecz z państwa spoza Unii. Nie rozstrzyga o tym sam kraj, w którym działa sklep: istotne jest także to, skąd faktycznie wysyłany jest towar. Przy zakupie dla firmy trzeba uwzględnić koszty odprawy i ustalić, kto zajmuje się formalnościami. Zagadnienie to pojawia się szerzej przy imporcie i eksporcie w małej firmie.
Od czego zależy wysokość cła
Stawkę ustala się przede wszystkim na podstawie klasyfikacji towaru w taryfie celnej. Podstawą należności celnych jest Wspólna Taryfa Celna, obejmująca m.in. Nomenklaturę scaloną (art. 56 ust. 1–2 unijnego kodeksu celnego). Sam opis na fakturze może nie wystarczyć: znaczenie mają cechy i przeznaczenie produktu. Ważne bywa również pochodzenie towaru, ponieważ może ono wpływać na zastosowanie stawki preferencyjnej. Kraju pochodzenia nie należy automatycznie utożsamiać z krajem wysyłki. Towar wysłany z magazynu pośrednika mógł bowiem powstać gdzie indziej.
Jeżeli cło nalicza się od wartości, potrzebna jest wartość celna ustalona według właściwych zasad. Może ona różnić się od ceny widocznej w zamówieniu, między innymi ze względu na sposób uwzględnienia kosztów transportu. Przy stawce kwotowej liczy się natomiast odpowiednia ilość towaru. Preferencja wynikająca z umowy handlowej nie działa wyłącznie na podstawie deklaracji sprzedawcy: trzeba spełnić warunki jej zastosowania i wykazać pochodzenie towaru.
Jakie są rodzaje ceł i po co się je stosuje
Cło procentowe oblicza się od wartości celnej, a cło kwotowe według określonej jednostki towaru. Taryfa może też łączyć oba sposoby naliczania. Innym podziałem jest kierunek przewozu: cło przywozowe dotyczy importu, a wywozowe eksportu. Nie oznacza to, że każda wysyłka za granicę wiąże się z cłem. Znaczenie ma obszar celny, który towar opuszcza lub na który trafia, oraz właściwe przepisy.
Cła mogą przynosić dochody publiczne i wpływać na warunki konkurencji między towarem krajowym a sprowadzanym. Osobną kategorią są środki ochrony handlu, na przykład cła antydumpingowe nakładane na określone towary po przeprowadzeniu przewidzianego prawem postępowania. Nie są one zwykłą stawką stosowaną do całego importu. Mogą jednak dodatkowo zwiększyć koszt przywozu produktu, którego dotyczą.
Cło a podatki i opłaty przy zakupie z zagranicy
Na końcową kwotę do zapłaty może składać się więcej niż samo cło. Przy imporcie może wystąpić także VAT, a przy określonych wyrobach również akcyza. Osobno mogą pojawić się koszty usług związanych z obsługą zgłoszenia lub dostarczeniem przesyłki. Te pozycje mają różne podstawy i nie należy nazywać ich łącznie „cłem”. Brak cła nie oznacza automatycznie braku podatku ani kosztów obsługi.
Przed zakupem dobrze ustalić, czy podana cena obejmuje należności importowe i kto odpowiada za formalności. Przy towarach dla firmy znaczenie ma też prawidłowy opis produktu i dokumenty potwierdzające transakcję. Gdy sprzedawca obiecuje „wysyłkę bez cła”, sprawdź, co dokładnie ma na myśli: zwolnienie, preferencyjną stawkę czy cenę obejmującą należności. Odrębnym tematem pozostaje swobodny przepływ towarów na jednolitym rynku.
Najczęstsze pytania
Nie. O zapłacie decydują zasady dotyczące konkretnego towaru i jego przywozu, w tym możliwe zwolnienia. Nawet jeśli cło nie wystąpi, mogą pojawić się podatek lub koszt obsługi przesyłki. Przed zakupem rozdziel te pozycje, zamiast traktować każdą dopłatę jako cło.
Nie muszą być tym samym. Towar może zostać wyprodukowany w jednym kraju, a wysłany do kupującego z magazynu w innym. Pochodzenie ustala się według reguł celnych, nie na podstawie samego adresu nadawcy. Ma to znaczenie zwłaszcza przy ubieganiu się o preferencyjną stawkę celną.
Nie. Cło jest należnością celną, natomiast VAT to podatek. Obie kwoty mogą pojawić się przy tym samym imporcie, ale podlegają odrębnym zasadom. Na rachunku za przesyłkę mogą być też widoczne koszty usług związanych z jej obsługą.
Źródła:
