Bliska oferty to potoczne określenie transakcji zawartej po cenie zbliżonej do widocznej oferty sprzedaży. Angielski zwrot „near the offer” odnosi się do ceny, po której ktoś chce sprzedać instrument, nazywanej też ceną ask. Nie jest to osobny rodzaj zlecenia ani jednoznacznie zdefiniowany wskaźnik.
Znaczenie zwrotu zależy od chwili porównania cen oraz od tego, co autor analizy uznaje za „blisko”. Sama cena transakcji nie ujawnia motywów kupującego. Nie pozwala też przesądzić, w którą stronę pójdą kolejne notowania.
Do jakiej ceny porównuje się transakcję?
W arkuszu zleceń kupujący i sprzedający wskazują ceny, które są gotowi zaakceptować. Najlepsza widoczna oferta sprzedaży to najniższa z aktualnie wyświetlanych cen sprzedaży. Po drugiej stronie znajduje się najlepsza oferta kupna, czyli najwyższa widoczna cena zakupu. Różnicę między nimi nazywa się spreadem. Te informacje pomagają czytać notowania instrumentów finansowych, ale nie są tym samym co cena ostatnio zawartej transakcji.
Określenie „bliska oferty” ma sens dopiero po wskazaniu, którą ofertę sprzedaży porównujemy z transakcją. Arkusz zmienia się, gdy uczestnicy składają, modyfikują lub wycofują zlecenia. Cena widoczna po zawarciu transakcji może więc różnić się od ceny dostępnej chwilę wcześniej. Bez informacji o czasie odczytu łatwo uznać odległą transakcję za bliską oferty albo odwrotnie.
Jak może dojść do transakcji blisko oferty sprzedaży?
Kupujący może złożyć zlecenie, które pozwala zawrzeć transakcję z oczekującym sprzedającym. Jeśli dostępna ilość wystarcza, cena realizacji może odpowiadać widocznej ofercie sprzedaży. Gdy ilość jest zbyt mała, pozostała część zlecenia może spotkać się z innymi ofertami lub pozostać niezrealizowana. Wynik zależy od rodzaju zlecenia, dostępnych ofert i zasad danego rynku.
Transakcja może również wypaść blisko ceny ask, choć kupujący nie celował w konkretną ofertę. Między złożeniem zlecenia a jego realizacją dostępne ceny mogą się zmienić. Dlatego opis „near the offer” dotyczy przede wszystkim relacji między cenami, a nie intencji inwestora. Sposób wykonania zlecenia to osobne zagadnienie; opisują je zasady najlepszego wykonania zlecenia. Firma inwestycyjna musi podejmować uzasadnione działania, by uzyskać dla klienta możliwie najlepszy wynik. Bierze pod uwagę m.in. cenę, koszty, czas i wielkość zlecenia (art. 73a ust. 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi).
Co taki kurs mówi o popycie?
Transakcja przy ofercie sprzedaży może wskazywać, że kupujący zaakceptował dostępną cenę. Nie dowodzi jednak, że na całym rynku dominuje popyt. Znaczenie ma także wielkość transakcji, liczba podobnych transakcji oraz zmiany dostępnych ofert. Pojedyncze wykonanie nie pokazuje, ile zleceń czekało wcześniej ani jak szybko pojawiły się kolejne oferty sprzedaży.
Przy wąskim spreadzie cena transakcji może leżeć blisko obu stron arkusza. Samo słowo „blisko” niewiele wtedy wyjaśnia. Gdy chcesz ocenić skalę handlu, porównaj kurs z wolumenem obrotu i przebiegiem notowań. Nawet takie zestawienie opisuje jedynie zaobserwowany handel. Nie daje pewnej prognozy przyszłej ceny ani dostępu do planów pozostałych uczestników rynku.
Na co uważać przy czytaniu notowań?
Na GPW cena najlepszej widocznej oferty sprzedaży może różnić się od ceny ostatniej transakcji. Pierwsza pokazuje oczekujące zlecenie, druga opisuje zawarty już handel. Upewnij się, czy ekran prezentuje bieżące oferty, historię transakcji, czy jedynie ostatni kurs. Znaczenie ma również sposób prezentacji danych: nie każdy widok pokazuje pełną dostępną głębokość arkusza.
Sprawdź też, czy opis dotyczy rynku z widocznym arkuszem zleceń. W innych modelach handlu uczestnik może otrzymywać kwotowanie bez dostępu do takiego samego obrazu ofert. Na niektórych rynkach ceny kupna i sprzedaży wystawia animator rynku. Ustawa nazywa tak podmiot zobowiązany w sposób stały do kupowania lub sprzedawania instrumentów na własny rachunek, by wspierać ich płynność (art. 3 pkt 33d). W każdym przypadku „bliska oferty” pozostaje opisem porównania cen. Nie określa jakości inwestycji ani nie zastępuje analizy kosztów transakcji.
Najczęstsze pytania
To określenie ceny transakcji położonej blisko oferty sprzedaży, czyli ceny ask. Nie jest nazwą zlecenia. Aby właściwie je odczytać, trzeba wiedzieć, z jakiego momentu pochodzi oferta użyta do porównania.
Nie. Może świadczyć o zaakceptowaniu dostępnej ceny sprzedaży przez kupującego, ale nie stanowi prognozy. Bez wielkości transakcji, historii notowań i zmian w arkuszu trudno ocenić nawet to, czy był to przejaw szerszego zainteresowania zakupem.
Nie muszą być takie same. Oferta sprzedaży dotyczy zlecenia oczekującego na realizację, a cena ostatniej transakcji dotyczy handlu, który już nastąpił. W międzyczasie dostępne oferty mogły się zmienić lub zniknąć.
Źródła:
