Virtual banking to model świadczenia usług bankowych przede wszystkim zdalnie, bez sieci oddziałów przeznaczonych do obsługi klientów. Po polsku mówi się także „bankowość wirtualna” lub „bankowość bezoddziałowa”. Klient korzysta zwykle z aplikacji, serwisu internetowego i zdalnego kontaktu z obsługą.
To określenie opisuje sposób działania, a nie odrębny rodzaj licencji bankowej. W praktyce bywa używane szerzej, także wobec usług finansowych oferowanych przez firmy, które nie są bankami. Dlatego sama cyfrowa forma usługi nie mówi jeszcze, kto prowadzi rachunek ani jakie zasady ochrony środków mają zastosowanie.
Jak działa obsługa bez oddziałów
Klient może złożyć wniosek, przekazać dokumenty i wydawać dyspozycje na odległość. Dostępne czynności zależą jednak od dostawcy i rodzaju usługi. Otwarcie rachunku może wymagać zdalnego potwierdzenia tożsamości, a niektóre sprawy mogą wymagać dodatkowej weryfikacji. Brak oddziałów nie oznacza też braku kontaktu z człowiekiem: dostawca może obsługiwać klientów telefonicznie lub przez wiadomości. Sposób korzystania z serwisu wyjaśnia hasło bankowość internetowa i jej funkcje.
Bank bez własnej sieci placówek może korzystać z infrastruktury innych podmiotów, na przykład przy wypłatach gotówki. Nie należy jednak zakładać, że każdą operację gotówkową wykona się równie łatwo jak przelew. Przed wyborem usługi dobrze ustalić, jak wpłaca się i wypłaca gotówkę, zgłasza problem oraz składa dyspozycje niedostępne w aplikacji. Dla małej firmy znaczenie może mieć również obsługa osób uprawnionych do działania w jej imieniu.
Kto faktycznie świadczy usługę
Cyfrowy interfejs nie przesądza, z kim klient zawiera umowę. Za aplikacją może stać bank prowadzący rachunek albo firma udostępniająca część usług finansowych. Nie każdy dostawca płatności jest bankiem i nie każdy oferowany przez niego rachunek jest rachunkiem bankowym. Przed zawarciem umowy trzeba ustalić nazwę podmiotu odpowiedzialnego za usługę oraz sprawdzić, jakiego rodzaju działalność prowadzi. Informacje o podmiotach nadzorowanych publikuje KNF.
Prawo bankowe nie przewiduje osobnego zezwolenia dla banku bez oddziałów. Bank krajowy może rozpocząć działalność dopiero po uzyskaniu zezwolenia KNF (art. 36 ust. 1). Bank z innego państwa UE może działać w Polsce w ramach jednolitej licencji bankowej. Jego oddział rusza najwcześniej dwa miesiące po zawiadomieniu KNF przez nadzór z kraju siedziby (art. 48l ust. 1).
Ta różnica ma znaczenie dla ochrony pieniędzy. Środki stanowiące kwalifikujące się depozyty w banku podlegają zasadom gwarantowania przewidzianym dla danego banku. Nie należy automatycznie przypisywać tej ochrony saldu w każdej aplikacji finansowej. Polski system BFG obejmuje m.in. banki krajowe i kasy (art. 2 pkt 41 ustawy o BFG). Deponentów oddziału banku z innego państwa UE chroni system gwarancji kraju siedziby banku (art. 14 ust. 1 dyrektywy 2014/49/UE). Trzeba sprawdzić, gdzie prawnie znajdują się środki i kto odpowiada za ich zwrot. Jeśli dostawca oferuje również inwestycje, warunki ich ochrony należy ocenić osobno.
Czym różni się od bankowości internetowej i mobilnej
Bankowość internetowa oznacza dostęp do usług przez serwis online, a mobilna skupia się na korzystaniu z urządzenia przenośnego. Obie mogą być kanałami obsługi banku, który ma oddziały. Virtual banking opisuje natomiast przede wszystkim model działania dostawcy bez sieci placówek dla klientów. Można więc korzystać z aplikacji w tradycyjnym banku albo z usług banku bezoddziałowego. Więcej o samym kanale dostępu mówi hasło bankowość mobilna i jej funkcje.
Określenia „bank cyfrowy”, „neobank” i „bank wirtualny” pojawiają się w opisach ofert, lecz nie zawsze oznaczają to samo. Nazwa marketingowa nie zastępuje informacji o statusie prawnym dostawcy. Nie przesądza także o zakresie produktów: jeden podmiot może oferować tylko płatności, a inny również kredyty. Zamiast kierować się etykietą, należy czytać umowę i informacje o konkretnych usługach.
Na co zwrócić uwagę przed wyborem
Brak oddziałów nie gwarantuje niższych opłat ani lepszego oprocentowania. Dostawcy ponoszą także koszty technologii, obsługi i zgodności z wymaganiami dotyczącymi działalności finansowej. Porównując oferty, sprawdź opłaty za potrzebne czynności, dostępność gotówki oraz sposób kontaktu w razie sporu. Przedsiębiorca powinien dodatkowo sprawdzić, czy usługa odpowiada jego sposobowi rozliczania firmy. Warunki mogą się różnić nawet między produktami tego samego dostawcy.
Obsługa zdalna zależy od dostępu do działających kanałów komunikacji. Gdy aplikacja jest niedostępna, przydaje się wiedza o innych sposobach złożenia pilnej dyspozycji lub zgłoszenia problemu. Sprawdź też, jak dostawca przekazuje dokumenty i potwierdzenia operacji. Korzystanie wyłącznie online nie usuwa ryzyka oszustwa; zasady ostrożnego korzystania opisuje hasło bezpieczeństwo bankowości internetowej.
Najczęstsze pytania
Może nim być, ale sama nazwa tego nie potwierdza. „Bank wirtualny” opisuje zwykle sposób obsługi klientów. Przed zawarciem umowy sprawdź, jaki podmiot świadczy usługę i czy działa jako bank, czy jako inny dostawca usług finansowych.
Ochrona zależy od tego, kto przyjmuje środki i jaki mają status prawny. Kwalifikujące się depozyty bankowe podlegają właściwemu systemowi gwarantowania. Saldo widoczne w aplikacji nie musi jednak być depozytem bankowym. Ustal, z kim zawierasz umowę o przechowywanie środków.
Nie. Zakres zdalnej obsługi wynika z oferty i procedur dostawcy. Niektóre sprawy mogą wymagać dodatkowej weryfikacji albo skorzystania z innego kanału kontaktu. Przed wyborem usługi sprawdź zwłaszcza obsługę gotówki, reklamacji i nietypowych dyspozycji.
Źródła:
