Raport roczny to opracowanie przedstawiające działalność i sytuację finansową organizacji za rok obrotowy. W przypadku spółki może łączyć sprawozdanie finansowe z opisem działalności, oceną ryzyk oraz innymi informacjami wymaganymi od niej przepisami. Służy właścicielom, inwestorom i kontrahentom do oceny tego, co wydarzyło się w firmie. Nie ma jednak jednej zawartości obowiązkowej dla każdego przedsiębiorcy. Zakres dokumentów zależy między innymi od rodzaju jednostki i zasad, którym podlega jej sprawozdawczość.
Co znajduje się w raporcie rocznym
Najważniejszą częścią danych finansowych jest zwykle sprawozdanie finansowe. Pokazuje ono stan majątku i zobowiązań na dzień bilansowy oraz przychody, koszty i wynik za rok obrotowy. Według ustawy o rachunkowości składa się z bilansu, rachunku zysków i strat oraz informacji dodatkowej (art. 45 ust. 2). Jednostki inne niż mikro i małe dołączają też zestawienie zmian w kapitale własnym i rachunek przepływów pieniężnych (art. 45 ust. 3). Dodatkowe zestawienia i objaśnienia pomagają zrozumieć, skąd wzięły się wykazane kwoty. Zakres sprawozdania nie jest identyczny dla wszystkich jednostek, dlatego przed porównaniem firm trzeba sprawdzić, jakie elementy zawierają ich dokumenty.
Część opisowa może wyjaśniać warunki prowadzenia działalności, istotne zdarzenia i ryzyka. Jest przydatna zwłaszcza wtedy, gdy sama zmiana wyniku nie tłumaczy sytuacji firmy. Należy jednak odróżnić opis osiągnięć od danych ujętych w sprawozdaniu. Plany i przewidywania dotyczą przyszłości, więc nie są potwierdzeniem, że firma osiągnie wskazane cele.
Kto sporządza raport i gdzie go szukać
Nie każda firma przygotowuje i publikuje dokument nazwany „raportem rocznym”. Obowiązki dotyczące sprawozdania finansowego określają przepisy ustawy o rachunkowości. Od sytuacji jednostki zależy także, czy sporządza sprawozdanie z działalności i czy jej sprawozdanie finansowe podlega badaniu przez biegłego rewidenta. Dlatego raport dużej spółki może wyglądać inaczej niż dokumenty małego przedsiębiorcy.
Kierownik jednostki musi zapewnić sporządzenie rocznego sprawozdania finansowego w ciągu 3 miesięcy od dnia bilansowego (art. 52 ust. 1 ustawy o rachunkowości). Organ zatwierdzający zatwierdza je najpóźniej w ciągu 6 miesięcy od tego dnia (art. 53 ust. 1). W ciągu 15 dni od zatwierdzenia kierownik jednostki składa je we właściwym rejestrze sądowym (art. 69 ust. 1). Razem z nim składa m.in. uchwałę o zatwierdzeniu, a jeśli sprawozdanie badano – także sprawozdanie z badania.
Raportu rocznego emitenta objętego obowiązkiem raportowania okresowego szukaj w jego publikacjach dla inwestorów. Dokumenty finansowe innych spółek mogą być dostępne w rejestrze dokumentów finansowych KRS, jeśli podlegają złożeniu do tego rejestru. Sama obecność sprawozdania finansowego nie oznacza jeszcze, że spółka opublikowała rozbudowany raport dla inwestorów. Zakres obowiązków emitenta zależy od przepisów właściwych dla jego papierów wartościowych.
Zawartość raportu rocznego emitenta, którego papiery są notowane na rynku regulowanym, określa rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie informacji bieżących i okresowych. Raport zawiera co najmniej pismo prezesa zarządu i wybrane dane finansowe, przeliczone także na euro (§ 72 ust. 1). Musi też obejmować roczne sprawozdanie finansowe zbadane przez firmę audytorską oraz sprawozdanie zarządu z działalności. Dochodzi do tego oświadczenie zarządu o rzetelności sprawozdań. Emitent przekazuje raport roczny w dniu wskazanym wcześniej w raporcie bieżącym, najpóźniej 4 miesiące po końcu roku obrotowego (§ 83 ust. 7).
Jak czytać dane finansowe
Zacznij od ustalenia, jakiego okresu dotyczą dane i czy obejmują pojedynczą spółkę, czy całą grupę kapitałową. Następnie zestaw wynik z przychodami, zadłużeniem i informacjami o przepływach pieniężnych, jeśli są dostępne. Zysk nie mówi samodzielnie, ile gotówki pozostało firmie. Pomocna bywa także analiza bilansu firmy, która pokazuje strukturę jej majątku i źródeł finansowania.
Przeczytaj objaśnienia do pozycji, które wyraźnie zmieniły się względem poprzedniego okresu. Sprawdź też, czy firma wskazuje zdarzenia jednorazowe, zmiany sposobu prezentowania danych lub istotne niepewności. Dzięki temu łatwiej ocenisz, czy poprawa wyniku wynika z podstawowej działalności. Sam wynik finansowy firmy jest punktem wyjścia do oceny, a nie gotową odpowiedzią na pytanie o jej kondycję.
Raport roczny a sprawozdanie finansowe
Sprawozdanie finansowe jest określonym zestawem danych i objaśnień sporządzanym według zasad rachunkowości. Raport roczny to szersze określenie opracowania dotyczącego całego roku. Może zawierać sprawozdanie finansowe, część opisową i inne dokumenty. Gdy ktoś prosi o „raport roczny firmy”, doprecyzuj, czy potrzebuje danych księgowych, pełnej publikacji dla inwestorów, czy tylko omówienia wyników.
Raport roczny jest również rodzajem raportu okresowego emitenta, jeśli chodzi o publikację wymaganą od emitenta papierów wartościowych. Nie należy jednak nazywać każdego sprawozdania finansowego raportem okresowym emitenta. To rozróżnienie ma znaczenie przy szukaniu dokumentów: publikacje inwestorskie i dokumenty składane do rejestru mogą mieć inny zakres oraz służyć różnym obowiązkom.
Na co zwrócić uwagę przed wyciągnięciem wniosków
Najpierw ustal, czy oglądasz komplet dokumentów, czy tylko ich skrót albo prezentację. Sprawdź, czy dane dotyczą tej samej jednostki i zostały sporządzone na porównywalnych zasadach. Przy badanym sprawozdaniu przeczytaj również sprawozdanie biegłego rewidenta: zawiera ono jego ocenę sprawozdania i może wskazywać sprawy wymagające szczególnej uwagi. Nie zastępuje jednak samodzielnej oceny ryzyka.
Wynik z jednego roku nie pokazuje całego obrazu firmy. Porównuj kolejne okresy, a większe zmiany zestawiaj z objaśnieniami zarządu. Zwróć uwagę, czy firma potrafi regulować zobowiązania i skąd pozyskuje środki na działalność. Jeżeli raport zawiera informacje o planach lub zrównoważonym rozwoju, sprawdź, jakie dane je uzasadniają i czego dokładnie dotyczą.
Najczęstsze pytania
Nie każda firma musi publikować opracowanie pod taką nazwą. Trzeba odróżnić obowiązek sporządzenia sprawozdania finansowego od obowiązku jego złożenia lub opublikowania raportu dla inwestorów. Zakres wymaganych dokumentów zależy od sytuacji przedsiębiorcy i przepisów, którym podlega.
Nie. Sprawozdanie finansowe przedstawia dane sporządzone według zasad rachunkowości. Raport roczny może zawierać to sprawozdanie, ale także opis działalności i inne informacje. Gdy porównujesz firmy, sprawdź, czy korzystasz z pełnych dokumentów, czy tylko z omówienia wybranych wyników.
Jeśli spółka publikuje raporty dla inwestorów, szukaj ich w miejscu przeznaczonym na jej publikacje inwestorskie. Dokumenty finansowe składane przez spółkę mogą być dostępne również w rejestrze dokumentów finansowych KRS. To nie muszą być identyczne zestawy materiałów.
Nie. Zysk wynika z zasad ujmowania przychodów i kosztów, a stan gotówki zależy od rzeczywistych wpływów i wydatków. Firma może wykazać zysk i jednocześnie mieć trudności z bieżącymi płatnościami. Dlatego wynik czytaj razem z danymi o zobowiązaniach i przepływach pieniężnych, jeśli są dostępne.
Źródła:
