Sejm zakończył 9 października 2026 r. drugie czytanie projektu, który zawęża dostęp skarbówki do danych z kont bankowych. To poselska nowelizacja ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej (druk nr 604). Po zmianach KAS dostanie w sprawach karnych i karnoskarbowych informacje z banku bez zgody sądu tylko o podejrzanym. W pozostałych przypadkach potrzebne będzie postanowienie sądu okręgowego.
Co dziś może skarbówka
Obecny art. 48 ust. 1 ustawy o KAS pozwala pisemnie zażądać od banku informacji o osobie fizycznej. Może to zrobić Szef KAS, naczelnik urzędu celno-skarbowego lub naczelnik urzędu skarbowego. Warunkiem jest wszczęte postępowanie przygotowawcze lub czynności wyjaśniające w sprawie o przestępstwo, wykroczenie, przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe. Żądanie może obejmować m.in.:
- posiadane i współposiadane rachunki oraz pełnomocnictwa do nich, ich liczbę, obroty i stany,
- daty, kwoty i tytuły poszczególnych wpływów i obciążeń oraz dane nadawców i odbiorców,
- rachunki papierów wartościowych, umowy kredytowe, pożyczki, umowy depozytowe i skrytki sejfowe.
Dotyczy to każdej osoby fizycznej, której sprawa dotyczy – nie tylko osoby, której przedstawiono zarzuty. Takie brzmienie przepis ma od 1 lipca 2022 r.; wcześniej odnosił się do podejrzanego. Według wiceministra finansów Zbigniewa Stawickiego od lipca 2022 r. do kwietnia 2026 r. skarbówka skorzystała z tego przepisu 7720 razy. To około 3,5% prowadzonych w tym czasie postępowań przygotowawczych.
Co zmienia projekt w wersji komisji
Według sprawozdania komisji (druk nr 3108):
- Bank przekaże informacje na żądanie organu KAS tylko w związku z wszczętym postępowaniem przygotowawczym. Chodzi o sprawy o przestępstwo, przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe. Informacje mają dotyczyć tylko podejrzanego albo osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej, jeśli sprawa dotyczy jej działalności. Z przepisu wypadają czynności wyjaśniające.
- W innych przypadkach organ KAS prowadzący takie postępowanie dostanie informacje objęte tajemnicą bankową wyłącznie na podstawie postanowienia sądu okręgowego. Sąd wyda je na wniosek organu (nowy art. 106b ust. 1a Prawa bankowego i art. 48b ustawy o KAS). Zażalenie na postanowienie przysługuje organowi, który złożył wniosek.
- Do żądań złożonych przed wejściem ustawy w życie stosuje się dotychczasowe przepisy.
- Ustawa ma wejść w życie po 14 dniach od ogłoszenia.
Projekt wniosła do Sejmu 23 lipca 2024 r. grupa posłów. Rząd ocenił pierwotną wersję negatywnie i zalecił m.in. kontrolę sądu, a komisja dopisała ją 16 września 2026 r. Drugie czytanie odbyło się 9 października 2026 r. Nie zgłoszono poprawek, a wszystkie kluby zapowiedziały poparcie.
Trzecie czytanie, czyli głosowanie, zapowiedziano na następne posiedzenie Sejmu, zaplanowane na 20–23 października 2026 r. Potem ustawa trafi do Senatu i do podpisu prezydenta. Do tego czasu obowiązują obecne przepisy, a kto jeszcze może poznać dane z rachunku, wyjaśnia tekst o tajemnicy bankowej.
Kiedy fiskus nadal sięgnie po dane z banku
Zmiana dotyczy tylko art. 48, czyli postępowań w sprawach o przestępstwa i wykroczenia. Nadal będą obowiązywać inne podstawy:
- Art. 49 – bank przekazuje informacje o kontrolowanym lub stronie postępowania w związku z wszczętą kontrolą podatkową, kontrolą celno-skarbową lub postępowaniem podatkowym.
- Art. 49a – w ramach czynności analitycznych Szef KAS lub naczelnik urzędu celno-skarbowego może żądać m.in. danych identyfikacyjnych posiadacza rachunku, pełnomocnika i beneficjenta rzeczywistego. Musi mieć uprawdopodobnione informacje, że rachunek służy np. do niezgłoszonej działalności gospodarczej albo uzyskiwania przychodów bez pokrycia w ujawnionych źródłach.
Jakie dane o kontach trafiają do urzędu skarbowego w ramach międzynarodowej wymiany informacji, wyjaśniamy w artykule Czy Urząd Skarbowy widzi konto w Revolut?
Źródła:
