Pozycja długa to ekspozycja inwestora, której wartość zwykle rośnie, gdy drożeje wybrane aktywo lub instrument bazowy. Można ją uzyskać przez zakup akcji albo przez zawarcie odpowiedniego kontraktu. Potocznie mówi się wtedy, że inwestor „gra na wzrost”, choć pozycja długa może też służyć zabezpieczeniu przed przyszłym wzrostem ceny.
Nazwa nie oznacza, że inwestycję trzeba utrzymywać długo. Opisuje kierunek ekspozycji, a nie czas jej trwania. Sposób osiągania zysku i możliwa strata zależą od tego, czy inwestor kupił aktywo, czy korzysta z instrumentu pochodnego.
Jak powstaje pozycja długa przy zakupie aktywa
Najłatwiej rozpoznać pozycję długą po zakupie akcji. Inwestor staje się ich posiadaczem i może później sprzedać je po cenie wyższej albo niższej. Sam wzrost kursu pokazuje zmianę wartości posiadanych akcji, ale nie oznacza jeszcze zysku ze sprzedaży. Jeśli kurs spadnie, wartość inwestycji również maleje. Jej wynik zależy także od kosztów transakcji.
Podobną ekspozycję można uzyskać przez zakup innych aktywów, lecz ich wynik nie zawsze wynika wyłącznie ze zmiany ceny. Niektóre przynoszą także dochód w czasie posiadania. Dlatego przy ocenie inwestycji trzeba odróżnić zmianę ceny od całego wyniku. Zakup papierów wartościowych odbywa się zwykle za pośrednictwem rachunku maklerskiego.
Co oznacza pozycja długa w kontrakcie
Pozycję długą można otworzyć bez kupowania samego aktywa. W odpowiednio skonstruowanym kontrakcie wynik zależy od ceny instrumentu bazowego, na przykład akcji lub towaru. Jej wzrost działa wtedy na korzyść strony długiej, a spadek działa przeciwko niej. Zasady rozliczenia wynikają jednak z rodzaju i warunków kontraktu. Według opisu GPW nabywca kontraktu terminowego, czyli strona długa, zobowiązuje się kupić instrument bazowy w przyszłości po z góry ustalonej cenie. Takie instrumenty opisuje hasło o instrumentach pochodnych.
Nie każdy kontrakt kończy się zakupem lub dostawą aktywa. Niektóre rozlicza się przez wypłatę różnicy wartości. Pozycja długa w kontrakcie może też chronić przed wzrostem ceny towaru, który przedsiębiorca planuje kupić. Zysk na kontrakcie może wówczas częściowo równoważyć wyższy koszt zakupu. Nie oznacza to jednak, że zabezpieczenie usunie wszystkie koszty i ryzyka.
Od czego zależy wynik inwestora
Przy zakupie aktywa porównanie ceny sprzedaży z ceną zakupu daje punkt wyjścia do oceny wyniku. Trzeba jeszcze uwzględnić koszty oraz ewentualny dochód otrzymany podczas posiadania aktywa. Jeżeli inwestycja jest rozliczana w obcej walucie, wynik wyrażony w złotych zależy również od kursu walutowego. Sam korzystny ruch ceny nie gwarantuje więc dodatniego wyniku.
W kontrakcie trzeba dodatkowo sprawdzić, jak jego wartość reaguje na zmianę ceny instrumentu bazowego. Wynik zależy od warunków kontraktu i kosztów utrzymania pozycji. Szczególną ostrożność wymaga efekt dźwigni finansowej: zmiana ceny może silnie wpłynąć na wartość środków zaangażowanych przez inwestora. Dźwignia zwiększa znaczenie zarówno korzystnego, jak i niekorzystnego ruchu rynku.
Jakie ryzyko niesie pozycja długa
Podstawowym zagrożeniem jest spadek ceny. Przy zakupie aktywa bez finansowania długiem inwestor może stracić środki przeznaczone na zakup, nawet jeśli początkowo oczekiwał szybkiego odbicia. Cena może też długo pozostawać poniżej ceny zakupu. Sprzedaż po stracie nie jest jedynym problemem: utrzymywanie pozycji oznacza dalsze wystawienie inwestycji na zmiany rynku.
Kontrakt wymaga osobnej oceny ryzyka. Może mieć określony czas trwania, sposób rozliczenia oraz warunki dotyczące środków potrzebnych do utrzymania pozycji. Nie należy więc przenosić zasad zwykłego zakupu akcji na wszystkie kontrakty. Odwrotny kierunek ekspozycji opisuje pozycja krótka: co do zasady korzysta ona ze spadku ceny instrumentu bazowego.
Najczęstsze pytania
Nie. „Długa” określa kierunek ekspozycji wobec ceny, a nie planowany czas inwestycji. Można ją utrzymywać krótko lub długo. O wyborze momentu zamknięcia pozycji decyduje inwestor, z uwzględnieniem warunków danego instrumentu.
Tak. Jeśli cena spadnie, posiadane aktywo traci na wartości, a długa pozycja w kontrakcie może przynieść stratę. Koszty i zmiany kursu walutowego również mogą pogorszyć wynik. Zakres ryzyka zależy od wybranego instrumentu oraz sposobu finansowania inwestycji.
Nie. Zakup akcji jest przykładem pozycji długiej, ale podobną ekspozycję można uzyskać także przez kontrakt oparty na cenie instrumentu bazowego. W takim przypadku inwestor nie musi posiadać samego aktywa. Powinien sprawdzić, jak kontrakt reaguje na zmianę ceny i jak jest rozliczany.
Źródła:
