T-bonds to długoterminowe obligacje skarbowe emitowane przez Departament Skarbu Stanów Zjednoczonych. Kupując taki papier, inwestor pożycza pieniądze państwu. W zamian otrzymuje odsetki według stałego kuponu, a w dniu wykupu ma otrzymać wartość nominalną obligacji.
Dla osoby inwestującej z Polski liczą się nie tylko odsetki. Cenę T-bonds można obserwować na rynku, a sprzedaż przed wykupem może przynieść zysk albo stratę. Ponieważ obligacje są rozliczane w dolarach, wynik wyrażony w złotych zależy również od kursu walutowego.
Jak działają odsetki i wykup
Kupon określa odsetki od wartości nominalnej obligacji, a nie od kwoty, którą każdy kolejny nabywca zapłacił na rynku. T-bonds wypłacają odsetki co pół roku. Jeśli kupisz obligację po cenie innej niż nominalna, sama wysokość kuponu nie pokaże więc Twojego rzeczywistego wyniku. Przy jego ocenie trzeba uwzględnić także cenę zakupu i kwotę otrzymaną przy wykupie lub sprzedaży.
Oprocentowanie ustala się na aukcji i pozostaje stałe do wykupu. Minimalny zakup to 100 USD, a większe kwoty muszą być wielokrotnością 100 USD. W ofercie niekonkurencyjnej na jednej aukcji można kupić najwyżej 10 mln USD. Obligacje są wydawane wyłącznie w formie elektronicznej.
Departament Skarbu sprzedaje T-bonds z terminem wykupu 20 albo 30 lat. Termin wykupu dotyczy jednak konkretnej emisji, nie każdej obligacji dostępnej dziś do kupienia. Papier nabyty później na rynku ma już krótszy czas do wykupu. Jeśli zachowasz go do tego dnia, warunki wykupu dotyczą wartości nominalnej, a nie dowolnej ceny, którą wcześniej zapłaciłeś innemu inwestorowi.
Dlaczego cena i rentowność się zmieniają
Stały kupon nie oznacza stałej ceny obligacji. Gdy inwestorzy oczekują wyższych stóp procentowych, wcześniej wyemitowane papiery o niższym kuponie zwykle tanieją. Gdy oczekiwane stopy spadają, ich cena zwykle rośnie. Zależność ta opisuje kierunek typowego ruchu, ale nie pozwala przewidzieć ceny konkretnej obligacji. Im dłużej pozostaje do wykupu, tym silniej jej cena może reagować na zmianę oczekiwanych stóp.
Rentowność obligacji kupionej na rynku zależy od ceny zakupu oraz przyszłych płatności. To dlatego zmienia się wraz z notowaniami, choć kupon pozostaje taki sam. Przy sprzedaży przed wykupem możesz otrzymać mniej, niż zapłaciłeś. Nawet trzymanie papieru do wykupu nie usuwa wszystkich ryzyk: inflacja może obniżyć siłę nabywczą otrzymanych dolarów, a kurs walutowy zmienić wartość inwestycji w złotych.
Jak osoba z Polski może uzyskać ekspozycję na T-bonds
T-bonds można kupić na rynku pierwotnym lub od innego inwestora na rynku wtórnym. Dla osoby mieszkającej w Polsce praktyczna dostępność zależy od zasad danego pośrednika i rodzaju rachunku. Przed złożeniem zlecenia trzeba ustalić, czy kupujesz konkretną obligację, czy produkt, który jedynie inwestuje w takie papiery. To rozróżnienie decyduje o sposobie wypłaty środków i możliwości samodzielnego zatrzymania obligacji do wykupu.
Zakup jednostek funduszu obligacji nie jest tym samym co posiadanie T-bonds. Fundusz może zmieniać skład portfela, a wartość jego jednostek zmienia się wraz z wyceną aktywów. Przy samodzielnym zakupie sprawdź cenę i datę wykupu wybranego papieru oraz koszty pośrednictwa i wymiany waluty. Te elementy wpływają na wynik, którego nie da się odczytać z samej wysokości kuponu.
Osoba mieszkająca w Polsce płaci od odsetek 19% zryczałtowanego podatku (art. 30a ust. 1 pkt 2 ustawy o PIT). Podatek zapłacony za granicą odlicza się, ale najwyżej do kwoty liczonej stawką 19% (art. 30a ust. 9). Zysk ze sprzedaży obligacji przed wykupem także podlega stawce 19% (art. 30b ust. 1 pkt 1).
Czym T-bonds różnią się od innych papierów skarbowych
Nazwa T-bonds dotyczy określonego rodzaju amerykańskich papierów skarbowych, a nie wszystkich obligacji emitowanych przez państwo. Krótsze terminy i odmienny sposób naliczania dochodu występują w innych rodzajach tych papierów. Treasury Notes mają terminy 2, 3, 5, 7 lub 10 lat, a Treasury Bills – od 4 do 52 tygodni. Przy porównywaniu ofert patrz więc na termin wykupu, zasady wypłaty odsetek i walutę. Ogólne pojęcie obligacji skarbowych obejmuje znacznie więcej instrumentów niż T-bonds.
Nie należy też utożsamiać T-bonds z obligacjami, których wypłaty zmieniają się wraz z inflacją. Stały kupon oznacza przewidywalną kwotę odsetek w dolarach, ale nie stałą wartość zakupów, które można za nie sfinansować. Jeśli porównujesz papiery o różnych terminach wykupu, pomocna może być krzywa dochodowości obligacji. Pokazuje ona relację między terminem a rentownością, nie stanowi jednak obietnicy przyszłego zysku.
Najczęstsze pytania
Tak. Sprzedaż przed wykupem może nastąpić po cenie niższej od ceny zakupu. Osoba rozliczająca wynik w złotych jest też narażona na zmianę kursu dolara. Zachowanie obligacji do wykupu ogranicza znaczenie wahań jej ceny rynkowej, lecz nie usuwa ryzyka inflacji.
Kupon już wyemitowanej T-bond jest stały. Zmiany stóp procentowych wpływają natomiast na jej cenę rynkową i rentowność dla osoby, która kupuje ją po tej cenie. To różnica między warunkami zapisanymi dla obligacji a wynikiem inwestora nabywającego ją później.
Nie. Oba instrumenty są papierami dłużnymi państwa, ale mają różnych emitentów i mogą różnić się warunkami. T-bonds są rozliczane w dolarach. Dla inwestora z Polski oznacza to dodatkowo wpływ kursu walutowego na wynik wyrażony w złotych.
Źródła:
- U.S. Department of the Treasury (TreasuryDirect) – Treasury Bonds: termin 20 lub 30 lat, odsetki co 6 miesięcy, minimum 100 USD
- U.S. Department of the Treasury (TreasuryDirect) – Treasury Notes: 2, 3, 5, 7 lub 10 lat
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. 2026 poz. 592), art. 30a ust. 1 pkt 2 i ust. 9, art. 30b ust. 1 pkt 1
