Internet rzeczy (IoT) – sieć fizycznych urządzeń wyposażonych w czujniki i łączność internetową – coraz silniej wpływa na sposób, w jaki korzystamy z usług bankowych. Smartwatche autoryzujące płatności, inteligentne głośniki sprawdzające stan konta czy czujniki w bankomatach to już nie wizja przyszłości, a codzienność wielu klientów.
Według analiz rynkowych liczba aktywnych urządzeń IoT na świecie rośnie z roku na rok o kilkanaście procent, a sektor finansowy jest jednym z obszarów, w których ta technologia rozwija się najszybciej. Razem z nowymi możliwościami pojawiają się jednak nowe pytania o bezpieczeństwo danych i pieniędzy, o których warto wiedzieć zanim podłączymy kolejne urządzenie do naszego konta.
Jak banki wykorzystują IoT w usługach online
Instytucje finansowe wdrażają technologie IoT na kilku poziomach. Najbardziej widoczne dla klienta są płatności zbliżeniowe realizowane z urządzeń ubieralnych – smartwatchy, opasek fitness czy nawet pierścieni płatniczych. W tle działają również systemy monitorujące pracę bankomatów i terminali płatniczych w czasie rzeczywistym, co pozwala szybciej wykrywać awarie lub próby manipulacji urządzeniem.
Coraz częściej testowane są też rozwiązania łączące dane z inteligentnego domu – na przykład liczniki energii czy czujniki zalania – z ofertą kredytową lub ubezpieczeniową, dopasowaną do realnego stylu życia klienta. Banki testują również integracje z samochodami podłączonymi do sieci, w których opłaty za paliwę, parking czy autostradę mogą być rozliczane automatycznie z konta, bez udziału użytkownika.
Korzyści dla klientów
Największą zaletą tych rozwiązań jest wygoda – płatność jednym gestem, bez konieczności wyjmowania telefonu czy karty, oraz dostęp do informacji o koncie z dowolnego podłączonego urządzenia. Dla osób prowadzących aktywny styl życia – biegaczy, rowerzystów czy podróżników – możliwość zapłacenia za kawę samym gestem ręki bez torby czy portfela jest realną zmianą w codziennych przyzwyczajeniach.
Dla banków IoT oznacza też możliwość szybszej reakcji na nietypowe zdarzenia, na przykład automatyczne zablokowanie karty po wykryciu nietypowej lokalizacji transakcji. Dane z urządzeń pozwalają również lepiej ocenić ryzyko klienta – w ubezpieczeniach motoryzacyjnych czy mieszkaniowych styl jazdy lub stan zabezpieczeń domu może realnie wpłynąć na wysokość składki, co często działa na korzyść osób ostrożnych i odpowiedzialnych.
Zagrożenia i bezpieczeństwo
Każde nowe urządzenie podłączone do sieci to potencjalny punkt wejścia dla cyberprzestępców. Czujniki i gadżety IoT często mają słabsze zabezpieczenia niż smartfony czy komputery – rzadziej aktualizowane oprogramowanie, uproszczone mechanizmy szyfrowania, a czasem domyślne, niezmienione hasła producenta. W efekcie urządzenie, które miało ułatwić obsługę konta, może stać się furtką do wycieku danych logowania lub przejęcia sesji płatniczej.
Drugim, mniej oczywistym ryzykiem jest skala zbieranych danych. Urządzenie monitorujące naszą aktywność fizyczną czy zwyczaje w domu gromadzi informacje, które połączone z danymi finansowymi tworzą bardzo szczegółowy profil użytkownika. Jeśli taki profil wycieknie albo zostanie udostępniony bez wystarczającej zgody, konsekwencje mogą wykraczać daleko poza pojedynczą transakcję – od profilowania w celach marketingowych po próby wyłudzenia oparte na bardzo precyzyjnej wiedzy o ofierze.
Jak ograniczyć ryzyko
Dobra wiadomość jest taka, że większości tych zagrożeń da się zapobiec kilkoma prostymi przyzwyczajeniami, które nie wymagają wiedzy technicznej – wystarczy potraktować urządzenia IoT z taką samą czujnością, jak telefon czy komputer używany do bankowości internetowej.
- Aktualizuj oprogramowanie urządzeń IoT i aplikacji bankowej – producenci regularnie łatają znane luki.
- Zmieniaj domyślne hasła i włączaj uwierzytelnianie dwuczynnikowe wszędzie, gdzie jest dostępne.
- Korzystaj z osobnej sieci Wi-Fi dla urządzeń smart home, oddzielonej od sieci, w której logujesz się do bankowości internetowej.
- Sprawdzaj uprawnienia aplikacji powiązanych z kontem bankowym – ograniczaj dostęp tylko do niezbędnych funkcji.
Warto też regularnie przeglądać listę urządzeń i aplikacji, które mają dostęp do naszego konta bankowego, i usuwać te, z których już nie korzystamy. Producenci sprzętu IoT z czasem przestają wspierać starsze modele aktualizacjami bezpieczeństwa – sprzęt, który leży zapomniany w szufladzie, ale wciąż jest podłączony do sieci i konta, to jedno z najczęstszych źródeł niezauważonych włamań.
Podsumowanie
Internet rzeczy realnie zmienia bankowość – od płatności noszonych na nadgarstku do inteligentnego zarządzania finansami w oparciu o dane z domu. To wygoda, która wymaga jednak świadomego podejścia do bezpieczeństwa: im więcej podłączonych urządzeń, tym więcej miejsc, w których trzeba zadbać o ochronę danych i pieniędzy.
W najbliższych latach można oczekiwać, że banki będą jeszcze ścieślej integrować się z urządzeniami IoT, a regulatorzy – wzorem przepisów o ochronie danych osobowych – będą musieli na bieżąco dostosowywać wymogi bezpieczeństwa do tempa rozwoju tej technologii. Do tego czasu największą odpowiedzialność za bezpieczne korzystanie z podłączonych urządzeń wciąż ponosi sam użytkownik.
 w bankowości – usługi online i bezpieczeństwo){kind=link}