Frankowicze, którzy po prawomocnym unieważnieniu umowy nie oddali bankowi kapitału, bo liczyli na przedawnienie jego roszczenia, mogą mieć kłopot. Po wyrokach TSUE z kwietnia i lipca 2026 r. banki mają więcej sposobów, by skutecznie dochodzić zwrotu kapitału, a z każdym miesiącem rosną odsetki za opóźnienie. Serwis CHF24 opisuje sprawę, w której bank żąda dziś ponad 430 tys. zł.
Wygrana w 2022 r., żądanie banku w 2026 r.
Kredytobiorczyni zakwestionowała umowę w lipcu 2018 r., a w lutym 2022 r. sąd prawomocnie uznał ją za nieważną. Według jej relacji różnica między tym, co odzyskała od banku, a kapitałem do zwrotu wynosiła wtedy ok. 23 tys. zł. Kapitału nie rozliczyła, bo pełnomocnik – podobnie jak sąd apelacyjny w uzasadnieniu wyroku – uznawał roszczenie banku za przedawnione.
Po kwietniowych wyrokach TSUE bank zażądał ponad 430 tys. zł, w tym ok. 167 tys. zł odsetek za opóźnienie. Kwota 23 tys. zł była bowiem tylko saldem: gdy bank wykonał wyrok i oddał wpłaty, do zwrotu został cały kapitał, a od wezwania do zapłaty biegną ustawowe odsetki za opóźnienie – dziś 9,25% rocznie. Przy kapitale rzędu 260 tys. zł to ok. 2 tys. zł miesięcznie.
Co zmieniły wyroki TSUE z 2026 r.
- C-752/24 (16 kwietnia 2026 r.): prawo UE co do zasady nie sprzeciwia się temu, by powództwo banku o zwrot świadczeń, wniesione w czasie, gdy trwa jeszcze sprawa konsumenta o unieważnienie umowy, przerywało bieg przedawnienia – o ile sąd zadba, by konsument nie miał nadmiernie utrudnionego dochodzenia swoich praw.
- C-753/24 (16 kwietnia 2026 r.): przepis pozwalający sądowi w wyjątkowych okolicznościach, ze względów słuszności, uwzględnić roszczenie banku o zwrot kapitału mimo upływu przedawnienia (art. 117¹ k.c.) co do zasady nie narusza dyrektywy 93/13.
- C-901/24 (16 kwietnia 2026 r.): bieg przedawnienia roszczenia banku może przerwać oświadczenie konsumenta złożone w sprawie o unieważnienie umowy, że jest świadomy obowiązku zwrotu otrzymanego kapitału.
- C-261/25 (2 lipca 2026 r.): termin przedawnienia roszczenia banku może biec od dnia, w którym konsument po raz pierwszy zakwestionował wobec banku wiążący charakter nieuczciwych warunków i umowy – a nie np. od wypłaty kredytu.
Sąd Najwyższy i względy słuszności
W wyroku z 15 stycznia 2026 r. (II CSKP 1062/23), do którego komentarz SN opublikował 30 czerwca 2026 r., Sąd Najwyższy uznał, że roszczenie banku się przedawniło, ale na podstawie art. 117¹ § 1 k.c. nie uwzględnił upływu terminu ze względów słuszności. Jako okoliczność usprawiedliwiającą bank wskazał m.in. wieloletnią niepewność orzeczniczą co do wymagalności roszczeń.
Co sprawdzić, jeśli kapitał nie został rozliczony
Jeśli wygrałeś sprawę, a kapitał nie został rozliczony, ustal datę doręczenia bankowi pierwszego pisma kwestionującego umowę, sprawdź, czy i kiedy bank składał wniosek o zawezwanie do próby ugodowej, i czy w toku sprawy składałeś oświadczenie o świadomości obowiązku zwrotu kapitału. Warto też policzyć narosłe odsetki i poprosić pełnomocnika o pisemną ocenę ryzyka na wypadek, gdyby sąd nie uwzględnił zarzutu przedawnienia.
Jak TSUE ocenił we wrześniu rozliczenie nieważnej umowy według teorii salda, opisujemy w artykule teoria salda a prawo UE.
Źródło: CHF24.pl, wyroki TSUE C-752/24, C-753/24, C-901/24 i C-261/25 (EUR-Lex)
