Po słabszym 2024 r. kredyt dla firm w Polsce znów rośnie. W 2025 r. portfel kredytów przedsiębiorstw zwiększył się o 7,5%, a w sierpniu 2026 r. był o 8,5% wyższy niż rok wcześniej. Wyjaśniamy, skąd ten wzrost i na co uważać.
Czy firmy naprawdę zadłużają się coraz częściej
Dane KNF pokazują przyspieszenie. W 2024 r. portfel kredytów dla przedsiębiorstw wzrósł o 4,2%, a w 2025 r. już o 7,5%, do 463,8 mld zł.
Na koniec sierpnia 2026 r. kredyty firm były o 8,5% wyższe niż rok wcześniej. Szybciej rosły należności od małych i średnich firm niż od dużych.
| Wskaźnik | Wartość | Źródło |
|---|---|---|
| Portfel kredytów przedsiębiorstw, koniec 2025 r. | 463,8 mld zł (+7,5% r/r) | KNF |
| Zmiana portfela w 2024 r. | +4,2% | KNF |
| Kredyty firm, sierpień 2026 r. | +8,5% r/r | KNF |
| Nowe kredyty dla firm w 2025 r. | 238,5 mld zł (2024: 220 mld zł) | BIK |
| Nowe kredyty dla MŚP w 2025 r. | 64,7 mld zł (+17,2% r/r) | BIK |
| Kredyty dla mikrofirm, I półrocze 2026 r. | liczba +7,4%, wartość +16,4% | BIK |
BIK liczy szerzej niż KNF, bo obejmuje też m.in. rolników i wspólnoty mieszkaniowe. Dlatego jego kwoty są wyższe i nie należy ich zestawiać wprost z danymi KNF.
Są też zastrzeżenia. Relacja kredytów sektora niefinansowego do PKB spadła w 2025 r. do 33,9%, a kredyty gospodarstw domowych rosły w sierpniu 2026 r. szybciej (+9,4%).
Firmy w kredytach to więc raczej powrót do wzrostu po słabszych latach niż gwałtowna zmiana. Udział kredytów z utratą wartości (faza 3) w należnościach od firm spadł do 6,7%.
Dlaczego firmy częściej biorą kredyt
Według ankiety NBP z lipca 2026 r. firmy potrzebują pieniędzy na zapasy, kapitał obrotowy i środki trwałe. Banki odnotowały wzrost popytu na wszystkie rodzaje kredytów.
W II kwartale 2026 r. banki złagodziły kryteria dla firm, głównie pod presją konkurencji. Obniżały marże, zmniejszały wymagania co do zabezpieczeń i wydłużały okres kredytowania.
Kredyt tanieje też za sprawą stóp NBP. Stopa referencyjna spada od maja 2025 r., a od 5 marca 2026 r. wynosi 3,75%.
BIK wiąże ożywienie z niższą inflacją i stopami procentowymi. W III kwartale 2026 r. banki zapowiadały dalsze łagodzenie polityki wobec MŚP.
Kredyt obrotowy a inwestycyjny
Mikrofirmy finansują głównie bieżącą działalność. W ich portfelu było w 2025 r. 33 mld zł kredytów obrotowych i 17 mld zł inwestycyjnych.
W I półroczu 2026 r. liczba kredytów inwestycyjnych dla mikrofirm spadła o 16,9%, choć ich wartość wzrosła o 12,1%. Kredyty obrotowe rosły szybciej.
Kredyt obrotowy w PKO BP można wziąć nawet na 3 lata, a do 300 tys. zł bez zabezpieczeń. Zabezpieczenia rzeczowego bank nie wymaga, gdy firma działa od 18 miesięcy, a jej kredyty w PKO nie przekraczają 1 mln zł.
Kredyt inwestycyjny w PKO BP finansuje do 90% inwestycji, a spłatę można rozłożyć na 20 lat. Można nim też spłacić kredyt inwestycyjny w innym banku.
Ile kosztuje kredyt firmowy
Przykład (wyliczenie własne): 750 tys. zł na 7 lat w ratach równych. Przy oprocentowaniu 6% odsetki wyniosą ok. 170 tys. zł, a przy 8% ok. 232 tys. zł.
Do odsetek dochodzą prowizje i koszty zabezpieczeń. W PKO BP prowizja za kredyt inwestycyjny wynosi 1%, a w promocji 0% z ubezpieczeniem (wniosek do 15.11.2026).
Koszty limitu w rachunku firmowym opisujemy w tekście o linii kredytowej dla firmy.
Zabezpieczenia i gwarancja de minimis
PKO BP wymienia jako zabezpieczenia m.in. hipotekę, zastaw i klauzulę potrącenia z konta. Przegląd opisujemy w tekście o zabezpieczeniach kredytów firmowych.
Gwarancja de minimis BGK pozwala zabezpieczyć kredyt bez obciążania majątku firmy. Według PKO BP obejmuje do 60% kwoty kredytu, najwyżej 5 mln zł.
Gwarancja trwa do 60 miesięcy przy kredytach obrotowych i do 120 miesięcy przy inwestycyjnych. Prowizja wynosi 0,5% kwoty gwarancji.
Co bank może, a co może firma – Prawo bankowe
Bank uzależnia kredyt od zdolności kredytowej, a firma musi na żądanie przedstawić potrzebne dokumenty (art. 70). W trakcie umowy bank może żądać informacji o sytuacji finansowej (art. 74).
Firma może poprosić o pisemne wyjaśnienie oceny zdolności kredytowej w ciągu roku. Bank odpowiada w 30 dni, ale od przedsiębiorcy może pobrać opłatę (art. 70a).
Gdy firma nie dotrzymuje warunków, bank może obniżyć kredyt albo wypowiedzieć umowę (art. 75). Wypowiedzenie trwa 30 dni, a przy zagrożeniu upadłością 7 dni.
Wypowiedzenie z powodu utraty zdolności jest wykluczone, jeśli bank zgodził się na program naprawczy. Warunki w umowie, czyli kowenanty, warto więc negocjować przed podpisaniem.
Przy opóźnieniu bank wzywa do spłaty z terminem co najmniej 14 dni roboczych (art. 75c). Informuje też o prawie do wniosku o restrukturyzację.
Restrukturyzacja nie jest automatyczna – bank ją umożliwia, gdy uzasadnia to jego ocena sytuacji firmy. Szczegóły opisujemy w tekście o restrukturyzacji kredytu.
Kiedy kredyt pomaga, a kiedy szkodzi firmie
- pomaga, gdy finansuje zapasy lub inwestycję, która zwiększy przychody,
- szkodzi, gdy pokrywa stałe straty zamiast zmian w działalności,
- raty powinny mieścić się w przepływach pieniężnych także w słabszym kwartale,
- okres kredytu dopasuj do celu: obrotowy na bieżące potrzeby, inwestycyjny na lata,
- sprawdź, które warunki umowy pozwalają bankowi obniżyć limit lub wypowiedzieć umowę,
- przy kłopotach ze spłatą rozmawiaj z bankiem przed pierwszym opóźnieniem.
Najczęstsze pytania o kredyty dla firm
Tak, po słabszym 2024 r. W 2025 r. portfel kredytów dla przedsiębiorstw wzrósł o 7,5%, do 463,8 mld zł, a w sierpniu 2026 r. był o 8,5% wyższy niż przed rokiem. Kredyty gospodarstw domowych rosną jednak szybciej.
Banki ankietowane przez NBP w lipcu 2026 r. wskazały większe zapotrzebowanie na zapasy, kapitał obrotowy i inwestycje. Banki złagodziły też kryteria, a stopa referencyjna NBP spadła do 3,75%.
Może obniżyć kwotę kredytu albo wypowiedzieć umowę z terminem 30 dni, a przy zagrożeniu upadłością 7 dni (art. 75 Prawa bankowego). Przy opóźnieniu musi najpierw wezwać do spłaty i poinformować o prawie do wniosku o restrukturyzację.
Jedną z opcji jest gwarancja de minimis BGK udzielana przez bank. Według PKO BP obejmuje do 60% kwoty kredytu, najwyżej 5 mln zł, a prowizja wynosi 0,5% kwoty gwarancji.
Źródła:
- KNF – Informacja o sytuacji sektora bankowego w 2025 roku (PDF)
- KNF – dane miesięczne sektora bankowego, sierpień 2026 (PDF)
- BIK – finansowanie mikrofirm i MŚP w 2025 r. (18.02.2026)
- BIK – rynek kredytów dla mikroprzedsiębiorców, czerwiec 2026 r.
- NBP – Sytuacja na rynku kredytowym, III kwartał 2026 r. (PDF)
- NBP – podstawowe stopy procentowe
- Prawo bankowe (t.j. Dz.U. 2026 poz. 38), art. 70, 70a, 74, 75 i 75c
- PKO Bank Polski – kredyt obrotowy dla firm
- PKO Bank Polski – kredyt inwestycyjny dla firm
- PKO Bank Polski – gwarancja de minimis
- Erste Bank Polska – gwarancja de minimis z BGK
