Wzrost organiczny to rozwój firmy wynikający z jej własnej działalności, a nie z przejęcia innego przedsiębiorstwa. Może oznaczać większą sprzedaż obecnych produktów, wejście na nowy rynek albo uruchomienie własnej oferty. Nie mówi natomiast, skąd firma wzięła pieniądze na rozwój. Może korzystać zarówno z wypracowanego zysku, jak i z finansowania zewnętrznego.
Pojęcie opisuje sposób powiększania działalności, ale samo nie przesądza o jej rentowności. Aby ocenić taki wzrost, trzeba ustalić, co dokładnie firma mierzy i z jakim okresem porównuje wyniki.
Skąd bierze się wzrost organiczny
Firma rośnie organicznie, gdy rozwija sprzedaż dzięki własnej ofercie i działaniom. Może pozyskać więcej klientów, zwiększyć liczbę zamówień od dotychczasowych odbiorców lub samodzielnie otworzyć kolejny punkt sprzedaży. Wzrost może też wynikać z rozszerzenia asortymentu albo dotarcia do nowych grup klientów. Istotne jest źródło zmiany: firma buduje działalność, zamiast kupować gotowy biznes wraz z jego sprzedażą.
Nie każde usprawnienie od razu zwiększa skalę firmy. Krótszy czas realizacji zamówień może na początku tylko obniżyć koszty lub poprawić obsługę. Dopiero później może pomóc zdobyć klientów i zwiększyć przychody. Dlatego przy opisie wzrostu organicznego dobrze oddzielić działania firmy od ich efektów. Nowy produkt jest działaniem, natomiast dodatkowa sprzedaż pokazuje, czy przyczynił się do rozwoju.
Jak oceniać wzrost organiczny
Najprościej porównać przychody z działalności rozwijanej przez firmę w kolejnych, porównywalnych okresach. Sam wzrost przychodów nie wystarcza jednak do oceny skali zmian. Sprzedaż może wzrosnąć wskutek podwyżek cen, nawet gdy liczba zamówień spada. Z kolei firma może obsługiwać więcej klientów, lecz zarabiać mniej na każdym zamówieniu. Dlatego obok przychodów analizuje się także wielkość sprzedaży i rentowność.
Porównanie wymaga szczególnej uwagi, jeśli firma w międzyczasie kupiła inną działalność. Łączne przychody mogą wtedy wzrosnąć, choć dotychczasowy biznes nie zdobył nowych klientów. W takiej sytuacji trzeba oddzielić wynik przejętej działalności od zmian w pozostałej części firmy. Pomocne są też dane o kosztach i przepływach pieniężnych. Więcej o zestawianiu różnych miar mówi tekst o wskaźnikach kondycji firmy.
Czy rozwój organiczny wymaga własnych pieniędzy
Nie. „Organiczny” opisuje pochodzenie wzrostu działalności, a nie źródło finansowania wydatków. Firma może przeznaczyć na nowe stanowiska pracy lub wyposażenie środki pozostawione w przedsiębiorstwie. Taki sposób korzystania z wypracowanych pieniędzy wiąże się z zatrzymaniem zysku w firmie. Nie oznacza to jednak, że na wydatki można przeznaczyć każdą kwotę wykazanego zysku. Znaczenie ma również dostępna gotówka.
Rozwój własnej działalności można także sfinansować pożyczonymi środkami. Przykładowo firma może kupić urządzenia potrzebne do obsługi nowych zamówień, korzystając z kredytu na inwestycje. Nadal rozwija wtedy własny biznes, a nie nabywa cudzego. Finansowanie zwiększa jednak przyszłe obciążenia, dlatego plan sprzedaży trzeba zestawić z kosztami oraz przewidywanymi wpływami gotówki.
Czym różni się od wzrostu przez przejęcie
Przy wzroście organicznym firma zdobywa klientów i rozwija ofertę własnymi działaniami. Przy wzroście przez przejęcie innej firmy uzyskuje kontrolę nad istniejącą działalnością. Może w ten sposób szybko powiększyć skalę, ale musi uwzględnić koszty transakcji i trudności związane z połączeniem sposobów pracy. Większe przejęcia wymagają też zgłoszenia zamiaru koncentracji Prezesowi UOKiK (art. 13 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów). Obowiązek powstaje m.in. przy łącznym obrocie uczestników powyżej 1 mld euro na świecie lub 50 mln euro w Polsce. Zwolnione jest przejęcie firmy, której obrót w Polsce nie przekroczył 10 mln euro w żadnym z dwóch poprzednich lat (art. 14 pkt 1). Wzrost organiczny takiego zgłoszenia nie wymaga. Rozwój organiczny nie wymaga takiej integracji. Nie jest jednak automatycznie bezpieczniejszy: nowa oferta albo wejście na obcy rynek również mogą się nie udać.
Granica między tymi sposobami rozwoju dotyczy konkretnej zmiany, a nie firmy jako całości. Przedsiębiorstwo może równocześnie rozwijać własną sprzedaż i kupić inny biznes. Wtedy część wzrostu będzie organiczna, a część będzie wynikać z transakcji. Gdy ktoś podaje „wzrost organiczny” jako wskaźnik, trzeba sprawdzić jego definicję. Sposób wyłączenia wpływu przejęć, zmian cen lub kursów walut może różnić się między prezentacjami.
Emitent papierów wartościowych publikujący taki wskaźnik jako alternatywny pomiar wyników stosuje wytyczne ESMA (ESMA/2015/1415). Wymagają one podania definicji miary i jej uzgodnienia z danymi ze sprawozdania finansowego. Miara powinna też być liczona spójnie w kolejnych okresach.
Najczęstsze pytania
Nie. Firma może pożyczyć pieniądze na rozwój własnej działalności i nadal rosnąć organicznie. O rozróżnieniu decyduje to, czy powiększa biznes własnymi działaniami, czy przez zakup istniejącej firmy. Źródło pieniędzy to osobna kwestia.
Zwykle tak, jeśli firma sama tworzy nowy sklep i rozwija w nim sprzedaż. Inaczej wygląda zakup działającej sieci sklepów: wzrost skali wynika wtedy z przejęcia. Samo otwarcie placówki jest działaniem rozwojowym, a jego wynik pokażą dopiero późniejsze dane o sprzedaży.
Nie. Firma może zwiększyć sprzedaż, a jednocześnie ponosić wyższe koszty obsługi klientów, zatrudnienia lub wejścia na nowy rynek. Wzrost działalności trzeba więc oceniać razem z marżą i przepływami pieniężnymi, a nie wyłącznie na podstawie przychodów.
Wzrost przychodów pokazuje zmianę wartości sprzedaży. Wzrost organiczny wskazuje, że rozwój pochodzi z działalności budowanej przez samą firmę, a nie z zakupionego biznesu. Jeśli przedsiębiorstwo dokonało przejęcia, łączne przychody mogą wzrosnąć bez poprawy wyników jego wcześniejszej działalności.
Źródła:
