Bankowość inwestycyjna to usługi pomagające przedsiębiorstwom pozyskiwać kapitał oraz przygotowywać duże transakcje kapitałowe. Obejmuje między innymi wsparcie przy emisji akcji i obligacji, a także doradztwo przy łączeniu lub kupowaniu firm. Klientem jest zwykle przedsiębiorstwo albo inny podmiot prowadzący taką transakcję.
Nazwa może mylić: doradca nie musi być bankiem i nie zawsze inwestuje własne pieniądze. Jego zadaniem bywa analiza, przygotowanie transakcji i pomoc w dotarciu do inwestorów. To, za co odpowiada, zależy od umowy oraz charakteru świadczonej usługi.
Jakie usługi obejmuje bankowość inwestycyjna
Firma może potrzebować kapitału na rozwój, zmianę sposobu finansowania albo zakup innego przedsiębiorstwa. Doradca pomaga porównać dostępne rozwiązania i przygotować wybraną transakcję. Może analizować sytuację finansową klienta, wyceniać przedsiębiorstwo, opracowywać materiały dla inwestorów oraz wspierać rozmowy z potencjalnymi nabywcami. Nie oznacza to, że gwarantuje znalezienie inwestora lub uzyskanie oczekiwanej ceny. Zakres prac trzeba ustalić przed rozpoczęciem współpracy.
Bankowość inwestycyjna nie jest tym samym co prowadzenie rachunku firmowego lub udzielanie kredytu. Nie należy też utożsamiać jej z zarządzaniem portfelem inwestycji klienta. Takie usługi mogą występować w jednej grupie finansowej, ale służą innym celom. Przy emisji lub sprzedaży firmy doradca pomaga przeprowadzić określoną transakcję. Przy zarządzaniu portfelem podejmuje decyzje dotyczące powierzonych aktywów w uzgodnionym zakresie.
Wsparcie przy emisji akcji i obligacji
Emisja akcji pozwala spółce pozyskać kapitał od inwestorów w zamian za prawa związane z akcjami. Doradca może pomóc określić warunki oferty, przygotować wycenę i zorganizować kontakt z potencjalnymi inwestorami. Sama emisja nowych akcji nie oznacza automatycznie debiutu na giełdzie. Trzeba odróżnić pozyskanie kapitału od późniejszego obrotu akcjami. Znaczenie ma również to, komu i na jakich warunkach spółka je oferuje.
Przy obligacjach inwestor finansuje emitenta, a warunki emisji określają jego roszczenia wobec emitenta. Doradca może pomagać ustalić warunki spłaty, przygotować dokumenty i szukać nabywców. W przypadku emisji obligacji firmowych nie należy utożsamiać zainteresowania inwestorów z pewnością zebrania planowanej kwoty. Doradca może też podjąć odrębne zobowiązanie dotyczące objęcia papierów. Nie wynika ono jednak z samego faktu, że pomaga przygotować emisję.
Doradztwo przy łączeniu i kupowaniu firm
Przy sprzedaży przedsiębiorstwa doradca może szukać zainteresowanych kupujących, pomagać w wycenie i koordynować rozmowy. Kupującemu pomaga ocenić cenę, sposób sfinansowania zakupu oraz ryzyka transakcji. Częścią pracy może być przygotowanie pogłębionej analizy spółki lub koordynowanie osób, które ją wykonują. Taka analiza dotyczy na przykład finansów, umów i zobowiązań. Nie daje jednak pewności, że po zakupie nie pojawią się problemy.
Potoczne określenie „fuzje i przejęcia” obejmuje różne transakcje. Połączenie spółek nie przebiega tak samo jak zakup udziałów lub akcji dających kontrolę nad spółką. Doradca pomaga przygotować proces, lecz to strony podejmują decyzję o transakcji i uzgadniają jej warunki. Wycena stanowi punkt odniesienia do rozmów, nie obietnicę ostatecznej ceny. Na wynik wpływają również ustalenia dotyczące długu, płatności i podziału ryzyka.
Na co zwrócić uwagę przy współpracy
Przed podpisaniem umowy klient powinien ustalić, czy doradca tylko przygotuje analizę, czy będzie również szukał inwestorów i prowadził rozmowy. Istotny jest sposób wynagradzania: opłata może zależeć od wykonanej pracy albo od powodzenia transakcji. Trzeba też ustalić, kto przygotowuje dokumenty, kto odpowiada za przekazywane informacje i jakie koszty powstaną, jeśli transakcja nie dojdzie do skutku.
Warto zapytać o możliwy konflikt interesów, zwłaszcza gdy ten sam podmiot obsługuje więcej niż jedną stronę rynku. Oddzielnego sprawdzenia wymaga zakres jego uprawnień, jeżeli ma wykonywać czynności wymagające zezwolenia. Oferowanie instrumentów finansowych i umowy o gwarancję emisji należą do działalności maklerskiej, która wymaga zezwolenia KNF. Przy ofercie papierów wartościowych znaczenie mają również zasady informowania inwestorów. Wymagane dokumenty zależą od rodzaju i warunków oferty. Samo zatrudnienie doradcy nie zwalnia emitenta z odpowiedzialności za własne decyzje.
Najczęstsze pytania
Nie. Mniejsza firma także może korzystać z doradztwa, na przykład przy sprzedaży biznesu lub szukaniu finansowania od inwestorów. Zakres usługi powinien odpowiadać wielkości i złożoności planowanej transakcji. Nie każda firma potrzebuje pełnego zespołu doradców.
Nie z samego tytułu prowadzenia emisji. Doradca może przygotować ofertę i pomagać znaleźć inwestorów, ale zainteresowanie nimi nie gwarantuje powodzenia. Ewentualne zobowiązanie do objęcia papierów musi wynikać z odrębnych ustaleń i należy sprawdzić jego warunki.
Bankowość inwestycyjna koncentruje się na transakcjach, takich jak pozyskanie kapitału lub sprzedaż firmy. Zarządzanie aktywami dotyczy inwestowania powierzonych środków zgodnie z ustalonym zakresem. Jeden podmiot może oferować oba rodzaje usług, ale nie są one tożsame.
Źródła:
