SWIFT to organizacja i sieć służąca do wymiany ujednoliconych komunikatów finansowych między instytucjami. Pełna nazwa organizacji brzmi Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication. Działa od 1973 r. jako spółdzielnia należąca do członków, z siedzibą w Belgii. Nadzór nad nią sprawują banki centralne, m.in. Narodowy Bank Belgii, Rezerwa Federalna USA i EBC. W praktyce bank może tą drogą przekazać innemu bankowi instrukcję dotyczącą płatności. Sama wiadomość nie jest jednak przekazaniem pieniędzy: rozliczenie odbywa się poza siecią komunikatów.
Jako klient najczęściej spotkasz tę nazwę przy przelewie zagranicznym lub przy kodzie identyfikującym bank odbiorcy. To, czy bank wykorzysta tę sieć, zależy od sposobu obsługi danej płatności. Warto więc oddzielić komunikację między instytucjami od tego, co widzisz na swoim rachunku: obciążenia konta, przewalutowania i uznania rachunku odbiorcy.
Jak wiadomość zamienia się w płatność
Gdy zlecasz przelew, twój bank przyjmuje dane odbiorcy i określa sposób obsługi zlecenia. Jeśli korzysta z sieci SWIFT, wysyła odpowiedni komunikat do innej instytucji. Może to być bank odbiorcy albo bank pośredniczący. Odbiorca wiadomości otrzymuje instrukcję i dane potrzebne do dalszej obsługi płatności. Taki komunikat porządkuje wymianę informacji, ale nie przenosi samych środków między rachunkami klientów.
Banki rozliczają płatność za pomocą rachunków i uzgodnionych między sobą mechanizmów. Dlatego wysłanie komunikatu nie oznacza jeszcze, że odbiorca ma pieniądze na koncie. Po drodze banki mogą sprawdzać dane zlecenia, a przy niektórych płatnościach uczestniczy instytucja pośrednicząca. Na końcowy czas wpływa więc więcej niż sama szybkość przekazania wiadomości. Osobno opisujemy, jak działa przelew międzynarodowy z perspektywy zlecającego.
Kod BIC a numer rachunku odbiorcy
Przy płatności zagranicznej możesz zobaczyć pole „SWIFT/BIC”. BIC identyfikuje instytucję finansową, a nie rachunek konkretnej osoby. Określenie „kod SWIFT” bywa używane jako potoczna nazwa BIC. Taki kod pomaga skierować informację do właściwej instytucji, lecz sam nie wystarczy do wskazania odbiorcy przelewu. Bank potrzebuje również danych wymaganych dla wybranej płatności, w tym odpowiedniego numeru rachunku.
IBAN dotyczy rachunku, natomiast BIC dotyczy instytucji. Jeśli formularz wymaga obu danych, przepisz je z informacji otrzymanych od odbiorcy, zamiast odgadywać kod na podstawie numeru konta. Nie zakładaj też, że każde zlecenie zagraniczne wymaga ręcznego wpisania BIC. Zakres pól zależy od rodzaju przelewu i sposobu działania banku. Znaczenie numeru rachunku IBAN wyjaśniamy osobno.
Kiedy spotkasz SWIFT przy przelewie
Sieć SWIFT kojarzy się z przelewami zagranicznymi, lecz służy również do wymiany innych komunikatów finansowych. Instytucje mogą przekazywać za jej pomocą informacje dotyczące obsługi płatności lub instrumentów finansowych. Z punktu widzenia klienta ważne jest jednak konkretne zlecenie: jego waluta, kraj odbiorcy i droga, którą wybierze bank. Sam napis „SWIFT” w formularzu nie opisuje całej trasy pieniędzy. Dostęp do sieci może też ograniczyć prawo. Od 12 marca 2022 r. przepisy UE zakazują świadczenia usług komunikatów finansowych wybranym rosyjskim bankom i podmiotom, w których mają one ponad 50% udziałów.
Nie każdy przelew do innego kraju musi być opisany jako przelew SWIFT. Bank może obsługiwać daną płatność według zasad innego schematu, na przykład SEPA. Nazwa schematu płatności i nazwa sieci służącej do przekazywania wiadomości dotyczą różnych rzeczy. Jeśli chcesz ustalić, jaką usługę zamawiasz, sprawdź nazwę przelewu oraz warunki podane przez bank przed zatwierdzeniem zlecenia.
Co sprawdzić przed wysłaniem pieniędzy
Najpierw porównaj dane zlecenia z informacjami od odbiorcy. Sprawdź nazwę odbiorcy, numer rachunku, walutę oraz dodatkowe pola, których wymaga bank. Błędne dane mogą utrudnić skierowanie płatności i wyjaśnienie jej losów. Jeśli podajesz BIC, upewnij się, że pochodzi z aktualnych instrukcji do przelewu. Sam poprawny kod instytucji nie zastępuje poprawnego numeru rachunku odbiorcy.
Przed zatwierdzeniem zlecenia zwróć uwagę na opłatę swojego banku, kurs wymiany i zasady ponoszenia kosztów. Na kwotę otrzymaną przez adresata mogą wpływać także koszty obsługi po drodze, zależnie od warunków płatności. Nie traktuj więc nazwy sieci jako informacji o ostatecznej cenie lub terminie. Jeśli porównujesz możliwe sposoby wysyłki, pomocne będzie rozróżnienie kosztów przelewu walutowego.
Najczęstsze pytania
Nie. SWIFT umożliwia instytucjom wymianę komunikatów, w tym instrukcji dotyczących płatności. Samo rozliczenie środków odbywa się odrębnie. Dlatego informacja, że wiadomość została wysłana, nie jest równoznaczna z potwierdzeniem wpływu pieniędzy na rachunek odbiorcy.
W formularzach przelewów określenie „kod SWIFT” zwykle oznacza BIC, czyli kod identyfikujący instytucję. Nie jest to numer konta odbiorcy. Jeśli bank wymaga podania kodu, korzystaj z danych przekazanych przez odbiorcę lub jego bank do przyjmowania danej płatności.
Nie zawsze. To, jakie dane musisz wpisać, zależy od rodzaju płatności i formularza banku. Czasem bank ustala potrzebne informacje na podstawie podanego rachunku. Jeśli formularz wymaga BIC, nie zastępuj go numerem konta ani nazwą banku.
Nie. SWIFT dotyczy przede wszystkim wymiany komunikatów między instytucjami. SEPA odnosi się do zasad określonych płatności w euro. Przy wyborze przelewu patrz na warunki dostępnej usługi, a nie tylko na skrót widoczny w bankowości elektronicznej.
Źródła:
