Przelewy walutowe kosztują więcej niż sama opłata w tabeli banku. Do rachunku dochodzą opłaty banków pośredniczących i różnica kursowa przy przewalutowaniu. Wyjaśniamy, co oznaczają opcje SHA, OUR i BEN, kiedy wolno wybrać tylko SHA i jak sprawdzić koszt przed wysłaniem pieniędzy.
Z czego składa się koszt przelewu walutowego
- opłata banku nadawcy za przelew – według taryfy prowizji i opłat,
- opłaty banków pośredniczących, jeśli przelew idzie przez kilka banków w systemie SWIFT,
- opłata banku odbiorcy za przyjęcie przelewu,
- koszt przewalutowania, gdy waluta rachunku nadawcy różni się od waluty przelewu.
O tym, kto pokrywa trzy pierwsze pozycje, decyduje opcja kosztowa. Koszt przewalutowania zależy od kursu, po którym bank przelicza pieniądze.
SHA, OUR i BEN – kto płaci za przelew
| Opcja | Nadawca płaci | Odbiorca płaci |
|---|---|---|
| SHA (shared) | opłatę swojego banku | opłatę swojego banku i banków pośredniczących |
| OUR | opłatę swojego banku i koszty banków pośredniczących | nie ponosi kosztów pośredników |
| BEN (beneficiary) | nic | opłaty wszystkich banków biorących udział w przelewie |
Przy opcji OUR nadawca płaci najwięcej, bo pokrywa też koszty banków pośredniczących. Ma ona sens, gdy odbiorca ma dostać kwotę bez potrąceń, na przykład przy zapłacie faktury.
Kiedy można wybrać tylko SHA
Bank nadawcy i bank odbiorcy mogą działać w Polsce lub innym państwie Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Wtedy ustawa o usługach płatniczych przesądza: każda strona płaci opłaty swojemu bankowi. To w praktyce zasada SHA.
Reguła dotyczy przelewów w euro, w złotych i w walutach innych państw EOG. Obejmuje też waluty spoza EOG, na przykład dolary wysłane do banku w Niemczech.
Bank może zaoferować opcje OUR i BEN dopiero wtedy, gdy bank odbiorcy działa poza EOG. Chodzi na przykład o przelew do banku w USA, Kanadzie czy Chinach.
Przelew SEPA wysyła się tylko w euro, na numer IBAN z kodem kraju i zawsze z opcją SHA. W PKO Banku Polskim obsługuje on państwa UE i EOG oraz między innymi Szwajcarię, Wielką Brytanię, Monako i San Marino.
Przelew w euro do UE – ile może kosztować
Opłata za przelew w euro do innego państwa UE musi być taka sama jak za przelew krajowy w złotych o tej samej wartości. Wymaga tego rozporządzenie UE o płatnościach transgranicznych. Zasada nie dotyczy opłat za przeliczenie waluty.
Jeśli przelew krajowy w złotych zlecony w aplikacji jest bezpłatny, przelew SEPA zlecony tą samą drogą też powinien być bezpłatny. Przewalutowanie złotych na euro bank może jednak policzyć według swojego kursu.
W przelewach w walutach EOG między bankami z EOG banki nie mogą pomniejszać kwoty przelewu o swoje opłaty. Wyjątek: bank odbiorcy może potrącić własną opłatę, jeśli tak stanowi jego umowa z odbiorcą.
Bank nadawcy musi doprowadzić do uznania rachunku banku odbiorcy najpóźniej do końca następnego dnia roboczego. Przy zleceniu papierowym termin może się wydłużyć o jeden dzień roboczy.
Kurs wymiany – jak sprawdzić koszt przewalutowania
Bank przelicza pieniądze po kursie, który sam ustala, zwykle według swojej tabeli kursów walut. Różnica między tym kursem a kursem średnim NBP to ukryty koszt przelewu.
Przy przelewie zlecanym przez internet lub aplikację bank musi przed wysłaniem pokazać szacowane opłaty za przewalutowanie. Musi też podać szacowaną łączną kwotę w walucie rachunku nadawcy.
Kurs banku porównasz z kursem średnim NBP w naszym kalkulatorze walutowym.
Przewalutowania unikniesz, wysyłając przelew z rachunku prowadzonego w walucie przelewu, na przykład euro z konta w euro.
Jakie dane podać w przelewie walutowym
- numer rachunku odbiorcy – IBAN albo numer rachunku stosowany w danym kraju,
- kod BIC (SWIFT) banku odbiorcy albo inny kod rozliczeniowy, jeśli bank go wymaga,
- imię i nazwisko lub nazwę oraz adres odbiorcy,
- walutę i kwotę przelewu,
- opcję kosztową – SHA, OUR albo BEN, jeśli bank odbiorcy działa poza EOG,
- tytuł przelewu, a przy niektórych krajach także kod celu płatności.
Jak odczytać i sprawdzić kod banku odbiorcy, wyjaśniamy w artykule co to jest kod SWIFT.
Różnice między przelewem SEPA a SWIFT i terminy ich realizacji opisujemy w tekście przelew międzynarodowy.
Najczęstsze pytania o przelewy walutowe
SHA oznacza podział kosztów. Nadawca płaci opłatę swojego banku, a odbiorca pokrywa opłaty banku odbiorcy i banków pośredniczących.
Nie. Gdy bank nadawcy i bank odbiorcy działają w Polsce lub innym państwie EOG, każda strona płaci opłaty swojemu bankowi. Opcje OUR i BEN dotyczą przelewów do banków spoza EOG.
Bank nadawcy musi doprowadzić do uznania rachunku banku odbiorcy najpóźniej do końca następnego dnia roboczego po otrzymaniu zlecenia. Przy zleceniu papierowym termin może się wydłużyć o jeden dzień roboczy.
Sama opłata nie może być wyższa niż za przelew krajowy w złotych na tę samą kwotę. Ta zasada nie obejmuje kosztu przewalutowania.
Źródła:
- PKO Bank Polski – przelew zagraniczny i walutowy (opcje kosztowe SHA, OUR, BEN, przelew SEPA)
- Ustawa o usługach płatniczych (t.j. Dz.U. 2026 poz. 623), art. 5, 37a, 52 i 54
- Rozporządzenie (UE) 2021/1230 w sprawie płatności transgranicznych w Unii, art. 3 i 5
Fajnie, że zwrócono uwagę na ważność kodów kosztów przy przelewach! Niejednokrotnie z przekonaniem wybierałem SHA, a potem miałem nieprzyjemne niespodzianki z ukrytymi opłatami. Dobrze jest być świadomym tych detali!
Świetnie, że poruszono temat kodów kosztów przy przelewach! Często nie zdajemy sobie sprawy, jak niewłaściwy wybór SHA, OUR czy BEN może wpływać na końcową kwotę, którą otrzymuje odbiorca. Warto zawsze wszystko dokładnie sprawdzić i nie dać się zaskoczyć dodatkowymi opłatami.
Bardzo przydatne wskazówki! Zawsze obawiałem się przelewów walutowych, ale teraz wiem, że dokładne sprawdzenie kodu kosztów i kursów to klucz do uniknięcia nieprzyjemnych niespodzianek. Dzięki za konkretne porady!