Harmonogram spłat kredytu to tabela z terminami i wysokością rat, z podziałem na kapitał i odsetki. Wyjaśniamy, skąd go wziąć, jak czytać kolumny i dlaczego bank zmienia harmonogram w trakcie spłaty.
Skąd wziąć harmonogram
Harmonogram dostaje się razem z umową, a aktualną wersję banki pokazują w bankowości internetowej.
ING podaje, że w Moim ING w sekcji Kredyty są harmonogram, saldo zadłużenia i termin najbliższej raty. Klientom bez bankowości wysyła harmonogram listem.
W PKO BP harmonogram, np. po zmianie dnia spłaty pożyczki, jest w iPKO i IKO. Można go też odebrać w oddziale.
Papierowy harmonogram bywa płatny. mBank Hipoteczny w taryfie z 31 stycznia 2024 r. pobiera za niego 40 zł.
Według regulaminu mBanku dokładną wysokość rat i terminy ich zapłaty określa harmonogram. Gdy termin wypada w dzień wolny, ratę płaci się w pierwszy dzień roboczy.
Czy bank musi dać harmonogram za darmo
Przy kredycie konsumenckim tak. Konsument może w każdej chwili bezpłatnie zażądać harmonogramu spłaty (art. 37 ustawy o kredycie konsumenckim).
Ustawa o kredycie hipotecznym takiego prawa nie przewiduje. Umowa musi jednak określać zasady i terminy spłaty oraz warunki zmiany oprocentowania (art. 69 Prawa bankowego).
Musi też podawać całkowity koszt kredytu i sposób ustalania stopy, od której liczy się raty (art. 29 ustawy o kredycie hipotecznym).
Za informacje, które bank przekazuje z ustawowego obowiązku, nie może pobierać opłat (art. 10 ust. 2 tej ustawy).
Jak czytać kolumny harmonogramu
Wzór tabeli spłat podaje formularz informacyjny z załącznika do ustawy o kredycie hipotecznym. Tabela zawiera kolumny:
- numer raty lub miesiąc spłaty,
- wysokość raty,
- odsetki przypadające na ratę,
- inne koszty zawarte w racie, jeśli są,
- spłacany kapitał przypadający na ratę,
- saldo kapitału pozostałego do spłaty po zapłacie raty.
Liczba wierszy po ostatniej zapłaconej racie to liczba rat, które zostały. Saldo w ostatniej kolumnie pokazuje kapitał do spłaty, bez odsetek.
Przy zmiennej stopie bank może wpisać tę samą ratę na cały okres. Musi jednak odróżnić kwoty znane od hipotetycznych i wyjaśnić, kiedy mogą się zmienić.
Formularz informacyjny przed umową zawiera pełną tabelę spłat tylko w szczególnych przypadkach. Przy typowym kredycie ze zmienną stopą harmonogram dostaje się dopiero z umową.
Saldo to nie to samo co kwota do całkowitej spłaty. Koszty wcześniejszej spłaty bank podaje na wniosek w ciągu 7 dni roboczych (art. 38 ustawy o kredycie hipotecznym).
Przykład – raty równe
Kredyt 400 000 zł na 25 lat, oprocentowanie 5,56% przez cały okres. To wyliczenie redakcji, bez zaokrągleń stosowanych przez banki.
| Rata nr | Rata | Odsetki | Kapitał | Saldo po racie |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 2 470,89 zł | 1 853,59 zł | 617,30 zł | 399 382,70 zł |
| 12 | 2 470,89 zł | 1 821,39 zł | 649,50 zł | 392 400,70 zł |
| 60 | 2 470,89 zł | 1 660,01 zł | 810,88 zł | 357 413,85 zł |
| 152 | 2 470,89 zł | 1 230,15 zł | 1 240,74 zł | 264 221,55 zł |
| 240 | 2 470,89 zł | 607,20 zł | 1 863,69 zł | 129 168,31 zł |
| 300 | 2 470,89 zł | 11,40 zł | 2 459,49 zł | 0,00 zł |
W pierwszej racie odsetki stanowią ok. 75% kwoty. Część kapitałowa przewyższa odsetkową dopiero od raty nr 152, czyli w 13. roku spłaty.
Łącznie odsetki wyniosą 341 267,03 zł.
Proporcje zależą od oprocentowania. Przy 2,21%, jak w 2021 r., rata wyniosłaby 1 736,61 zł, a kapitał przeważałby od pierwszej raty.
Raty równe i malejące
W ratach malejących część kapitałowa jest stała, a odsetki maleją z każdą ratą. Oba rodzaje rat oferuje np. mBank.
W tym samym przykładzie pierwsza rata malejąca wynosi 3 186,93 zł, a ostatnia 1 339,51 zł.
Odsetki łącznie to 278 965,80 zł, czyli ok. 62 tys. zł mniej niż w ratach równych. Pierwsza rata jest jednak o ok. 716 zł wyższa.
Dlaczego harmonogram się zmienia
Najczęstszą przyczyną jest zmiana wskaźnika referencyjnego, np. WIBOR. ING aktualizuje harmonogram co 6 rat przy WIBOR 6M i co ratę przy wskaźniku jednomiesięcznym.
Informacja o zmianie wskaźnika może przyjść najpóźniej razem z nowym harmonogramem (art. 31 ustawy o kredycie hipotecznym).
Zasady powiadamiania opisuje tekst o informowaniu o zmianie stóp.
W przykładzie po 60 ratach wzrost stopy o 1 punkt procentowy podnosi ratę do 2 677,59 zł, czyli o 206,70 zł.
Inne powody nowego harmonogramu:
- wypłata kolejnej transzy – mBank aktualizuje harmonogram po każdej transzy,
- nadpłata – w ING po każdej nadpłacie powstaje nowy harmonogram,
- koniec okresu stałej stopy – za ustalenie nowej stopy bank nie może pobierać opłat,
- zmiana dnia spłaty,
- przewalutowanie kredytu walutowego – według mBanku okres i terminy rat się nie zmieniają.
Wypłatę w częściach opisuje tekst o transzach kredytu na budowę.
Stopa referencyjna NBP wynosi 3,75% od 5 marca 2026 r. Nowe umowy na WIBOR nie powinny być zawierane po 31 grudnia 2026 r.
Jak ograniczyć wpływ zmian stóp, wyjaśnia tekst o ryzyku stopy procentowej.
Nadpłata a harmonogram
Kredyt hipoteczny można spłacić w całości lub części w każdym czasie (art. 38). Przy zmiennej stopie bank może żądać rekompensaty tylko w pierwszych 36 miesiącach, najwyżej 3%.
ING nie pobiera opłaty za wcześniejszą spłatę. Po nadpłacie obniża ratę, a skrócenie okresu to osobna, bezpłatna dyspozycja.
W mBanku wariant wybiera się w dyspozycji nadpłaty: niższa rata albo krótszy okres.
W przykładzie nadpłata 20 000 zł po 60 ratach obniża ratę do 2 332,63 zł. Przy tej samej racie skraca spłatę o 23 raty i daje większą oszczędność na odsetkach.
Porównanie obu wariantów zawiera tekst o nadpłacie kredytu.
Gdy rata nie zostanie zapłacona
Harmonogram nie pokazuje kosztów opóźnienia. Opłaty za zaległość i odsetki za opóźnienie łącznie nie mogą przekroczyć odsetek maksymalnych za opóźnienie (art. 36).
Przy stopie referencyjnej 3,75% odsetki maksymalne za opóźnienie wynoszą 18,5% rocznie (art. 481 Kodeksu cywilnego).
Przed wypowiedzeniem umowy bank wzywa do zapłaty w terminie co najmniej 14 dni roboczych. Informuje też o możliwości wniosku o restrukturyzację (art. 33).
Przy kredycie mieszkaniowym bank informuje dodatkowo o Funduszu Wsparcia Kredytobiorców.
Najczęstsze pytania o harmonogram spłat
Zwykle w bankowości internetowej, w szczegółach kredytu. ING pokazuje go w Moim ING, a klientom bez bankowości wysyła listem. Papierowy harmonogram bywa płatny – w mBanku Hipotecznym 40 zł.
Przy kredycie konsumenckim tak, na każdy wniosek (art. 37 ustawy o kredycie konsumenckim). Ustawa o kredycie hipotecznym nie ma takiego przepisu, a zasady i terminy spłaty określa umowa.
Najczęściej z powodu zmiany wskaźnika, np. WIBOR. Nowy harmonogram powstaje też po nadpłacie, wypłacie transzy, zmianie dnia spłaty i po końcu okresu stałej stopy.
Wystarczy policzyć wiersze harmonogramu po ostatniej zapłaconej racie. Saldo w ostatniej kolumnie pokazuje kapitał, który został do spłaty, bez odsetek.
Źródła:
- Ustawa o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami (t.j. Dz.U. 2025 poz. 720), art. 10, 29, 31, 33, 36, 38, 40, załącznik
- Ustawa o kredycie konsumenckim (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1362 ze zm.), art. 30, 37
- Ustawa – Prawo bankowe (t.j. Dz.U. 2026 poz. 38), art. 69, 76
- Ustawa – Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. 2026 poz. 795), art. 481
- NBP – podstawowe stopy procentowe (stan od 5.03.2026)
- KNF – wskaźniki referencyjne: komunikat NGR z 20.05.2026
- ING Bank Śląski – Mam już kredyt hipoteczny
- mBank – Regulamin udzielania kredytów i pożyczek hipotecznych dla osób fizycznych (od 28.05.2025)
- mBank Hipoteczny – Taryfa prowizji i opłat dla kredytów hipotecznych osób fizycznych (od 31.01.2024)
- PKO Bank Polski – Pożyczka gotówkowa (harmonogram w iPKO i IKO)
Zdecydowanie warto na bieżąco analizować swój harmonogram spłat! Przykładowe porównanie odsetek z kapitałem bardzo otwiera oczy na realne koszty kredytu i pomaga podejmować lepsze decyzje, zwłaszcza przy nadpłatach.
Ciekawe podejście do harmonogramu – analiza rat i proporcji między kapitałem a odsetkami to klucz do lepszego zarządzania kredytem. Na pewno zacznę regularnie sprawdzać swój harmonogram, żeby wyłapać ewentualne błędy i lepiej planować nadpłaty.