Spółka partnerska to spółka osobowa, w której osoby uprawnione do wykonywania wolnych zawodów wspólnie prowadzą działalność. Partnerem może zostać tylko osoba fizyczna wykonująca zawód dopuszczony dla tej formy spółki. Spółka może zawierać umowy i występować przed sądem we własnym imieniu, choć nie ma osobowości prawnej.
Jej szczególną cechą jest podział ryzyka zawodowego: partner co do zasady nie odpowiada własnym majątkiem za błąd popełniony przez innego partnera przy wykonywaniu zawodu. Nie oznacza to jednak ochrony przed wszystkimi długami spółki. Zobowiązania związane z prowadzeniem wspólnego biura wymagają osobnej oceny.
Kto może założyć spółkę partnerską
Ta forma działalności jest przeznaczona dla osób wykonujących wolne zawody wskazane w przepisach. Należą do nich między innymi lekarze, adwokaci i architekci. Samo określenie pracy jako „wolnego zawodu” nie wystarcza: trzeba sprawdzić, czy dany zawód dopuszcza ustawa oraz czy osoba ma wymagane uprawnienia. Lista z art. 88 Kodeksu spółek handlowych obejmuje też m.in. księgowego, doradcę podatkowego, biegłego rewidenta i tłumacza przysięgłego. Odrębne ustawy mogą ją rozszerzać lub stawiać dodatkowe wymagania.
Partnerzy mogą wykonywać więcej niż jeden zawód w ramach jednej spółki, ale przepisy dotyczące poszczególnych zawodów mogą to ograniczać. Dlatego przed zawarciem umowy trzeba sprawdzić nie tylko zasady dotyczące spółek, lecz także regulacje własnej profesji. Ta forma dotyczy osób fizycznych; inna spółka nie może wejść do niej jako partner. Od spółki cywilnej różni się także sposobem funkcjonowania w obrocie.
Za jakie długi odpowiada partner
Partner nie odpowiada za zobowiązania spółki powstałe wskutek wykonywania wolnego zawodu przez innych partnerów. Ochrona obejmuje też skutki działań osób zatrudnionych przez spółkę, jeśli przy świadczeniu usług podlegały kierownictwu innego partnera. To ważne rozróżnienie, gdy kilku specjalistów obsługuje własnych klientów pod wspólną firmą. Sama praca w jednej spółce nie przenosi automatycznie odpowiedzialności za cudzy błąd zawodowy.
Inaczej należy oceniać zobowiązania niezwiązane z wykonywaniem zawodu przez konkretnego partnera, na przykład dług z umowy najmu wspólnego lokalu. W takich sprawach stosuje się zasady odpowiedzialności wspólników spółki osobowej: wierzyciel może sięgnąć do majątku partnera, jeśli egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna. Partner może też przyjąć w umowie szerszą odpowiedzialność. Dlatego zakres odpowiedzialności trzeba oceniać według źródła konkretnego długu, a nie samej nazwy spółki.
Jak powstaje i działa spółka
Partnerzy zawierają umowę spółki na piśmie pod rygorem nieważności i zgłaszają ją do Krajowego Rejestru Sądowego. Spółka powstaje z chwilą wpisu do rejestru. Umowa określa między innymi wykonywane w spółce zawody oraz przedmiot jej działalności. Zasady współpracy dobrze opisać precyzyjnie: kto prowadzi sprawy organizacyjne, jak partnerzy dzielą zysk i w jaki sposób pokrywają wspólne koszty.
Co do zasady każdy partner może sam reprezentować spółkę, ale umowa może przewidywać inne rozwiązanie. Spółka partnerska może również mieć zarząd, któremu powierza się prowadzenie jej spraw i reprezentację. W zarządzie musi zasiadać co najmniej jeden partner, ale członkiem może być także osoba trzecia. Nie jest więc prawdą, że każdy partner zawsze podpisuje dokumenty w imieniu spółki. Przed zawarciem umowy z kontrahentem należy ustalić obowiązujące zasady reprezentacji, zamiast wywodzić je wyłącznie ze statusu partnera.
Co oznacza brak osobowości prawnej
Brak osobowości prawnej nie oznacza, że wszystkie umowy muszą zawierać partnerzy jako osoby prywatne. Spółka partnerska może we własnym imieniu nabywać prawa, zaciągać zobowiązania oraz pozywać i być pozywana. To ona może być stroną umowy dotyczącej wspólnego lokalu. Osobną kwestią pozostaje odpowiedzialność partnerów za jej długi, zależna od rodzaju zobowiązania i zasad przewidzianych dla tej spółki.
Nie należy też utożsamiać spółki partnerskiej ze spółką z ograniczoną odpowiedzialnością. Wybór między nimi nie sprowadza się do pytania, czy firma może wystawić fakturę lub podpisać umowę. Istotne są uprawnienia zawodowe przyszłych partnerów, reguły odpowiedzialności oraz sposób podejmowania decyzji. Odpowiednią formę ocenia się również w świetle przepisów właściwych dla wykonywanego zawodu.
Co ustalić przed podpisaniem umowy
Podział zysków to tylko część ustaleń potrzebnych do codziennej pracy. Partnerzy powinni omówić finansowanie lokalu i wyposażenia, zasady przyjmowania wspólnych zobowiązań oraz rozliczanie kosztów obsługi klientów. Warto oddzielić decyzje dotyczące praktyki zawodowej od decyzji o wydatkach całej spółki. Dzięki temu łatwiej ustalić, kto podejmuje daną decyzję i jakie skutki może ona wywołać dla pozostałych.
Przed wyborem tej formy trzeba też uwzględnić rachunkowość i rozliczenia podatkowe, a nie tylko odpowiedzialność za błędy zawodowe. Zasady ewidencji i opodatkowania należy ustalić dla planowanej działalności oraz sytuacji partnerów. Pomocnym punktem wyjścia są regulacje opisane w ustawie o rachunkowości. Ostateczna decyzja powinna wynikać z tego, jak specjaliści zamierzają razem pracować i jakie zobowiązania będą zaciągać.
Najczęstsze pytania
Co do zasady nie odpowiada własnym majątkiem za zobowiązanie spółki wynikające z wykonywania zawodu przez innego partnera. Nie wyłącza to odpowiedzialności za własne działania ani za inne długi spółki. Umowa może też przewidywać przyjęcie przez partnera szerszej odpowiedzialności.
Tak. Księgowy jest jednym z zawodów wymienionych w art. 88 Kodeksu spółek handlowych. Wykonywanie zawodu w spółce może jednak zależeć od dodatkowych wymagań przewidzianych w odrębnych ustawach. Partnerem może zostać wyłącznie osoba fizyczna.
Nie ma osobowości prawnej, ale może działać we własnym imieniu: zawierać umowy, nabywać prawa oraz uczestniczyć w postępowaniach sądowych. Jej status jako strony umowy nie rozstrzyga jeszcze, czy partner będzie odpowiadał za wynikający z niej dług własnym majątkiem.
Źródła:
