Rok 2024 był dla Centralnego Portu Komunikacyjnego (CPK) okresem intensywnych przygotowań, imponujących postępów projektowych oraz spektakularnych decyzji inwestycyjnych. W tym czasie spółka zaprezentowała projekty lotniskowe i kolejowe, ogłosiła liczne przetargi, pozyskała znaczącą liczbę gruntów pod inwestycje oraz zyskała duże wsparcie finansowe od rządu i instytucji europejskich. Poniżej przedstawiamy najważniejsze fakty i wydarzenia z 2024 roku, które przybliżyły Polskę do realizacji jednej z najbardziej ambitnych inwestycji infrastrukturalnych ostatnich lat.
Nowe umowy i gwarancje finansowania
Intensyfikacja przetargów i wsparcie rządu
W ciągu minionego roku spółka CPK ogłosiła w sumie około 60 postępowań przetargowych na kwotę przekraczającą 8 mld zł. Dzięki zaangażowaniu i współpracy wielu partnerów z branży inżynieryjnej, budowlanej oraz finansowej, udało się też podpisać kilkadziesiąt kluczowych umów zapewniających sprawny postęp projektu.
Wsparcie ze strony rządu przybrało formę konkretnych działań – kapitał zakładowy spółki został powiększony o 3,5 mld zł, co umożliwiło sprawne prowadzenie prac projektowych, dotyczących zarówno stref lotniskowych Airside (obszar operacyjny lotniska), jak i Landside (części ogólnodostępnej).
Program Wieloletni CPK i nowe horyzont
Największym kamieniem milowym w zakresie finansowania było przyjęcie 31 grudnia rządowego Programu Wieloletniego CPK. Ten wieloletni plan zakłada przeznaczenie ponad 131 mld zł na rozwój nowej infrastruktury transportowej, w tym aż 76,8 mld zł na inwestycje kolejowe oraz 42,7 mld zł na projekty lotniskowe.
Dzięki temu CPK zyskał stabilną perspektywę finansowania do 2032 roku, co stanowi solidną podstawę dla długofalowych działań projektowych i budowlanych.
Kontynuacja w urealnionej formie i osiągalnych terminach
Jak ogłosił w 2024 roku premier Donald Tusk, inwestycja ma być kontynuowana w sposób „urealniony pod względem terminów i zakresu” – to jeden z kluczowych wniosków płynących z analiz i konsultacji przeprowadzonych na szczeblu rządowym. Dzięki temu projekt w dużej mierze zyskał wiarygodność finansową i wsparcie polityczne, co sprzyja kolejnym etapom budowy. „To w 2024 roku rozpoczęliśmy także budowę pierwszej linii Kolei Dużych Prędkości w Polsce” – (CPK) przywołujący skalę przełomu, jaki dokonał się w ostatnich dwunastu miesiącach.
Postępy w projektach lotniskowych i nabyciach gruntów
Prezentacja projektu budowlanego terminala i dworca
W 2024 roku kluczowym wydarzeniem stała się oficjalna prezentacja kompleksowego projektu budowlanego, obejmującego terminal lotniczy, dworzec kolejowy oraz węzeł przesiadkowy. Dokumentacja została opracowana przez renomowane konsorcjum projektowe Foster and Partners iBuro Happold przy współudziale aż 30 innych firm, co zaowocowało ponad 6 tysiącami rysunków projektowych i 50 specjalistycznych raportów. W efekcie pierwsza faza lotniska ma docelowo obsługiwać około 34 mln pasażerów rocznie, z możliwością dalszej rozbudowy.
Zakup gruntów i brak wywłaszczeń
Jednym z priorytetów CPK było pozyskiwanie nieruchomości w sposób możliwie najmniej uciążliwy dla mieszkańców. W minionym roku nie wywłaszczono ani jednej osoby, a dzięki Programowi Dobrowolnych Nabyć (PDN) udało się już zakupić ponad 1800 działek o łącznej powierzchni przeszło 1700 hektarów. „W całym roku pod inwestycje CPK wywłaszczona nie została ani jedna osoba” – (CPK), który potwierdza determinację spółki w prowadzeniu inwestycji w sposób społecznie odpowiedzialny. Rozmowy z kolejnymi właścicielami gruntów trwają, a zapowiedzi podpisania następnych umów są coraz bardziej obiecujące.
Inwestor mniejszościowy i obiekty wspierające
Rok 2024 przyniósł również kluczową decyzję dotyczącą inwestora mniejszościowego – Polskie Porty Lotnicze (PPL) zostały wybrane jako podmiot zaangażowany w powstanie nowego lotniska centralnego. Oznacza to transfer wiedzy i doświadczenia PPL, właściciela m.in. Lotniska Chopina w Warszawie.
Jednocześnie trwają prace nad projektowaniem obiektów wspierających, takich jak Centrum Kontroli Operacji Lotniczych (AOCC), wieża kontroli ruchu lotniczego czy budynki służb ratowniczo-gaśniczych. Postępuje także dialog konkurencyjny w sprawie zaprojektowania i uruchomienia Systemu Obsługi Bagażu (BHS).
Szybka kolej i wsparcie z Unii Europejskiej
Postępy w Łodzi: tunel kolejowy i prace budowlane
Budowa pierwszej w Polsce Kolei Dużych Prędkości (KDP) wkroczyła na zaawansowany etap. W Łodzi trwają intensywne przygotowania do drążenia 4,6-kilometrowego tunelu, który stał się jednym z najistotniejszych elementów całego programu CPK. Spółka uzyskała już pozwolenie na budowę i otworzyła oferty w przetargu na wykonawcę robót tunelowych. W tym samym czasie kończy się realizacja komory startowej Retkinia, a także prowadzone są prace przy wzmacnianiu fundamentów Łódzkiego Domu Kultury.
Projektowanie linii kolejowych i wsparcie z UE
Na podstawie dotychczasowych analiz kontynuowane jest projektowanie całości tzw. linii Y (Warszawa – Łódź – Wrocław/Poznań), której długość ma wynosić 480 km, a maksymalna prędkość pociągów osiągnie do 320 km/h. W 2024 roku Komisja Europejska przyznała spółce CPK 162 mln zł na zaprojektowanie dalszych odcinków trasy, co zwiększyło ogólną pulę wsparcia unijnego do ponad 500 mln zł.
Jak podkreślają przedstawiciele CPK, tego rodzaju dofinansowanie pozwoli na przyspieszenie prac i uzyskanie niezbędnych decyzji środowiskowych, zwiększając szanse na sprawną realizację inwestycji.
Nieruchomości i infrastruktura towarzysząca
W minionym roku uruchomiono także Kolejowy Program Dobrowolnych Nabyć dla właścicieli nieruchomości wzdłuż planowanej linii Warszawa – Łódź. Warunki transakcji dla dotychczasowych mieszkańców – zwłaszcza wycena na poziomie 140% wartości budynku i 120% wartości gruntu – stanowią zachętę do odsprzedaży działek i usprawniają proces przygotowania terenu pod KDP. Równolegle przygotowywana jest Zintegrowana Sieć Kolejowa (ZSK), będąca podstawą do długoterminowego rozwoju połączeń kolejowych w całym kraju.
Rozbudowa infrastruktury drogowej i perspektywy rozwoju
Drogi dookoła lotniska
Aby docelowe lotnisko i dworzec kolejowy mogły efektywnie spełniać swoją rolę, niezbędna jest odpowiednio rozwinięta infrastruktura drogowa. Dlatego jesienią 2024 roku spółka CPK ogłosiła przetargi na projektowanie i budowę układu drogowego o łącznej długości ponad 90 km wokół planowanego portu lotniczego. Inwestycje te obejmują m.in. węzeł „Baranów” na autostradzie po wschodniej stronie lotniska, węzeł „CPK Wschód” oraz odcinek drogi krajowej nr 50.
Ponad 2 mld zł na projekty drogowe
W ramach Programu Wieloletniego zaplanowano około 2,5 mld zł na modernizację i budowę nowych dróg do 2032 roku. Te fundusze mają pozwolić na stworzenie efektywnego układu komunikacyjnego, który będzie wspierał przepływ pasażerów i towarów do oraz z nowego węzła transportowego. Rozwój infrastruktury drogowej przyczyni się nie tylko do lepszej obsługi lotniska, ale również do ułatwienia codziennej komunikacji dla okolicznych mieszkańców i przedsiębiorców.
Nowy impuls dla gospodarki i regionu
Rozbudowa sieci kolejowej i drogowej – w połączeniu z powstającym portem lotniczym – tworzy jeden z największych programów infrastrukturalnych w historii Polski. Zakłada się, że efektem będzie przyspieszony rozwój policentryczny kraju, zmniejszenie wykluczenia komunikacyjnego oraz wzrost konkurencyjności polskiej gospodarki na arenie międzynarodowej. Według oficjalnych informacji inwestycja może przynieść tysiące nowych miejsc pracy, a także wzmocnić potencjał eksportowy rodzimych przedsiębiorstw.
Podsumowanie
Rok 2024 bez wątpienia zapisze się w historii CPK i całej Polski jako czas intensywnych działań przygotowawczych, kluczowych decyzji politycznych oraz pokaźnych inwestycji w przyszłość transportu. Przyjęty Program Wieloletni CPK, wynoszący ponad 131 mld zł, ugruntował pozycję tego przedsięwzięcia jako priorytetu państwowego, łączącego ambitne cele infrastrukturalne, ekonomiczne oraz społeczne.
Zarówno budowa nowego lotniska z przepustowością 34 mln pasażerów w pierwszym etapie, jak i równoczesny rozwój szybkiej kolei oraz dróg, stwarzają realne szanse na poprawę skomunikowania wewnątrz kraju oraz zwiększenie znaczenia Polski na mapie transportowej Europy.
Wszystko to dzieje się przy zachowaniu zasad społecznej odpowiedzialności i poszanowaniu potrzeb lokalnych społeczności, czego dowodzą chociażby programy dobrowolnych nabyć gruntów. Jednocześnie fundusze unijne pozwalają na dalsze poszerzanie zakresu działań CPK i usprawnianie procesów inwestycyjnych.
Dzięki tak skoordynowanym wysiłkom jesteśmy świadkami jednego z najciekawszych i najbardziej dynamicznych projektów infrastrukturalnych na Starym Kontynencie. Rok 2024 to dopiero początek zmian, których efekty – według założeń – w pełni zobaczymy w kolejnych latach, przekształcając Polskę w prawdziwy węzeł komunikacyjny o strategicznym znaczeniu dla całego regionu.
Źródło informacji: https://www.cpk.pl/pl/aktualnosci-2/co-dzialo-sie-w-cpk-w-2024-roku
Spółka CPK miała ciekawy rok – śledzę ich inwestycje, bo to ważny projekt dla kraju. Czekam na efekty i mam nadzieję, że harmonogram uda się utrzymać.
Cieszy mnie, że nie wywłaszczono żadnej osoby w trakcie pozyskiwania gruntów pod CPK. To ważne, aby inwestycje były prowadzone z poszanowaniem lokalnych społeczności. Dobrze, że projekt uwzględnia społeczną odpowiedzialność!
Wspaniale widzieć tak intensywny rozwój CPK! To nie tylko lotnisko, ale także nowoczesna kolej, która wreszcie połączy Polskę w bardziej efektywny sposób. Brawo za społeczną odpowiedzialność przy nabywaniu gruntów!