Restrukturyzacja to zmiana sposobu działania firmy lub warunków spłaty jej zobowiązań, która ma poprawić jej sytuację. W potocznym znaczeniu obejmuje zarówno porządkowanie kosztów i sprzedaży, jak i rozmowy z wierzycielami. Firma może przeprowadzać takie zmiany bez postępowania sądowego. W znaczeniu prawnym restrukturyzacja dotyczy uregulowanych postępowań, które mają pomóc dłużnikowi uniknąć upadłości, zwykle przez zawarcie układu z wierzycielami. Jeszcze czymś innym jest restrukturyzacja kredytu: zmiana warunków konkretnej umowy, dostępna również dla osoby prywatnej.
Od czego firma zaczyna zmiany
Najpierw trzeba ustalić, skąd bierze się problem. Spadek sprzedaży wymaga innych działań niż zbyt wysokie raty zadłużenia. Firma zestawia wpływy, wydatki i terminy płatności, a następnie ocenia, których zobowiązań może nie udźwignąć. Sprawdza też, czy działalność przynosi środki potrzebne do jej utrzymania. Sam dodatni wynik księgowy nie wystarczy, jeśli brakuje pieniędzy na bieżące płatności. Tę różnicę wyjaśnia pojęcie płynności finansowej firmy.
Na tej podstawie właściciel wybiera działania i układa je w czasie. Może ograniczyć koszty, zmienić ofertę, sprzedać zbędny majątek lub rozmawiać o nowych terminach płatności. Każde rozwiązanie ma swoją cenę: sprzedaż majątku daje środki teraz, lecz może utrudnić późniejszą działalność. Dlatego plan powinien pokazywać nie tylko oczekiwane oszczędności, ale także wpływ zmian na przyszłe przychody.
Restrukturyzacja firmy a zmiana warunków długów
Zmiany operacyjne dotyczą tego, jak firma pracuje i zarabia. Mogą obejmować uproszczenie procesów, rezygnację z nierentownej części działalności albo zmianę sposobu sprzedaży. Zmiany finansowe dotyczą źródeł finansowania i terminów spłaty. Firma może równolegle szukać nowych przychodów i negocjować zadłużenie. Samo przesunięcie płatności nie naprawi jednak działalności, która stale wydaje więcej, niż zarabia.
Rozmowy z wierzycielami poza postępowaniem opierają się na uzgodnieniu nowych warunków. Dla wierzyciela ważne jest, czy proponowany harmonogram daje realną szansę spłaty. Dla firmy istotne jest, czy po zapłaceniu rat pozostaną środki na prowadzenie działalności. Porządkowaniu tych rozmów służy plan spłaty zadłużenia. Powinien wynikać z przewidywanych wpływów, a nie wyłącznie z kwot, które właściciel chciałby obiecać.
Kiedy w grę wchodzi postępowanie restrukturyzacyjne
Postępowanie restrukturyzacyjne ma znaczenie wtedy, gdy problemy dłużnika wymagają rozwiązania według zasad przewidzianych w prawie. Przepisy przewidują różne rodzaje takich postępowań dla dłużnika niewypłacalnego albo zagrożonego niewypłacalnością. Ich wspólnym celem jest uniknięcie upadłości, między innymi dzięki porozumieniu z wierzycielami. Ustawa wymienia cztery postępowania: o zatwierdzenie układu, przyspieszone postępowanie układowe, postępowanie układowe i sanacyjne. W sanacji dłużnik może dodatkowo przeprowadzić działania naprawcze, chroniony jednocześnie przed egzekucją. Nie jest to więc formalna nazwa każdej reorganizacji firmy. Przed wyborem drogi trzeba ocenić sytuację dłużnika oraz to, jakiej ochrony i jakich zmian potrzebuje.
Ważnym elementem postępowania jest propozycja układu, czyli określenie sposobu potraktowania zobowiązań wobec wierzycieli. Może dotyczyć na przykład terminów spłaty lub zakresu zaspokojenia roszczeń. Zawarcie układu podlega regułom dotyczącym wierzycieli i zatwierdzeniu przez sąd. Nie należy zakładać, że samo rozpoczęcie postępowania usuwa długi albo w taki sam sposób chroni przed egzekucją w każdym jego rodzaju.
Postępowanie restrukturyzacyjne i upadłość mają odmienne cele. Pierwsze służy znalezieniu sposobu na dalsze funkcjonowanie dłużnika i uregulowanie jego zobowiązań. Upadłość wiąże się z odrębnymi zasadami postępowania wobec majątku i wierzycieli. Gdy firma nie widzi możliwości wykonania proponowanego układu, samo rozpoczęcie restrukturyzacji nie rozwiąże problemu. Pomocne jest wtedy zrozumienie konsekwencji bankructwa firmy.
Co oznacza restrukturyzacja kredytu
Restrukturyzacja kredytu dotyczy warunków konkretnej umowy z bankiem, a nie całego sposobu działania firmy. Kredytobiorca może wystąpić o zmianę harmonogramu, gdy dotychczasowe raty stają się trudne do spłaty. Bank ocenia sytuację i przedstawioną propozycję; samo złożenie wniosku nie zmienia umowy. Dotyczy to także osoby prywatnej, która nie prowadzi działalności. Gdy kredytobiorca spóźnia się ze spłatą, bank wzywa go do zapłaty w terminie co najmniej 14 dni roboczych. W wezwaniu informuje, że w ciągu 14 dni roboczych można złożyć wniosek o restrukturyzację. Odmowę bank musi bez zbędnej zwłoki uzasadnić na piśmie. Więcej o takim wniosku wyjaśnia tekst o restrukturyzacji kredytu w banku.
Niższa rata nie musi oznaczać tańszego kredytu. Jeżeli zmiana polega na rozłożeniu spłaty na dłuższy czas, odsetki mogą być naliczane dłużej. Przed przyjęciem propozycji trzeba więc porównać zarówno obciążenie w najbliższych miesiącach, jak i całkowitą kwotę do spłaty. Dla przedsiębiorcy zmiana jednej umowy kredytowej może być częścią szerszego planu, lecz sama nie zastąpi naprawy pozostałych problemów firmy.
Najczęstsze pytania
Nie. Firma może zmieniać koszty, ofertę lub organizację pracy, zanim popadnie w poważne trudności. Postępowanie restrukturyzacyjne jest natomiast rozwiązaniem przewidzianym dla dłużnika niewypłacalnego albo zagrożonego niewypłacalnością. Jego celem jest uniknięcie upadłości, a nie jej ogłoszenie.
Tak, jeśli chodzi o zmianę sposobu prowadzenia działalności lub dobrowolne ustalenia z wierzycielami. Firma może wtedy opracować plan i negocjować warunki spłaty. Nie jest to jednak to samo co postępowanie restrukturyzacyjne prowadzone według przepisów prawa.
Nie automatycznie. Zmiana sposobu spłaty może jedynie przesunąć płatności. W postępowaniu restrukturyzacyjnym sposób zaspokojenia wierzycieli zależy od treści układu i reguł, którym on podlega. Przed przyjęciem propozycji trzeba ustalić, jakie zobowiązania obejmuje i ile pozostanie do zapłaty.
Tak. Osoba prywatna może zwrócić się do banku o zmianę warunków spłaty swojego kredytu. Powinna opisać trudność i sprawdzić skutki proponowanej zmiany dla rat oraz całkowitej kwoty do spłaty. Restrukturyzacja umowy kredytowej nie oznacza automatycznego rozpoczęcia postępowania restrukturyzacyjnego.
Źródła:
