Makler to osoba zajmująca się zawodowo obrotem instrumentami finansowymi; w polskim prawie chodzi zwykle o maklera papierów wartościowych. W potocznej rozmowie tym słowem określa się też firmę, przez którą inwestor kupuje i sprzedaje akcje. To różne znaczenia: makler jest człowiekiem, a firma świadczy usługę inwestycyjną.
Jeśli inwestujesz przez rachunek maklerski, nie musisz rozmawiać z maklerem przed każdym zleceniem. Możesz złożyć je samodzielnie w systemie firmy. Makler nie wybiera wtedy za ciebie akcji ani nie obiecuje zysku. Jego zawód wiąże się z obsługą obrotu, lecz zakres pracy zależy od stanowiska i usług świadczonych przez firmę.
Makler a firma, która obsługuje inwestora
W Polsce makler papierów wartościowych jest zawodem wymagającym uprawnień. Tytuł „makler papierów wartościowych” podlega ochronie prawnej, a prawo wykonywania zawodu daje wpis na listę maklerów. Wpisu dokonuje Komisja Nadzoru Finansowego, co do zasady po zdaniu egzaminu przed komisją egzaminacyjną. Informacje o osobach posiadających takie uprawnienia publikuje Komisja Nadzoru Finansowego. Sam tytuł zawodowy nie oznacza jednak, że dana osoba prowadzi własne biuro ani że przyjmuje zlecenia bezpośrednio od inwestorów. Makler może wykonywać zadania związane z obrotem w firmie inwestycyjnej, także poza bezpośrednią obsługą klientów. Informacje o nadzorze znajdziesz w haśle o Komisji Nadzoru Finansowego.
Dla klienta stroną umowy jest zwykle firma świadcząca usługę, nie jej pracownik. To z nią ustalasz zasady korzystania z rachunku, składania zleceń i rozliczania transakcji. Firma może udostępniać system internetowy, obsługę telefoniczną lub kontakt z pracownikiem. Dlatego pytanie „którego maklera wybrać?” często dotyczy w praktyce wyboru firmy i jej oferty. Punktem wyjścia jest zrozumienie, jak działa rachunek maklerski.
Co dzieje się po złożeniu zlecenia
Inwestor wskazuje, co chce kupić albo sprzedać, w jakiej ilości i na jakich warunkach. Firma przyjmuje zlecenie i obsługuje je zgodnie z zasadami właściwymi dla danej usługi oraz rynku. Nie każde zlecenie kończy się transakcją: po przeciwnej stronie musi znaleźć się oferta odpowiadająca jego warunkom. Znaczenie mają między innymi cena, dostępność instrumentu i moment przekazania zlecenia. Samo kliknięcie „kup” nie gwarantuje zakupu.
Na rynku giełdowym oferty kupna i sprzedaży spotykają się według reguł obrotu. Makler nie musi ręcznie zatwierdzać każdej transakcji złożonej przez klienta w aplikacji. Może natomiast pracować przy obsłudze zleceń, kontroli procesu lub transakcjach wymagających kontaktu z klientem. Giełda organizuje handel, firma zapewnia inwestorowi dostęp do odpowiedniej usługi, a inwestor podejmuje decyzję o zleceniu. Szerzej opisuje to hasło o giełdzie papierów wartościowych.
Czy makler może doradzać, co kupić
Wykonanie zlecenia i doradztwo inwestycyjne to różne usługi. Gdy sam wybierasz instrument i składasz dyspozycję, nie oznacza to jeszcze, że ktokolwiek polecił ci tę inwestycję. Indywidualna rekomendacja powinna uwzględniać sytuację konkretnego klienta; nie jest tym samym co ogólny komentarz o rynku. Uprawnienia maklera nie sprawiają automatycznie, że każda jego rozmowa z klientem stanowi usługę doradztwa inwestycyjnego.
Przed rozmową o zakupie konkretnego instrumentu ustal, w jakiej roli występuje rozmówca. Zapytaj, czy przedstawia ogólną informację, czy rekomendację przygotowaną dla ciebie w ramach usługi świadczonej przez firmę. To rozróżnienie pomaga ocenić, na jakiej podstawie pada sugestia. Niezależnie od odpowiedzi decyzja inwestycyjna wiąże się z ryzykiem straty. Zawodowy tytuł rozmówcy nie jest gwarancją trafnej prognozy ani ochroną kapitału.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze usługi
Jeżeli szukasz firmy do inwestowania, sprawdzaj ofertę usługi, a nie tylko nazwę stanowiska osoby z obsługi. Porównaj instrumenty dostępne przez rachunek, sposób składania zleceń, dokumenty dotyczące ryzyka oraz zasady naliczania opłat. Upewnij się też, czy potrzebujesz wyłącznie możliwości samodzielnego handlu, czy oczekujesz indywidualnych rekomendacji. To różne potrzeby, którym mogą odpowiadać różne usługi. Pomocny punkt odniesienia stanowi porównanie kont maklerskich.
Gdy ktoś przedstawia się jako „makler”, doprecyzuj, co ma na myśli. Może mówić o swoich uprawnieniach zawodowych, pracy dla firmy inwestycyjnej albo potocznie o pośredniczeniu w transakcjach. Te określenia nie są zamienne. Jeśli zależy ci na potwierdzeniu uprawnień konkretnej osoby, sięgnij do informacji publikowanych przez organ nadzoru. Jeśli chcesz ocenić firmę, sprawdź osobno, jakie usługi może świadczyć i jakie warunki proponuje klientom.
Najczęstsze pytania
Możesz samodzielnie wybrać akcje i złożyć zlecenie przez rachunek maklerski. Nie oznacza to, że makler osobiście podejmuje za ciebie decyzję lub ręcznie obsługuje każdy zakup. Zakres pomocy człowieka zależy od usługi, z której korzystasz.
Nie. To różne określenia zawodowe, a obsługa zleceń nie jest tym samym co indywidualne doradztwo inwestycyjne. Gdy otrzymujesz sugestię zakupu, zapytaj, czy jest to ogólna informacja o rynku, czy rekomendacja przygotowana dla ciebie w ramach określonej usługi.
Uprawnienia zawodowe konkretnej osoby możesz weryfikować w informacjach publikowanych przez Komisję Nadzoru Finansowego. Osobno sprawdź firmę, w imieniu której ta osoba występuje. Potwierdzenie uprawnień pracownika nie zastępuje oceny usługi, warunków umowy i ryzyka inwestycji.
Źródła:
