Jak odzyskać prowizję za wcześniejszą spłatę kredytu?

Przy wcześniejszej spłacie kredytu konsumenckiego bank musi oddać część prowizji i innych kosztów pobranych z góry. Wyjaśniamy, jak policzyć zwrot, kiedy bank może pobrać opłatę za wcześniejszą spłatę i jak złożyć wniosek.

Czy bank zwraca prowizję przy wcześniejszej spłacie?

Konsument może spłacić kredyt w całości lub w części w każdej chwili. Bank nie może uzależnić wcześniejszej spłaty od uprzedzenia go o niej (art. 48 ustawy o kredycie konsumenckim).

Przy spłacie całości całkowity koszt kredytu maleje o koszty dotyczące okresu, o który skrócono umowę. Dotyczy to także kosztów zapłaconych przed spłatą, np. prowizji pobranej przy udzieleniu kredytu (art. 49 ust. 1).

Przy spłacie części kredytu zasada działa odpowiednio (art. 49 ust. 2). Tak samo orzekł TSUE w wyroku z 11 września 2019 r. w sprawie Lexitor (C-383/18).

Przepisy obejmują kredyty i pożyczki konsumenckie do 255 550 zł, także z firm pożyczkowych. Kredyt hipoteczny ma osobne zasady, opisane niżej.

Zwrot odsetek a zwrot prowizji

Odsetki nalicza się za czas korzystania z kapitału. Po wcześniejszej spłacie bank nie nalicza ich za kolejne miesiące, więc zwykle nie ma czego zwracać.

Zwrot dotyczy kosztów zapłaconych z góry albo doliczonych do kwoty kredytu. Chodzi o prowizję, opłaty przygotowawcze i składki ubezpieczenia, jeśli dotyczą całego okresu umowy.

Jak obliczyć zwrot prowizji – wzór i przykład

Ustawa nie podaje wzoru. Najprostsza jest metoda liniowa, w której zwrot zależy od liczby niewykorzystanych miesięcy umowy:

zwrot = prowizja × liczba pozostałych miesięcy / liczba wszystkich miesięcy umowy

Przykład: kredyt 46 000 zł na 7 lat, czyli 84 miesiące, z prowizją 4 600 zł. Całkowita spłata następuje po 38 miesiącach, więc do końca umowy zostaje 46 miesięcy.

Zwrot wynosi 4 600 zł × 46 / 84, czyli 2 519,05 zł. Przy prowizji 8 060 zł i spłacie po 3 latach z 7 będzie to 8 060 zł × 48 / 84, czyli 4 605,71 zł.

Bank może liczyć zwrot inną metodą. Wtedy warto poprosić o szczegółowe wyliczenie i porównać je z umową.

Kiedy bank może pobrać prowizję za wcześniejszą spłatę

Opłata za samą wcześniejszą spłatę kredytu konsumenckiego jest dozwolona tylko przy łącznym spełnieniu warunków z art. 50:

• umowa przewiduje taką prowizję,
• spłata przypada na okres, w którym oprocentowanie jest stałe,
• kwota spłacona w ciągu 12 miesięcy przekracza trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw z grudnia poprzedniego roku.

Prowizja nie może przekroczyć 1% spłacanej kwoty, gdy do końca umowy zostaje ponad rok, i 0,5%, gdy zostaje mniej. Nie może też być wyższa niż odsetki za pozostały okres ani bezpośrednie koszty banku.

Przykład: jeśli warunki są spełnione, przy spłacie 60 000 zł ponad rok przed końcem umowy prowizja wyniesie najwyżej 600 zł.

Prowizji nie pobiera się przy kredycie w koncie osobistym ani przy spłacie z ubezpieczenia zabezpieczającego kredyt (art. 51).

Kredyt hipoteczny – zwrot kosztów i rekompensata

Przy wcześniejszej spłacie kredytu hipotecznego jego koszt maleje o odsetki i inne koszty przypadające na skrócony okres. Dotyczy to także kosztów już zapłaconych (art. 39 ustawy o kredycie hipotecznym).

Bank może jednak zastrzec rekompensatę. Przy zmiennej stopie wolno ją pobrać tylko za spłatę w ciągu 36 miesięcy od zawarcia umowy (art. 40).

Taka rekompensata nie może przekroczyć 3% spłacanej kwoty ani odsetek za rok od dnia spłaty.

Przy stałej stopie rekompensata jest możliwa w okresie jej obowiązywania. W każdym przypadku nie może przekroczyć kosztów banku bezpośrednio związanych ze spłatą.

Opłacalność nadpłaty pomaga ocenić artykuł hipoteka a wcześniejsza spłata.

Jak odzyskać prowizję krok po kroku

• sprawdź w umowie wysokość prowizji, okres kredytowania i koszty pobrane z góry,
• poproś bank o zaświadczenie o spłacie i rozliczenie kosztów,
• policz zwrot metodą liniową i porównaj wynik z rozliczeniem banku,
• jeśli bank nie zwrócił kosztów albo zaniżył kwotę, złóż reklamację,
• po odmowie złóż wniosek do Rzecznika Finansowego albo pozew do sądu.

Bank odpowiada na reklamację w 30 dni, a w szczególnie skomplikowanych sprawach najpóźniej w 60 dni. Brak odpowiedzi w terminie oznacza uznanie reklamacji zgodnie z wolą klienta (art. 6–8 ustawy o rozpatrywaniu reklamacji).

Wzór pisma i zasady opisujemy w poradniku jak złożyć reklamację w banku.

Nie warto zwlekać. Roszczenie o zwrot przedawnia się po 6 latach, a termin kończy się z ostatnim dniem roku kalendarzowego (art. 118 Kodeksu cywilnego).

Co napisać we wniosku o zwrot prowizji

• dane kredytobiorcy i numer umowy,
• datę całkowitej lub częściowej spłaty,
• żądaną kwotę wraz z wyliczeniem,
• podstawę prawną – art. 49 ustawy o kredycie konsumenckim,
• numer rachunku do zwrotu.

Do wniosku dołącz umowę, harmonogram spłat i zaświadczenie o spłacie. Komplet dokumentów skraca wyjaśnienia z bankiem.

Przed kolejnym kredytem warto zadać bankowi pytania o koszty kredytu.

Źródła:

• Ustawa o kredycie konsumenckim (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1362), art. 3 i 48–51
• Ustawa o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami (t.j. Dz.U. 2025 poz. 720), art. 39–40
• Ustawa o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego i o Rzeczniku Finansowym (t.j. Dz.U. 2026 poz. 823), art. 6–8
• Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. 2026 poz. 795), art. 118
• TSUE – wyrok z 11 września 2019 r., C-383/18 (Lexitor)

---