Prezes UOKiK nałożył łącznie 147,09 mln zł kar na cztery banki: Erste Bank Polska, ING Bank Śląski, Bank Pocztowy i Plus Bank. Urząd uznał za niedozwolone klauzule, które pozwalały jednostronnie zmieniać umowy oraz podwyższać opłaty i prowizje. Decyzje z 9 i 12 października 2026 r. nie są prawomocne.
Za co UOKiK ukarał banki
Chodzi o tzw. klauzule modyfikacyjne. Określają one, kiedy i w jakim zakresie bank może jednostronnie zmienić zawartą już umowę. Zakwestionowane zapisy dotyczyły rachunków, kart płatniczych i kredytowych, pożyczek oraz kredytów, w tym hipotecznych.
Według UOKiK zasady takich zmian muszą być opisane jasno i precyzyjnie. Konsument powinien wiedzieć, co może być powodem zmiany, czego może ona dotyczyć i jak daleko sięgać. Powinien znać te zasady już przy podpisywaniu umowy.
Urząd uznał sporne postanowienia za niedozwolone i zakazał ich wykorzystywania. Czym jest klauzula abuzywna, wyjaśniamy w słowniku.
Wysokość kar
Każdy bank otrzymał dwie kary: za klauzule o zmianie warunków umów oraz za klauzule o opłatach i prowizjach. Najwyższa przypadła Erste Bank Polska, czyli dawnemu Santander Bank Polska.
| Bank | Decyzja | Zmiana warunków umów | Opłaty i prowizje | Razem |
|---|---|---|---|---|
| Erste Bank Polska | RWR-4/2026 z 9.10.2026 | 5,98 mln zł | 74,70 mln zł | 80,68 mln zł |
| ING Bank Śląski | RKT-3/2026 z 12.10.2026 | 4,68 mln zł | 58,56 mln zł | 63,25 mln zł |
| Bank Pocztowy | RKT-2/2026 z 12.10.2026 | 0,20 mln zł | 2,51 mln zł | 2,71 mln zł |
| Plus Bank | RWR-5/2026 z 9.10.2026 | 33 tys. zł | 420 tys. zł | 453 tys. zł |
Kary są płatne na rzecz Funduszu Edukacji Finansowej. Banki mogą odwołać się do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Przykłady zakwestionowanych klauzul
UOKiK opisał po jednym przykładzie z każdego banku.
- ING Bank Śląski – bank mógł podnieść opłaty i prowizje o nie więcej niż 200% dotychczasowej stawki. Wystarczał wzrost inflacji o co najmniej 0,30 pkt proc. albo przeciętnego wynagrodzenia o co najmniej 1%. Według urzędu pozwalało to na podwyżki niemal co miesiąc.
- Erste Bank Polska – podwyżkę uzasadniał m.in. wzrost przeciętnego wynagrodzenia o co najmniej 3% albo stopa inflacji wynosząca co najmniej 0,5 pkt proc. Opłata wynosząca dotąd 0 zł mogła wzrosnąć do 200 zł, a prowizja 0% – do 2%.
- Plus Bank – stawki mogły się zmienić przy zmianie o co najmniej 1% cen energii, usług telekomunikacyjnych lub pocztowych. Klauzula obejmowała też „inne koszty ponoszone przez Bank na rzecz instytucji zewnętrznych”, więc katalog pozostawał otwarty.
- Bank Pocztowy – regulamin karty kredytowej mógł się zmienić m.in. przy „rozszerzeniu zakresu świadczonych usług” lub „ulepszeniu istniejących usług”.
Zdaniem UOKiK samo wskazanie wskaźnika i progu nie wystarcza. Konsument powinien móc ustalić, dlaczego zmiana wskaźnika wpływa na konkretną opłatę i jak przekłada się na jej wysokość.
Co decyzje oznaczają dla klientów
Prawo do odrzucenia nowych warunków i zakończenia umowy nie usuwa problemu – podkreśla UOKiK. Przy kredycie lub pożyczce klient może stanąć przed koniecznością natychmiastowej spłaty całego długu. Musiałby wtedy w krótkim czasie znaleźć nowe finansowanie, często na gorszych warunkach.
Po uprawomocnieniu się decyzji każdy z banków ma dwa miesiące na zawiadomienie klientów. Obowiązek dotyczy konsumentów, którzy od 17 kwietnia 2016 r. zawarli umowy na podstawie zakwestionowanych wzorców. Informacja ma trafić SMS-em, e-mailem oraz przez bankowość internetową i aplikację. W ciągu miesiąca banki mają też opublikować oświadczenie na swoich stronach.
Zgodnie z treścią tych komunikatów postanowienia uznane za niedozwolone nie wiążą konsumentów. Prawomocna decyzja może pomóc w indywidualnym dochodzeniu roszczeń. Sąd jest nią związany w zakresie niedozwolonego charakteru klauzul.
Na razie decyzje nie zmieniają umów ani tabel opłat. Do czasu rozstrzygnięcia odwołań warto zachować zawiadomienia banku o zmianach opłat i regulaminów.
Źródła:
