Rachunek bieżący to rachunek bankowy służący do obsługi codziennych rozliczeń, zwłaszcza w działalności firmy. Przedsiębiorca może przyjmować na niego płatności, opłacać faktury i sprawdzać, ile pieniędzy ma do dyspozycji. Nazwa opisuje przede wszystkim przeznaczenie rachunku: ma ułatwiać regularne wpływy i wydatki, a nie gromadzenie oszczędności. Nie mówi natomiast, ile kosztuje konto, czy jest oprocentowane ani czy można wydać więcej, niż wynosi jego saldo. Te kwestie zależą od warunków wybranej oferty i zawartych umów.
Jak rachunek bieżący działa w firmie
Na rachunek wpływają pieniądze od klientów, a z niego wychodzą płatności za towary, usługi i inne wydatki przedsiębiorstwa. Dzięki zapisom operacji łatwiej ustalić, skąd pochodził wpływ i kiedy wykonano płatność. Sam rachunek nie zastępuje jednak ewidencji firmowej. W szerszym ujęciu konto firmowe obejmuje rachunek oraz usługi, które bank udostępnia razem z nim.
Rachunek jest firmie potrzebny także z mocy prawa. Przedsiębiorca musi płacić i przyjmować płatności przez rachunek płatniczy, gdy drugą stroną transakcji jest inny przedsiębiorca. Dotyczy to transakcji o jednorazowej wartości ponad 15 000 zł, bez względu na liczbę płatności (art. 19 Prawa przedsiębiorców).
Posiadacz rachunku może zlecać operacje udostępnione w umowie, na przykład przelew lub wypłatę. To, jak złoży dyspozycję, zależy od wybranej usługi: bank może obsługiwać ją przez serwis internetowy, aplikację albo w placówce. Nie każda metoda jest dostępna dla każdego rachunku. Gdy liczy się termin zapłaty, trzeba odróżnić złożenie dyspozycji od wykonania przelewu bankowego i uznania rachunku odbiorcy.
Saldo pomaga ocenić, ile środków pozostaje po zaksięgowanych operacjach. Nie zawsze odpowiada jednak kwocie, którą można w tej chwili wydać. Część pieniędzy może być czasowo zablokowana, na przykład po płatności kartą, zanim operacja zostanie ostatecznie rozliczona. Dlatego przy planowaniu pilnych wydatków lepiej sprawdzić także kwotę dostępną w bankowości, a nie opierać się wyłącznie na historii wpływów i wypłat.
Czy rachunek bieżący oznacza konto firmowe
W języku ofert bankowych „rachunek bieżący” i „konto firmowe” bywają używane blisko siebie. Nie oznacza to jednak, że każda usługa dodana do konta stanowi część samego rachunku. Karta, dostęp internetowy czy możliwość przyjmowania określonych płatności mogą mieć osobne warunki. Przedsiębiorca powinien więc ustalić nie tylko nazwę produktu, lecz także zakres operacji, które rzeczywiście będzie mógł wykonywać.
Prawo bankowe zalicza rachunki bieżące, obok pomocniczych, do rachunków rozliczeniowych i odróżnia je od rachunków oszczędnościowo-rozliczeniowych (art. 49 ust. 1). Rachunek rozliczeniowy może mieć osoba prawna, jednostka organizacyjna ze zdolnością prawną albo osoba fizyczna prowadząca działalność zarobkową na własny rachunek (art. 49 ust. 2). Dlatego potoczne nazywanie każdego konta do codziennych płatności „rachunkiem bieżącym” może zacierać różnice. Konto osobiste używane do zakupów również obsługuje bieżące wydatki, ale jego potoczny opis nie przesądza o prawnej kategorii rachunku.
Rachunek pomocniczy może służyć do wydzielenia określonych operacji firmy, podczas gdy rachunek bieżący obsługuje jej zwykłe rozliczenia. Osobną cechą jest waluta: rachunek do codziennych płatności może być prowadzony w walucie obcej, jeśli przewiduje to oferta. Przy rozliczeniach zagranicznych trzeba więc sprawdzić zarówno funkcję konta, jak i walutę, zasady przewalutowania oraz sposób wykonania płatności. Więcej o tej cesze wyjaśnia hasło rachunek walutowy.
Środki na koncie a dodatkowe finansowanie
Wpływ na rachunek zwiększa środki dostępne do rozliczeń, a wykonana płatność je zmniejsza. Możliwość korzystania z rachunku nie oznacza jednak automatycznie prawa do ujemnego salda. Jeśli bank oferuje finansowanie powiązane z kontem, wymaga ono osobnych ustaleń: umowa kredytu powinna być zawarta na piśmie (art. 69 ust. 2 Prawa bankowego). Przed wydaniem pieniędzy ponad własne środki trzeba sprawdzić warunki finansowania, jego koszt i sposób spłaty. Samo posiadanie rachunku bieżącego nie jest przyznaniem kredytu.
Podobnie nie należy zakładać, że pieniądze na rachunku zawsze przynoszą odsetki. Jeśli strony zastrzegły oprocentowanie, umowa rachunku określa jego wysokość i przesłanki zmiany (art. 52 ust. 2 pkt 5 Prawa bankowego). Rachunek używany do opłacania bieżących zobowiązań spełnia inną funkcję niż produkt przeznaczony do odkładania pieniędzy. Przy porównywaniu ofert rozdziel więc pytanie o dostęp do środków od pytania o ewentualny zysk z ich przechowywania.
Co sprawdzić przed wyborem rachunku
Najpierw ustal, jakich operacji firma potrzebuje na co dzień. Dla jednego przedsiębiorcy najważniejsze będą przelewy i przyjmowanie płatności, dla innego również wpłaty gotówki lub rozliczenia w obcej walucie. Następnie porównaj warunki wykonywania tych operacji oraz dostępne kanały obsługi. Oferta może odpowiadać potrzebom firmy w jednym obszarze, lecz wymagać dodatkowej usługi w innym.
Sprawdź umowę i zestawienie opłat, zamiast oceniać konto po samej nazwie. Zwróć uwagę na koszt prowadzenia rachunku, płatności, karty i operacji gotówkowych, jeśli zamierzasz z nich korzystać. Ustal też, czy ewentualne zwolnienie z opłaty zależy od spełnienia warunku. Te elementy opisuje szerzej hasło koszty prowadzenia konta firmowego.
Na koniec sprawdź, kto może wydawać dyspozycje z rachunku i jak firma otrzyma dokumenty dotyczące operacji. Ma to znaczenie, gdy płatnościami zajmuje się więcej niż jedna osoba lub gdy dokumenty trafiają do księgowości. Sposób organizacji dostępu powinien pasować do pracy firmy. Rachunek będzie użyteczny wtedy, gdy pozwoli sprawnie rozliczać płatności, a jego warunki pozostaną zrozumiałe dla osób, które z niego korzystają.
Najczęstsze pytania
W ofertach banków nazwy te bywają stosowane podobnie, lecz nie opisują dokładnie tego samego. Rachunek bieżący to rodzaj rachunku do rozliczeń. Konto firmowe może oznaczać cały pakiet: rachunek, kartę i inne usługi. Zakres pakietu trzeba ustalić w warunkach oferty.
Nie wynika to z samego posiadania rachunku. Korzystanie z pieniędzy ponad własne środki wymaga odpowiedniego finansowania udostępnionego przez bank. Jeśli taka możliwość jest oferowana, przed jej użyciem należy poznać warunki, koszty i zasady spłaty.
Nie należy tego zakładać. Rachunek bieżący służy przede wszystkim do przyjmowania i wykonywania płatności, a warunki dotyczące odsetek zależą od oferty. Przed wyborem konta sprawdź, czy bank przewiduje oprocentowanie i na jakich zasadach je nalicza.
Źródła:
