Prognoza finansowa to przewidywanie przyszłych przychodów, kosztów, zysku i przepływów pieniężnych firmy, zwykle na kilka miesięcy lub lat do przodu. Powstaje na podstawie dotychczasowych wyników i założeń o sprzedaży, cenach i kosztach. Służy do planowania, oceny opłacalności decyzji i rozmów z bankiem lub inwestorami.
Prognozę finansową można przygotować także dla gospodarstwa domowego, np. planując wydatki i oszczędności na kolejny rok. W firmie jest zwykle częścią biznesplanu albo budżetu.
Co obejmuje prognoza finansowa
Najczęściej składa się z prognozy rachunku zysków i strat, prognozy przepływów pieniężnych i prognozy bilansu. Rachunek wyników pokazuje, czy firma będzie zarabiać. Przepływy pieniężne pokazują, czy w każdym miesiącu wystarczy gotówki na wydatki.
Obie perspektywy mogą się różnić. Firma może mieć zysk na papierze, a jednocześnie brak pieniędzy, jeśli klienci płacą z dużym opóźnieniem. Dlatego przy krótkim horyzoncie najważniejsza jest zwykle prognoza przepływów pieniężnych.
Jak przygotować prognozę
Punktem wyjścia są dane z poprzednich okresów, np. sprzedaż, koszty stałe i zmienne oraz terminy płatności. Następnie przyjmuje się założenia, np. tempo wzrostu sprzedaży, zmiany cen i planowane inwestycje. Każde założenie warto zapisać, aby później porównać je z rzeczywistością.
Dobrą praktyką jest przygotowanie kilku scenariuszy: bazowego, ostrożnego i optymistycznego. Pokazują one, jak zmieni się wynik i stan gotówki, gdy sprzedaż będzie niższa od planu albo koszty wyższe. Prognozę aktualizuje się, gdy zmieniają się warunki.
Prognoza finansowa w kredycie i sprawozdawczości
Bank uzależnia kredyt od zdolności kredytowej, a kredytobiorca musi na żądanie banku przedstawić dokumenty potrzebne do jej oceny. Przy kredycie inwestycyjnym lub dla nowej firmy bank często prosi o biznesplan z prognozą przychodów, kosztów i przepływów pieniężnych na okres spłaty.
Spółki kapitałowe i niektóre inne jednostki sporządzają z rocznym sprawozdaniem finansowym sprawozdanie z działalności. Ustawa o rachunkowości wymaga w nim m.in. informacji o przewidywanym rozwoju jednostki oraz o aktualnej i przewidywanej sytuacji finansowej.
Przykład
Firma miała w tym roku 1 000 000 zł przychodów i zakłada wzrost o 10%, do 1 100 000 zł. Koszty stałe wynoszą 300 000 zł, a zmienne 60% przychodów, czyli 660 000 zł. Prognozowany wynik przed opodatkowaniem to 140 000 zł.
W wariancie ostrożnym sprzedaż spada o 10%, do 900 000 zł. Koszty zmienne maleją wtedy do 540 000 zł, a wynik do 60 000 zł. Różnica między scenariuszami pokazuje, jak bardzo zysk zależy od sprzedaży.
Najczęstsze pytania
Zależy od celu. Prognoza płynności obejmuje zwykle najbliższe miesiące, a prognoza do biznesplanu lub wniosku kredytowego często kilka lat albo cały okres spłaty kredytu.
Prognoza opisuje przewidywane wyniki przy przyjętych założeniach. Budżet to plan, który firma zamierza wykonać i z którym porównuje rzeczywiste przychody oraz koszty.
Bank może żądać dokumentów potrzebnych do oceny zdolności kredytowej. Przy kredytach inwestycyjnych i dla młodych firm prognoza finansowa jest często częścią wymaganego biznesplanu.
Przede wszystkim planowaną sprzedaż i ceny, koszty stałe i zmienne, terminy płatności od klientów i dla dostawców, planowane inwestycje oraz koszty finansowania.
Źródła:
