Kredyt obrotowy to kredyt dla przedsiębiorcy przeznaczony na finansowanie bieżącej działalności. Firma może wykorzystać go wtedy, gdy musi zapłacić za towary, materiały lub usługi, zanim otrzyma pieniądze od klientów. Pomaga więc utrzymać płynność, ale nie zastępuje przychodów: wykorzystane środki trzeba zwrócić na warunkach zapisanych w umowie.
Nazwa opisuje przede wszystkim cel finansowania, a nie jeden sposób wypłaty pieniędzy. Środki mogą trafić na rachunek firmy albo być dostępne w ramach przyznanego limitu. Od wybranej konstrukcji zależy, kiedy można z nich korzystać, jak przebiega spłata i czy spłacona kwota ponownie staje się dostępna.
Na jakie wydatki można przeznaczyć środki
Typowym zastosowaniem jest opłacenie zakupów potrzebnych do wykonania zamówień lub prowadzenia sprzedaży. Firma może mieć klientów i zamówienia, a mimo to przejściowo nie dysponować gotówką na zapłatę dostawcy. Kredyt pozwala pokryć taki wydatek przed wpływem należności. To, które płatności wolno finansować, wynika jednak z celu określonego w umowie. Prawo bankowe wymaga, by umowa kredytu była zawarta na piśmie i wskazywała cel, kwotę oraz zasady i termin spłaty. Przed wydaniem środków trzeba sprawdzić ten zapis, zamiast kierować się samą nazwą produktu.
Finansowanie bieżących wydatków ma sens, gdy przedsiębiorca potrafi wskazać przewidywane źródło spłaty. Może nim być zapłata za dostarczony towar lub wykonaną usługę. Jeśli wpływy stale nie pokrywają kosztów działalności, kolejne wykorzystanie kredytu może jedynie przesuwać problem. W takiej sytuacji trzeba ocenić przyczyny niedoboru gotówki, a nie tylko wielkość potrzebnego limitu. Pomaga w tym analiza ryzyka utraty płynności.
Jak działają wypłata, spłata i odnowienie limitu
Sposób korzystania z pieniędzy zależy od umowy. Przy kredycie wypłacanym na rachunek firma otrzymuje środki i spłaca je zgodnie z ustalonym harmonogramem. Przy limicie w rachunku może korzystać z dostępnej kwoty wtedy, gdy brakuje własnych środków. Wpływy na ten rachunek mogą zmniejszać wykorzystane zadłużenie. Szczegóły takiego rozwiązania opisuje tekst o kosztach linii w rachunku firmowym.
Nie każdy kredyt obrotowy odnawia się po spłacie. W rozwiązaniu odnawialnym zwrot wykorzystanych środków przywraca możliwość ich ponownego użycia w granicach umowy. W rozwiązaniu nieodnawialnym spłata zmniejsza dług, lecz nie odtwarza dostępnej kwoty. Odnowienie limitu po zakończeniu okresu kredytowania to jeszcze inna sprawa: wymaga ustaleń z bankiem. Przed podpisaniem umowy należy rozróżnić te mechanizmy, szczególnie gdy firma planuje wielokrotnie finansować zakupy.
Co wpływa na decyzję banku i koszt kredytu
Bank ocenia, czy przedsiębiorca będzie w stanie spłacić zadłużenie wraz z kosztami. Tę zdolność kredytową Prawo bankowe stawia jako warunek przyznania kredytu. Może przy tym analizować przychody, wydatki, istniejące zobowiązania i dokumenty dotyczące działalności. Zakres potrzebnych informacji zależy od sytuacji firmy oraz rodzaju finansowania. Dodatkowo bank może oczekiwać zabezpieczenia spłaty. Samo zabezpieczenie nie usuwa jednak podstawowego pytania: czy działalność będzie generować pieniądze potrzebne do regulowania długu.
Przy porównywaniu propozycji trzeba spojrzeć szerzej niż na samo oprocentowanie. Znaczenie mogą mieć prowizje, opłaty za dostępność limitu oraz zasady naliczania kosztów od wykorzystanej kwoty. Ważne są również termin spłaty, warunki przedłużenia finansowania i skutki opóźnienia. Firma, która potrzebuje pieniędzy tylko okresowo, powinna sprawdzić koszty utrzymywania niewykorzystanego limitu. Firma korzystająca z kredytu stale powinna ocenić, czy przyszłe wpływy pozwolą zmniejszać zadłużenie.
Kredyt obrotowy a inwestycyjny i faktoring
Kredyt inwestycyjny służy finansowaniu przedsięwzięcia związanego z rozwojem firmy, natomiast obrotowy pokrywa potrzeby wynikające z jej bieżącej działalności. Rozróżnienie dotyczy celu, a nie tylko długości spłaty. Dlatego zakup maszyny i zakup materiałów do realizacji zamówienia wymagają odmiennego spojrzenia na źródło przyszłych wpływów. Przy wyborze finansowania pomocne jest porównanie celów finansowania firmy.
Inną możliwością uzyskania gotówki jest faktoring, związany z należnościami od odbiorców. W tym rozwiązaniu przedsiębiorca uzyskuje środki na podstawie wystawionych faktur, zamiast czekać na zapłatę w zwykłym terminie. Nie jest to po prostu inna nazwa kredytu: odmienne są zasady rozliczenia i warunki korzystania z usługi. Wybór zależy między innymi od tego, czy firma potrzebuje środków na przyszłe zakupy, czy chce wcześniej otrzymać pieniądze za wykonaną sprzedaż. Więcej wyjaśniają zasady działania faktoringu.
Najczęstsze pytania
Nie należy tego zakładać. Kredyt obrotowy służy bieżącej działalności, ale dopuszczalny sposób wykorzystania środków określa umowa. Przed zaciągnięciem zobowiązania sprawdź, czy obejmuje planowany wydatek oraz czy bank wymaga udokumentowania, na co wydano pieniądze.
Tak, jeśli umowa przewiduje odnawialny limit i nadal można z niego korzystać. Przy kredycie nieodnawialnym spłata nie przywraca dostępnych środków. Osobno trzeba sprawdzić, kiedy kończy się okres kredytowania i na jakich warunkach bank może go przedłużyć.
Może zapewnić środki na bieżące płatności, lecz nie tworzy przychodów. Jeśli firma nie ma wiarygodnego źródła spłaty, kredyt zwiększy jej zobowiązania i koszty. Przed złożeniem wniosku trzeba więc ustalić, skąd i kiedy pojawią się pieniądze na zwrot długu.
Kredyt obrotowy daje firmie środki na bieżące potrzeby, które spłaca na zasadach umowy kredytowej. Faktoring dotyczy należności wynikających ze sprzedaży i pozwala wcześniej uzyskać związane z nimi pieniądze. Warunki faktoringu, w tym sposób rozliczenia należności, wymagają osobnej oceny.
Źródła:
