Kredyt inwestycyjny to kredyt przeznaczony na sfinansowanie określonej inwestycji związanej z działalnością firmy. Przedsiębiorca może wykorzystać go na zakup maszyn, wyposażenia lub nieruchomości, a także na rozbudowę zakładu. To, które wydatki można pokryć z kredytu, zależy od celu zapisanego w umowie.
Istotne jest nie tylko to, ile kosztuje planowany zakup. Firma musi też ocenić, z czego będzie spłacać kredyt, zwłaszcza zanim inwestycja zacznie przynosić przychody. Samo sfinansowanie projektu nie oznacza, że okaże się on rentowny.
Na jakie wydatki można przeznaczyć kredyt
Zakres finansowania wynika z konkretnej umowy. Może obejmować zakup urządzeń, prace budowlane albo inne wydatki potrzebne do uruchomienia przedsięwzięcia. Przed złożeniem wniosku dobrze rozdzielić koszt samej inwestycji od wydatków na codzienne prowadzenie firmy. Pomaga w tym zestawienie nakładów inwestycyjnych firmy.
Nie każdy wydatek związany z projektem zostanie sfinansowany. Znaczenie może mieć sposób jego udokumentowania, moment poniesienia kosztu oraz zgodność z uzgodnionym celem. Warto więc ustalić zakres finansowania przed podpisaniem umów z wykonawcami. Pozwala to wcześniej wykryć lukę między kosztorysem a kwotą, którą firma będzie mogła wykorzystać.
Kredyt inwestycyjny służy innemu celowi niż kredyt obrotowy firmy. Pierwszy wiąże się z konkretnym przedsięwzięciem, drugi pomaga finansować bieżącą działalność. Granica nie zawsze wynika z nazwy kupowanej rzeczy. Liczy się cel finansowania i warunki umowy, dlatego przed wyborem produktu trzeba ustalić, na co firma faktycznie potrzebuje środków.
Jak bank ocenia inwestycję i firmę
Bank uzależnia udzielenie kredytu od zdolności kredytowej przedsiębiorcy. Prawo bankowe definiuje ją jako zdolność do spłaty kredytu wraz z odsetkami w terminach określonych w umowie. Ocenia więc możliwość spłaty zobowiązania, a nie tylko atrakcyjność pomysłu. Przy inwestycji znaczenie mają obecne wyniki firmy, jej inne zobowiązania oraz przewidywane wpływy i wydatki. Prognoza powinna uwzględniać również okres, w którym projekt wymaga nakładów, lecz jeszcze nie zarabia.
Dokumenty potrzebne do oceny zależą od przedsięwzięcia i wymagań kredytodawcy. Przedsiębiorca może przygotować kosztorys, harmonogram prac, dane finansowe i uzasadnienie prognoz. Nie należy jednak zakładać, że każda firma musi przedstawić dokument nazwany biznesplanem. Przy porządkowaniu założeń przydaje się opis biznesplanu do finansowania bankowego.
Prognoza powinna pokazywać także mniej korzystny przebieg inwestycji. Opóźnienie prac, wyższe koszty lub słabsza sprzedaż mogą zmniejszyć środki dostępne na raty. Warto oddzielić przychody już osiągane przez firmę od tych, których dopiero oczekuje po uruchomieniu projektu. Taki podział ułatwia ocenę, czy spłata zależy od szybkiego sukcesu inwestycji.
Wypłata środków, spłata i zabezpieczenia
Kredyt może zostać wypłacony jednorazowo albo w częściach, odpowiednio do przebiegu inwestycji. Umowa kredytu powinna być zawarta na piśmie i określać między innymi cel kredytu, sposób zabezpieczenia oraz terminy i sposób udostępnienia środków. Umowa może wiązać kolejne wypłaty z przedstawieniem dokumentów potwierdzających wydatki lub wykonane prace. Dlatego harmonogram uruchamiania kredytu trzeba porównać z terminami płatności wobec dostawców i wykonawców. Niedopasowanie może utrudnić prowadzenie projektu mimo przyznanego finansowania.
Na koszt kredytu składają się warunki oprocentowania oraz przewidziane w umowie opłaty. Przedsiębiorca powinien przeanalizować nie tylko wysokość rat, lecz także moment rozpoczęcia spłaty kapitału. Ewentualne odroczenie tej spłaty nie oznacza, że finansowanie nic wtedy nie kosztuje. Znaczenie ma również to, jak umowa reguluje wcześniejszą spłatę lub zmianę harmonogramu.
Bank może oczekiwać zabezpieczenia, lecz jego rodzaj zależy od transakcji. Firmie bez zdolności kredytowej bank może udzielić kredytu tylko po ustanowieniu szczególnego zabezpieczenia i przedstawieniu programu naprawy jej sytuacji. Samo zabezpieczenie nie wystarcza. Przed podpisaniem umowy trzeba sprawdzić, jakie składniki majątku obejmuje zabezpieczenie i kiedy może zostać zwolnione. W niektórych umowach pojawiają się też warunki finansowe w umowie.
Czym różni się od leasingu i kapitału własnego
Kredyt finansuje wydatek firmy, natomiast leasing opiera się na odpłatnym korzystaniu z rzeczy oddanej przez finansującego. Przy wyborze nie wystarczy porównać rat. Trzeba ustalić, kto nabywa rzecz, jakie koszty towarzyszą umowie i co dzieje się z nią po zakończeniu finansowania. Znaczenie mają też potrzeby firmy: nie każda inwestycja dotyczy rzeczy nadającej się do leasingu.
Kapitał własny to środki, których firma nie musi spłacać kredytodawcy według harmonogramu. Zaangażowanie takich środków może jednak ograniczyć rezerwę potrzebną na codzienne wydatki. Finansowanie inwestycji warto więc planować razem z płynnością całej firmy. Nawet projekt, który ma przynieść zysk, może powodować przejściowy niedobór gotówki.
Przed wyborem sposobu finansowania dobrze zestawić planowane płatności z możliwymi źródłami ich pokrycia. Osobno trzeba spojrzeć na okres realizacji projektu i okres jego późniejszego działania. Dzięki temu łatwiej ocenić, czy firma potrzebuje pieniędzy na zakup majątku, na utrzymanie bieżącej działalności, czy na oba te cele.
Najczęstsze pytania
Nie. Środki służą celowi określonemu w umowie kredytu. Przedsiębiorca powinien sprawdzić, które wydatki mieszczą się w uzgodnionym zakresie i jak ma je dokumentować. Jeżeli potrzeby firmy obejmują również bieżące rachunki, warto rozpatrzyć je oddzielnie od kosztów inwestycji.
Nie każda ocena wymaga dokumentu o takiej nazwie. Kredytodawca może jednak potrzebować danych o kosztach projektu, sytuacji firmy i przewidywanych wpływach. Zakres dokumentów zależy od przedsięwzięcia. Dobrze przygotowane założenia pomagają także przedsiębiorcy ocenić, czy będzie w stanie spłacać zobowiązanie.
Zależy to od harmonogramu ustalonego w umowie. Możliwe jest odroczenie spłaty kapitału, ale nie należy zakładać, że będzie dostępne w każdej ofercie. Przedsiębiorca powinien porównać terminy płatności z przewidywanymi wpływami, uwzględniając ryzyko opóźnienia projektu.
Źródła:
