Zasady kontaktu z komornikiem wynikają z Kodeksu postępowania cywilnego i ustawy o komornikach sądowych. Wyjaśniamy, jak znaleźć kancelarię, co komornik musi przekazać, kto decyduje o ratach i jak złożyć skargę.
Kim jest komornik i jak ma się zachowywać
Komornik jest funkcjonariuszem publicznym działającym przy sądzie rejonowym (art. 2 ustawy o komornikach sądowych). Nadzoruje go sąd i prezes sądu.
Sąd z urzędu wydaje komornikowi zarządzenia i usuwa zauważone uchybienia (art. 759 KPC).
Za podejmowanie czynności z nieuzasadnioną zwłoką komornik odpowiada dyscyplinarnie (art. 222).
Kodeks Etyki Zawodowej wymaga od komornika poszanowania praw i godności stron. Na wniosek stron komornik ma niezwłocznie informować o wynikach postępowania.
Jak znaleźć komornika i kiedy przyjmuje kancelaria
Kancelarię można znaleźć w wyszukiwarce komorników na stronie Krajowej Rady Komorniczej. Wyszukuje się po nazwisku lub mieście.
Dni i godziny przyjęć zatwierdza prezes sądu rejonowego (art. 30). Informacja wisi na tablicy przy wejściu do kancelarii.
W sprawach pilnych komornik może przyjąć interesanta poza godzinami przyjęć, jeśli wymaga tego ważny interes strony.
W sprawie o dług pieniężny wierzyciel może wybrać komornika z obszaru sądu apelacyjnego. Egzekucję z nieruchomości prowadzi komornik z okręgu, w którym ona leży.
Wizyta komornika w domu
Poza kancelarią komornik działa w dni robocze od 7:00 do 21:00 (art. 810 KPC). Na dni wolne i godziny nocne potrzebuje zgody prezesa sądu rejonowego.
Przy czynnościach komornik wskazuje ich podstawę, pokazuje dokumenty i identyfikator służbowy (Kodeks Etyki, § 14).
Na żądanie dłużnika komornik okazuje tytuł wykonawczy w oryginale (art. 805 § 2 KPC).
Jeśli wymaga tego cel egzekucji, komornik może zarządzić otwarcie mieszkania (art. 814 KPC).
Co komornik musi przekazać dłużnikowi
Przy pierwszej czynności dłużnik dostaje zawiadomienie o wszczęciu egzekucji z treścią tytułu i sposobem egzekucji (art. 805 KPC).
Pouczenia komornik może przekazać przez adres strony Krajowej Rady Komorniczej. Na żądanie dłużnika wysyła je na papierze.
Komornik zawiadamia o każdej czynności, przy której strona nie była obecna. Na żądanie udziela wyjaśnień o stanie sprawy (art. 763).
W każdym piśmie podaje aktualną kwotę egzekwowanego długu oraz saldo zaliczek i kosztów.
Strony bez adwokata lub radcy komornik poucza o sposobie i terminie zaskarżenia czynności (art. 763¹).
Koszty komornik rozlicza postanowieniem z dokładnym sposobem obliczenia. Szczegóły opisujemy w tekście o kosztach egzekucji komorniczej.
Raty i ugoda: kto decyduje
Komornik wykonuje tytuł wykonawczy i nie jest stroną ugody. Egzekucję zawiesza lub umarza na wniosek wierzyciela (art. 820 i 825 KPC).
O rozłożenie długu na raty trzeba więc prosić wierzyciela. Sąd może rozłożyć świadczenie na raty w wyroku (art. 320 KPC).
Opłat komorniczych nie negocjuje się z komornikiem. Obniżyć je może tylko sąd na wniosek złożony w 7 dni od doręczenia postanowienia (art. 48 ustawy o kosztach komorniczych).
Szybka reakcja dłużnika obniża koszty:
| Co zrobić | Efekt | Przepis |
|---|---|---|
| wpłacić dług komornikowi w miesiąc od zawiadomienia o wszczęciu | opłata 3% zamiast 10% | ustawa o kosztach komorniczych, art. 27 |
| zawrzeć porozumienie z wierzycielem w tym miesiącu | przy umorzeniu opłata 5% zamiast 10% | art. 29 |
| wskazać majątek, z którego egzekucja oczywiście wystarczy | zawieszenie egzekucji z pozostałej części | KPC, art. 799 |
| złożyć wniosek o obniżenie opłaty | opłata nie niższa niż 1/3 należnej i 200 zł | art. 48 |
Porozumienie warto mieć na piśmie, bo wierzyciel musi je wykazać. Wpłata bezpośrednio do wierzyciela nie liczy się jako wpłata z opłatą 3%.
Kto za co odpowiada w odzyskiwaniu długu, wyjaśniamy w tekście o egzekucji i windykacji.
Bezpłatna pomoc dla zadłużonych
Nieodpłatne poradnictwo obywatelskie obejmuje porady dla osób zadłużonych. Doradca może z osobą zadłużoną przygotować plan działania.
Nieodpłatna pomoc prawna to m.in. informacja o prawach i projekt pisma. Przysługuje osobie, której nie stać na płatną pomoc, na podstawie oświadczenia.
Gdy spłata długów jest niemożliwa, warto poznać zasady upadłości konsumenckiej.
Wgląd w akta sprawy
Strony mają prawo przeglądać akta i otrzymywać odpisy, kopie lub wyciągi (art. 9 w związku z art. 13 KPC).
W kancelarii prowadzi się kartę udostępnień akt. Osoba zapoznająca się z aktami podpisuje się w niej.
Przy udostępnieniu akt stronie dołącza się wydruk karty rozliczeniowej z operacjami finansowymi. Nie znaleźliśmy przepisu, który wymagałby przesłania kopii dowodu.
Terminy, pisma i doręczenia
| Termin | Czego dotyczy | Przepis |
|---|---|---|
| tydzień | skarga na czynność lub zaniechanie komornika | KPC, art. 767 |
| 7 dni | wniosek do sądu o obniżenie opłaty | ustawa o kosztach komorniczych, art. 48 |
| 7 dni | zapłata kosztów z postanowienia komornika | art. 3 |
| miesiąc | wpłata z opłatą 3% lub porozumienie z opłatą 5% | art. 27, 29 |
| 2 tygodnie | zapłata po wezwaniu przy egzekucji z nieruchomości | KPC, art. 923 |
| 2 tygodnie | skarga na opis i oszacowanie nieruchomości | KPC, art. 950 |
Nieodebrane pismo czeka na poczcie 7 dni, potem zawiadomienie się powtarza (art. 139 KPC). Awiza warto więc odbierać od razu.
Za niezawiadomienie komornika o zmianie miejsca pobytu grozi grzywna do 2000 zł. Taka sama kara grozi za odmowę wyjaśnień i fałszywe informacje (art. 762 KPC).
W każdym piśmie warto podawać sygnaturę sprawy i zachować potwierdzenie nadania.
Skarga na czynności komornika
Skarga przysługuje na czynność komornika i na zaniechanie czynności. Może ją złożyć strona lub inna osoba, której prawa naruszono.
Skargę wnosi się do komornika, a rozpoznaje ją sąd rejonowy właściwy dla siedziby kancelarii (art. 767 KPC).
Termin wynosi tydzień od czynności, jeśli skarżący był przy niej lub znał jej termin. W innych przypadkach liczy się od zawiadomienia lub dowiedzenia się o czynności.
Opłata wynosi 50 zł. Skargę nieopłaconą lub spóźnioną sąd odrzuca.
Skarga musi oznaczać czynność i zawierać wniosek z uzasadnieniem. Można użyć bezpłatnego urzędowego formularza z kancelarii, sądu lub internetu.
Komornik w 3 dni przekazuje skargę z aktami do sądu, chyba że sam ją uwzględni. Sąd rozpoznaje ją w tydzień.
Skarga nie wstrzymuje egzekucji, chyba że sąd zawiesi postępowanie. Przy oczywistym naruszeniu prawa sąd może obciążyć kosztami komornika.
Zażalenie przysługuje na postanowienie sądu, nie na czynność komornika. Jeśli dług się przedawnił, można żądać umorzenia – piszemy o tym w tekście o przedawnieniu długu.
Kwoty wolne od zajęcia i inne prawa dłużnika opisujemy w poradniku o egzekucji komorniczej.
Najczęstsze pytania o kontakt z komornikiem
Nie decyduje o tym komornik. Zawieszenie lub umorzenie egzekucji następuje na wniosek wierzyciela, więc o raty trzeba prosić wierzyciela. Porozumienie zawarte w miesiąc od zawiadomienia obniża opłatę komorniczą do 5%.
W dni robocze od 7:00 do 21:00. Czynności w dni wolne lub w nocy wymagają zgody prezesa sądu rejonowego. Na żądanie komornik okazuje oryginał tytułu wykonawczego.
Skargę wnosi się do komornika w terminie tygodnia, a opłata wynosi 50 zł. Można użyć urzędowego formularza. Skarga nie wstrzymuje egzekucji, chyba że sąd tak postanowi.
W punktach nieodpłatnej pomocy prawnej i poradnictwa obywatelskiego. Poradnictwo obejmuje porady dla osób zadłużonych. Wystarczy oświadczenie, że nie stać kogoś na płatną pomoc.
Źródła:
- Ustawa o komornikach sądowych (t.j. Dz.U. 2026 poz. 881), art. 2, 10, 25, 30, 222
- Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. 2026 poz. 468), art. 9, 13, 139, 320, 759, 762, 763, 763¹, 767–767⁴, 799, 805, 810, 814, 820, 825, 923, 950
- Ustawa o kosztach komorniczych (t.j. Dz.U. 2024 poz. 377), art. 3, 7, 16, 18, 20, 21, 25, 27–29, 36, 48
- Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1228), art. 25
- Rozporządzenie w sprawie biurowości komorników (t.j. Dz.U. 2024 poz. 1256), § 25, 30, zał. nr 17
- Ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim (t.j. Dz.U. 2026 poz. 44), art. 3, 3a, 4
- Krajowa Rada Komornicza – wyszukiwarka komorników
- Krajowa Rada Komornicza – Kodeks Etyki Zawodowej Komornika Sądowego
- Krajowa Rada Komornicza – Pouczenia dla dłużnika
Dobrze, że podkreślasz znaczenie dokumentów w kontaktach z komornikiem! Zawsze lepiej mieć wszystko na piśmie i z potwierdzeniem, żeby nie było później jakichś niejasności. Współpraca z komornikiem może być stresująca, a dobra organizacja na pewno pomoże w załatwieniu sprawy.
Dobrze, że poruszyliście kwestię etykiety w rozmowach z komornikiem. Współpraca i uprzejmość naprawdę mogą pomóc w przejrzystości całego procesu, a zachowanie spokoju na pewno ułatwia uzyskanie lepszych warunków spłaty.
Tak ważne jest, aby korzystać z pisemnego potwierdzenia przy wnioskach do komornika! Dzięki temu mamy pewność, że nasze sprawy są odpowiednio załatwione i unikamy niepotrzebnych problemów. Świetne wskazówki w artykule, na pewno skorzystam!