Koszty inwestycji TER, prowizje i podatek decydują o tym, ile z zysku zostaje inwestorowi. Wyjaśniamy, czym jest polski odpowiednik TER, czyli WKC, co obejmuje i czego w nim nie ma. Podajemy też limity opłat, prowizje biur maklerskich i zasady podatku.
TER i WKC – wskaźnik całkowitych kosztów funduszu
W Polsce odpowiednikiem TER jest WKC, czyli Współczynnik Kosztów Całkowitych. Definiuje go rozporządzenie Ministra Finansów o prospekcie informacyjnym funduszu.
WKC to koszty funduszu za ostatni pełny rok kalendarzowy podzielone przez średnią wartość aktywów netto. Fundusz podaje go w prospekcie, osobno dla każdego subfunduszu i kategorii jednostek.
Jak działa sam fundusz inwestycyjny, opisujemy w osobnym haśle.
WKC obejmuje m.in.:
- wynagrodzenie TFI za zarządzanie, stałe i zmienne,
- wynagrodzenia dystrybutorów,
- opłaty dla depozytariusza i za prowadzenie rejestru aktywów,
- usługi rachunkowe, prawne i wydawnicze.
WKC nie obejmuje kosztów transakcyjnych, w tym prowizji maklerskich przy kupnie i sprzedaży papierów. Nie ma w nim też opłat manipulacyjnych i innych opłat płaconych bezpośrednio przez uczestnika.
Prospekt musi wskazać koszty, których nie wliczono do WKC. Podatek inwestora nie jest kosztem funduszu.
| Fundusz | WKC za 2025 r. |
|---|---|
| PKO Akcji Polskich | 2,09% |
| PKO Akcji Rynku Polskiego (pasywny) | 0,83% |
| ING Akcji | 2,16% |
| ING Indeks Obligacji | 0,64% |
| Pekao Akcji – Aktywna Selekcja | 2,2% |
Dane pochodzą z prospektów informacyjnych TFI. Goldman Sachs TFI od 22 czerwca 2026 r. działa pod nazwą ING TFI.
Opłata za zarządzanie i opłata za wyniki
Wynagrodzenie stałe TFI za zarządzanie funduszem otwartym nie może przekroczyć 2% wartości aktywów netto rocznie. Limit jest jeden dla wszystkich funduszy otwartych i specjalistycznych otwartych.
Wynagrodzenie obciąża aktywa funduszu, więc obniża wycenę jednostek. Inwestor nie płaci go osobno.
Opłata za wyniki nie ma wzoru w ustawie. Zasady jej naliczania określają wytyczne ESMA.
- opłatę nalicza się nie częściej niż raz w roku,
- okres odniesienia wynosi co najmniej 5 lat, chyba że obejmuje całe życie funduszu,
- wcześniejsze straty i słabsze wyniki trzeba odrobić przed naliczeniem opłaty.
Jednym z modeli jest najwyższa dotychczasowa wycena jednostki, opisana w haśle high water mark.
Opłata manipulacyjna
Opłatę manipulacyjną dystrybutor może pobrać przy nabyciu lub odkupieniu jednostek. Statut funduszu musi przewidywać tę opłatę i jej maksymalną wysokość.
Ustawa nie określa limitu opłaty manipulacyjnej. W PKO Akcji Polskich wynosi 1,50% przy wpłatach do 1 mln zł, a w Pekao Akcji – Aktywna Selekcja maksymalnie 5%.
Wysokość opłaty zależy od dystrybutora, dlatego warto sprawdzić jego tabelę opłat. Zamiana jednostek między subfunduszami jednego funduszu parasolowego nie powoduje podatku.
Prowizje maklerskie i przewalutowanie
| Biuro maklerskie | Akcje na GPW | Rynki zagraniczne |
|---|---|---|
| mBank (eMakler) | 0,39%, min. 5 zł | 0,29%, min. 14 zł |
| Biuro Maklerskie PKO BP | 0,39%, min. 5 zł | USA: 0,28%, min. 38 zł |
| DM BOŚ | 0,38%, min. 5 zł | 0,29%, min. 4 USD lub 4 EUR |
| XTB | 0% do 100 000 EUR obrotu miesięcznie, potem 0,2%, min. 10 EUR | jak na GPW |
Stawki pochodzą z taryf biur, stan na 6 października 2026 r. Przy małych zleceniach liczy się minimalna prowizja, a nie tylko procent.
Przy inwestycjach za granicą dochodzi koszt przewalutowania. W XTB wynosi 0,5%, w mBanku 0,1% od kursu mid-Reuters, a w DM BOŚ i BM PKO BP połowę spreadu.
Czym jest spread przy wymianie walut, wyjaśniamy w haśle spread walutowy.
KID funduszu w innej walucie musi ostrzegać, że ostateczny zwrot zależy od kursu wymiany. Tego ryzyka nie ma we wskaźniku ryzyka.
Jak czytać koszty w dokumencie KID
Od 1 stycznia 2023 r. fundusze UCITS przekazują klientom detalicznym dokument KID zamiast KIID. KIID zostało tylko dla inwestorów innych niż indywidualni.
Koszty są w części „Jakie są koszty?”, w tabelach „Koszty w czasie” i „Struktura kosztów”. Druga z nich pokazuje koszty wejścia i wyjścia, opłaty za zarządzanie, koszty transakcji i opłaty za wyniki.
„Wpływ kosztów w skali roku” pokazuje, o ile koszty obniżają średni roczny zwrot. Zastąpił dawny wskaźnik RIY.
KID nie podaje kwoty podatku. Zawiera tylko zdanie, że przepisy podatkowe kraju inwestora mogą wpłynąć na wypłatę. Prowizje pośrednika też są poza KID.
Podatek od zysków kapitałowych
Zysk ze sprzedaży akcji i umorzenia jednostek funduszy jest opodatkowany stawką 19%. Rozlicza się go w PIT-38 do 30 kwietnia następnego roku.
Odsetki i dywidendy też podlegają 19% podatkowi, ale pobiera go płatnik. Szczegóły opisujemy w haśle podatek od zysków kapitałowych.
Stratę z kapitałów można odliczać przez 5 kolejnych lat, maksymalnie 50% rocznie. Można też odliczyć ją jednorazowo, do 5 mln zł.
Podatek liczy się od dochodu za cały rok, więc moment sprzedaży w ciągu roku nie zmienia stawki. Zyski i straty z tego samego roku się kompensują.
IKE, IKZE i osobiste konta inwestycyjne
| Konto | Limit wpłat w 2026 r. | Korzyść podatkowa |
|---|---|---|
| IKE | 28 260 zł | zwolnienie z podatku przy wypłacie po 60. roku życia i spełnieniu warunków ustawy |
| IKZE | 11 304 zł, przy działalności 16 956 zł | odliczenie wpłat od dochodu, 10% podatku przy wypłacie po 65. roku życia |
Od 1 stycznia 2027 r. wejdą osobiste konta inwestycyjne (OKI). Zamiast podatku od zysku zapłaci się podatek od wartości aktywów, w 2027 r. 0,85% rocznie.
Zwolnienie obejmie do 25 tys. zł w gotówce, obligacjach oszczędnościowych i najbezpieczniejszych funduszach. Łącznie z m.in. polskimi akcjami limit zwolnienia wyniesie 100 tys. zł.
Do końca 2026 r. takiego konta nie da się założyć. Limit wpłat na subkonto OIPE wynosi w 2026 r. 28 260 zł.
Koszt trzymania gotówki
Pieniądze bez oprocentowania tracą realną wartość. Według szybkiego szacunku GUS ceny we wrześniu 2026 r. wzrosły o 4,0% rok do roku.
Stopa referencyjna NBP wynosi 3,75% od 5 marca 2026 r. Jak liczy się wzrost cen, wyjaśniamy w haśle inflacja.
Najczęstsze pytania o koszty inwestycji
To wskaźnik całkowitych kosztów funduszu. W Polsce nazywa się WKC i oznacza roczne koszty funduszu podzielone przez średnią wartość aktywów netto.
M.in. wynagrodzenie TFI, opłaty dla depozytariusza i koszty administracyjne. Nie obejmuje kosztów transakcyjnych ani opłat manipulacyjnych płaconych przez uczestnika.
Wynagrodzenie stałe TFI za zarządzanie funduszem otwartym nie może przekroczyć 2% wartości aktywów netto rocznie.
19% od dochodu z umorzenia jednostek, rozliczane w PIT-38. Zamiana między subfunduszami tego samego funduszu parasolowego nie powoduje podatku.
Źródła:
- Ustawa o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (t.j. Dz.U. 2026 poz. 60), art. 18 i 86
- Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie maksymalnej wysokości wynagrodzenia stałego towarzystwa za zarządzanie FIO lub SFIO (Dz.U. 2018 poz. 2380)
- Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie prospektu informacyjnego FIO i SFIO (t.j. Dz.U. 2025 poz. 519), § 14 i załącznik nr 1
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. 2026 poz. 592), art. 9, 17, 21, 26, 30, 30a i 30b
- Ustawa o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego (t.j. Dz.U. 2026 poz. 91)
- Ustawa z 3 lipca 2026 r. o osobistych kontach inwestycyjnych (Dz.U. 2026 poz. 1098)
- Obwieszczenie MRPiPS – kwota wpłat na IKE w 2026 r. (M.P. 2025 poz. 1202)
- Obwieszczenie MRPiPS – kwota wpłat na IKZE w 2026 r. (M.P. 2025 poz. 1156)
- Rozporządzenie (UE) nr 1286/2014 (PRIIPs), tekst skonsolidowany
- Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2017/653, tekst skonsolidowany
- ESMA – wytyczne dotyczące opłat za wyniki (ESMA34-39-992)
- UKNF – Wybieram Fundusze, „Inwestuj świadomie”
- GUS – szybki szacunek CPI we wrześniu 2026 r.
- NBP – podstawowe stopy procentowe
- PKO TFI – prospekty informacyjne
- PKO TFI – tabela opłat
- Pekao TFI – dokumenty
- ING TFI – prospekty informacyjne
- DM BOŚ – opłaty i prowizje
- mBank – dokumenty eMakler
- Biuro Maklerskie PKO Banku Polskiego – taryfa opłat i prowizji
- XTB – konto i opłaty
Zgadzam się, że regularne monitorowanie wskaźnika TER jest kluczowe! Często nawet niewielkie różnice w opłatach mogą znacząco wpłynąć na finalny zysk. Fajnie, że poruszono też temat kosztów transakcyjnych i podatków – to bardzo ważne aspekty, o których nie zawsze się pamięta.
Ciekawe, jak często inwestorzy nie zwracają uwagi na ukryte koszty, a te potrafią naprawdę wpłynąć na końcowy zysk. Regularne monitorowanie wskaźników TER to klucz do mądrego inwestowania!
Dobrym pomysłem jest korzystanie z kalkulatorów TCO, żeby zobaczyć, jak różne koszty wpływają na nasz portfel. Dzięki temu łatwiej wychwycić wszystkie ukryte opłaty i świadomie podejmować decyzje inwestycyjne!