Kto odpowiada za błędy w przelewach internetowych, zależy od tego, kto się pomylił. Przy złym numerze konta odpowiada klient, przy błędzie systemu – bank. Pokazujemy cztery sytuacje, terminy i prawa klienta.
Kto odpowiada – cztery sytuacje
| Sytuacja | Kto odpowiada | Co robi bank | Przepis |
|---|---|---|---|
| zły numer rachunku | nadawca | w 3 dni robocze zawiadamia odbiorcę; po 30 dniach podaje jego dane | ustawa o usługach płatniczych, art. 143–143b |
| przelew niewykonany lub wykonany źle z winy banku | bank | niezwłocznie zwraca kwotę lub przywraca stan rachunku | art. 144 |
| przelew, którego klient nie zlecał | zasadniczo bank | zwraca kwotę do końca następnego dnia roboczego | art. 46 |
| zła kwota do właściwego odbiorcy | nadawca | procedura z art. 143a dotyczy złego numeru; nadpłatę zwraca odbiorca | Kodeks cywilny, art. 405, 410 |
Przy złej kwocie nadawca odzyskuje nadpłatę od odbiorcy jako świadczenie nienależne. To wniosek z przepisów – ustawa o usługach płatniczych nie opisuje tej sytuacji wprost.
Zły numer rachunku – odpowiada nadawca
Przelew uznaje się za wykonany na rzecz właściwego odbiorcy, jeśli zgadza się numer rachunku. Inne dane, np. nazwisko, nie mają znaczenia (art. 143 ust. 1).
PKO BP potwierdza, że przy dobrym numerze i złym nazwisku pieniądze trafią na konto odbiorcy. Przelew na nieistniejący numer wraca w ciągu kilku dni.
Bank nie odpowiada za skutki złego numeru, ale musi działać, by odzyskać kwotę (art. 143 ust. 2). Ustawa wyznacza mu terminy:
- 3 dni robocze od zgłoszenia na pisemne zawiadomienie odbiorcy o możliwości zwrotu bez opłat,
- 1 dzień roboczy na przekazanie pieniędzy z rachunku zwrotu nadawcy,
- po 30 dniach bez zwrotu: 3 dni robocze na podanie imienia, nazwiska i adresu odbiorcy na pisemne żądanie.
Gdy odbiorca ma konto w innym banku, terminy wydłużają się o czas na kontakt między bankami. Tajemnica bankowa nie blokuje przekazania danych odbiorcy (art. 105 Prawa bankowego).
Odbiorca nie płaci za zwrot (art. 143a ust. 3). Nie ma natomiast przepisu o zamrożeniu pieniędzy na jego koncie.
Bank nadawcy może pobrać opłatę za odzyskanie środków, jeśli przewiduje to umowa. W mBanku odzyskanie przelewu do nieznanej osoby jest bezpłatne, a przy przelewie do znajomego kosztuje 50 zł po zwrocie.
Procedurę krok po kroku opisujemy w tekście o tym, jak odzyskać błędny przelew.
Odbiorca musi oddać pieniądze
Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść kosztem innej osoby, musi ją zwrócić (art. 405 Kodeksu cywilnego). Błędny przelew to świadczenie nienależne (art. 410).
Obowiązek wygasa tylko wtedy, gdy odbiorca zużył pieniądze i nie musiał liczyć się ze zwrotem (art. 409).
Jeśli odbiorca nie odda pieniędzy dobrowolnie, nadawca może go pozwać. Roszczenie przedawnia się zasadniczo po 6 latach (art. 118).
Błąd banku – odpowiada bank
Bank odpowiada wobec nadawcy za niewykonanie lub nienależyte wykonanie przelewu (art. 144). Musi niezwłocznie zwrócić kwotę albo przywrócić stan rachunku.
Bank nadawcy ma czas do końca następnego dnia roboczego, by pieniądze dotarły do banku odbiorcy (art. 54). Przy zleceniu papierowym termin jest o dzień dłuższy.
Bank odbiorcy udostępnia pieniądze natychmiast po wpływie, jeśli nie ma przewalutowania (art. 59).
To bank musi udowodnić, że przelew był autoryzowany, prawidłowo zapisany i bez awarii (art. 45 ust. 1). Odpowiedzialność wyłącza tylko siła wyższa lub inne przepisy prawa.
Przelew, którego klient nie zlecał
Przy przelewie nieautoryzowanym bank zwraca kwotę najpóźniej do końca dnia roboczego po zgłoszeniu (art. 46). Wyjątkiem jest udokumentowane podejrzenie oszustwa zgłoszone organom ścigania.
Klient odpowiada do równowartości 50 euro przy utraconej lub skradzionej karcie albo innym instrumencie płatniczym.
W pełnej wysokości odpowiada tylko przy działaniu umyślnym lub rażącym niedbalstwie, np. przy ujawnieniu danych do logowania.
Samo zarejestrowane użycie instrumentu nie dowodzi, że klient zlecił przelew lub działał rażąco niedbale (art. 45 ust. 2).
Gdy bank nie wymagał silnego uwierzytelnienia, klient nie odpowiada, chyba że działał umyślnie.
Terminy zgłoszenia i reklamacji
Przelew nieautoryzowany lub źle wykonany trzeba zgłosić niezwłocznie. Bez zgłoszenia w 13 miesięcy od obciążenia rachunku roszczenia wobec banku wygasają (art. 44).
Przy złym numerze ustawa nie wyznacza nadawcy terminu zgłoszenia. Im szybciej jednak bank zawiadomi odbiorcę, tym lepiej.
Na reklamację bank odpowiada w 15 dni roboczych. W skomplikowanych sprawach może wydłużyć termin do 35 dni roboczych, wyjaśniając przyczynę (art. 15a).
Po reklamacji można złożyć wniosek do Rzecznika Finansowego, opłata wynosi 50 zł. Jak napisać reklamację, opisujemy w tekście o reklamacji w banku.
Czy przelew można cofnąć
Zlecenia nie można odwołać od chwili, gdy otrzymał je bank (art. 51). Później jest to możliwe tylko za zgodą banku, czasem za opłatą.
W mBanku przelew do innego banku widać w nadchodzących płatnościach do najbliższej sesji wychodzącej. Szczegóły w tekście o anulowaniu przelewu.
Przelewu natychmiastowego (Express Elixir, Blue Cash, BLIK) ani wewnętrznego nie da się zatrzymać. Zatrzymać można tylko zwykły przelew do innego banku przed sesją.
Przelew natychmiastowy nie chroni więc przed pomyłką. Różnice opisujemy w tekście o przelewie natychmiastowym i zwykłym.
Weryfikacja odbiorcy i inne zabezpieczenia
Zwykły przelew w złotych idzie według numeru, a bank nie ma obowiązku porównywać nazwiska z numerem.
Weryfikacja odbiorcy (VoP) porówna nazwę i numer rachunku z danymi w banku odbiorcy przed autoryzacją. Przy niezgodności pokaże ostrzeżenie, ale nie zablokuje przelewu.
Według KIR banki w Polsce muszą wdrożyć VoP najpóźniej do 9 lipca 2027 roku. Model dla przelewów w złotych jest jeszcze przygotowywany.
Numer rachunku ma 26 cyfr, w tym 2 cyfry kontrolne. PKO BP pozwala wkleić tylko 24 z 26 cyfr i pokazuje nazwę banku odbiorcy.
O bezpiecznych przelewach na nowe konta piszemy w tekście o przelewie na obce konto.
Typowe pomyłki zebraliśmy w tekście o błędach w przelewach krajowych.
Najczęstsze pytania o błędy w przelewach internetowych
Odpowiada nadawca, bo bank wykonuje przelew według numeru. Bank musi jednak w 3 dni robocze zawiadomić odbiorcę o możliwości zwrotu. Po 30 dniach, na pisemne żądanie, podaje dane odbiorcy.
Przy zwykłym przelewie w złotych nie. Weryfikacja odbiorcy (VoP) ma objąć polskie banki najpóźniej od 9 lipca 2027 roku. Niezgodność wywoła ostrzeżenie, ale nie zablokuje przelewu.
Gdy nie wykonał lub źle wykonał prawidłowe zlecenie. Musi wtedy niezwłocznie zwrócić kwotę albo przywrócić stan rachunku. To bank musi udowodnić, że wszystko działało poprawnie.
Ma 15 dni roboczych, a w skomplikowanych sprawach do 35 dni roboczych. Potem można złożyć wniosek do Rzecznika Finansowego, opłata wynosi 50 zł.
Źródła:
- Ustawa o usługach płatniczych (t.j. Dz.U. 2026 poz. 623 ze zm.), art. 15a, 15b, 42, 44–46, 51, 54, 59, 143–144, 149
- Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. 2026 poz. 795), art. 118, 405, 409–411
- Prawo bankowe (t.j. Dz.U. 2026 poz. 38), art. 105
- Ustawa o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego i o Rzeczniku Finansowym (t.j. Dz.U. 2026 poz. 823), art. 35–38
- KIR – weryfikacja odbiorcy (VoP): terminy i zasady (12.08.2026)
- mBank – przelewy krajowe i w UE: pytania i odpowiedzi
- mBank – przelew w serwisie transakcyjnym
- mBank – SEPA Instant i weryfikacja odbiorcy
- PKO Bank Polski – Błędny przelew: jak to naprawić
Zgadzam się, że warto zawsze dokładnie sprawdzać dane przed zatwierdzeniem przelewu. Odkąd zacząłem korzystać z opcji kopiowania numerów konta, udało mi się uniknąć kilku kosztownych pomyłek!
Zgadzam się, że dokładne sprawdzanie danych przed przelewem to kluczowy krok. Ostatnio omyłkowo wpisałem jeden zły digit w numerze konta, i zamieszałem się strasznie w późniejszym poszukiwaniu pieniędzy! Lepiej być ostrożnym, niż potem biegać po bankach.