Dochód brutto to potoczne określenie dochodu ustalonego przed potrąceniem podatku, ale po uwzględnieniu kosztów jego uzyskania. Najprostszy sposób obliczenia to odjęcie takich kosztów od przychodu. Słowo „brutto” bywa jednak używane inaczej przy wynagrodzeniu i w sprawozdaniach firm. Dlatego samo pytanie o dochód brutto nie zawsze wystarcza, by wskazać jedną kwotę.
Przed obliczeniem ustal, czy chodzi o dochód z działalności, kwotę wynagrodzenia na umowie, czy wynik firmy. Nie traktuj wszystkich otrzymanych pieniędzy jako dochodu: wpływ na konto może być przychodem, zwrotem wydatku albo kwotą, którą trzeba później rozliczyć.
Dochód brutto a przychód
Przychód i dochód odpowiadają na różne pytania. Przychód pokazuje kwotę uzyskaną z danego źródła, a dochód uwzględnia jeszcze koszty przypisane do tego przychodu. Jeśli sprzedajesz usługę, otrzymana zapłata nie mówi sama w sobie, ile zarobiłeś. Do wykonania usługi mogłeś potrzebować materiałów lub pracy innych osób. Nie każdy wydatek można jednak uznać za koszt w rozliczeniu podatkowym. Więcej o pierwszej z tych kwot przeczytasz w haśle przychód z działalności.
Słowo „brutto” nie zmienia przychodu w dochód. W rozmowie o działalności określenie „dochód brutto” zwykle oznacza dochód przed podatkiem, a nie całe wpływy przed odjęciem kosztów. Ustawa o PIT nie używa określenia „dochód brutto”. Dochodem nazywa nadwyżkę przychodów z danego źródła nad kosztami ich uzyskania, osiągniętą w roku podatkowym (art. 9 ust. 2). Gdy koszty są wyższe, powstaje strata. Przy porównywaniu kwot dopytaj więc, czy podano przychód, dochód, czy po prostu sumę wpłat na konto. Te wartości mogą się różnić nawet wtedy, gdy dotyczą tego samego okresu.
Jak obliczyć dochód przed podatkiem
Najpierw wybierz źródło przychodu i okres, którego dotyczy obliczenie. Następnie ustal przychód oraz koszty, które można z nim powiązać. Odejmij koszty od przychodu; otrzymasz wynik przed uwzględnieniem podatku. W rozliczeniu podatkowym znaczenie ma to, które wydatki spełniają warunki uznania za koszty uzyskania przychodów. Sam fakt zapłacenia za coś z firmowego konta nie przesądza jeszcze o zaliczeniu wydatku do kosztów.
Przyjmijmy umownie, że przychód wynosi 10 000 zł, a odpowiadające mu koszty uzyskania przychodów wynoszą 3 000 zł. Dochód przed podatkiem wynosi wtedy 7 000 zł: 10 000 zł minus 3 000 zł. Kontrola rachunku daje ten sam wynik w drugą stronę: 7 000 zł dochodu plus 3 000 zł kosztów to 10 000 zł przychodu. To wyłącznie przykład obliczenia, a nie kwoty z czyjegoś rozliczenia.
Wynagrodzenie brutto i dochód z działalności
Na umowie o pracę „brutto” najczęściej opisuje wynagrodzenie przed potrąceniami. Nie należy automatycznie utożsamiać tej kwoty z dochodem ustalanym na potrzeby podatku. Przy umowie o pracę koszty uzyskania przychodów są zryczałtowane (art. 22 ust. 2 ustawy o PIT). Wynoszą zwykle 250 zł miesięcznie, a przy dojazdach z innej miejscowości 300 zł. Od dochodu po dalszych odliczeniach liczy się podatek według skali. Do 120 000 zł rocznie wynosi on 12% minus 3600 zł, a od nadwyżki 32% (art. 27 ust. 1). Pracownik może więc widzieć inną kwotę wynagrodzenia brutto, inną podstawę obliczenia podatku i jeszcze inną wypłatę na konto. Jeżeli chcesz porównać oferty pracy, zacznij od ustalenia, które z tych kwot zestawiasz. Zobacz też, co oznacza dochód netto po potrąceniach.
W działalności gospodarczej potoczne obliczenie dochodu przed podatkiem zaczyna się od przychodu i kosztów jego uzyskania. Nie zakładaj jednak, że każde rozliczenie działalności opiera podatek na tak obliczonym dochodzie. Sposób opodatkowania ma znaczenie. Przy ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych podatek liczy się od przychodu, a nie od dochodu (art. 6 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym). Z kolei kwota pozostająca do dyspozycji przedsiębiorcy zależy również od innych obciążeń i przepływów pieniężnych. Sam wynik odejmowania kosztów od przychodu nie jest więc równoznaczny ze stanem konta.
Co oznacza „brutto” w wynikach firmy
W sprawozdawczości firmy występuje pojęcie zysku brutto. Oznacza ono wynik przed uwzględnieniem podatku dochodowego, lecz po ujęciu pozycji, które wpływają na wynik firmy. To nie jest inna nazwa wszystkich wpływów ze sprzedaży. W dokumentach możesz spotkać także zysk brutto ze sprzedaży, który opisuje inny etap ustalania wyniku. Czytając zestawienie, sprawdź pełną nazwę pozycji i okres, którego dotyczy. Pomocne będzie hasło wynik finansowy firmy.
Osoba prywatna lub przedsiębiorca spotka określenie „dochód brutto” również przy pytaniu o sytuację finansową, na przykład we wniosku kredytowym. Nie wpisuj wówczas dowolnej kwoty, którą uznajesz za zarobki. Sprawdź, jak formularz definiuje dochód oraz jakich dokumentów wymaga do jego potwierdzenia. Jeśli pole nie wyjaśnia, czy chodzi o przychód, dochód przed podatkiem czy kwotę otrzymywaną na konto, poproś o doprecyzowanie. Pozwoli to porównać właściwe wielkości.
Najczęstsze pytania
Nie. Przychód opisuje kwotę uzyskaną z danego źródła, natomiast dochód uwzględnia koszty jej uzyskania. „Brutto” przy dochodzie zwykle wskazuje, że mowa o kwocie przed podatkiem. Jeśli ktoś używa tego określenia inaczej, poproś o wskazanie składników podanej kwoty.
Nie zawsze. Wynagrodzenie brutto to kwota podawana przed potrąceniami z pensji. Dochód ustalany do rozliczenia podatkowego może być od niej różny. Przy obliczeniach dotyczących pracy najlepiej używać nazwy konkretnej kwoty: wynagrodzenie brutto, dochód podatkowy albo wypłata na konto.
W potocznym znaczeniu odejmij koszty uzyskania przychodów od przychodu z wybranego okresu. Otrzymany dodatni wynik pokazuje dochód przed podatkiem. Nie wystarczy jednak zsumować wszystkich wydatków przedsiębiorcy: sposób ich uwzględnienia zależy od zasad danego rozliczenia.
Nie. Wynik przed podatkiem nie uwzględnia jeszcze wszystkich obciążeń ani tego, kiedy pieniądze faktycznie wpływają i wypływają z konta. Do oceny dostępnych środków trzeba osobno sprawdzić należne płatności oraz bieżące przepływy pieniężne.
Źródła:
